Ενότητες Γλώσσας
Κείμενα:
Ο θαλασσοπόρος (ποίημα)
Τα ψάθινα καπέλα (λογοτεχνική περιγραφή)
Ταξιδεύοντας με ελέφαντα (λογοτεχνική αφήγηση)
Δύο μέρες στο βουνό (ανακοίνωση)
Με τι θα ασχοληθούμε:
Πώς περιγράφουμε ένα πράγμα.
Πώς χρησιμοποιούμε τους χρόνους του ρήματος.
Πώς αφηγούμαστε μια ιστορία.
Πώς μιλάμε για το χτες, το σήμερα, το αύριο (χρόνοι ρημάτων, επιρρήματα, ουσιαστικά, σύνδεσμοι).
Πώς φτιάχνουμε την περίληψη μιας ιστορίας.
Πώς γράφουμε μια ανακοίνωση.
Πώς χρησιμοποιούμε τους χρόνους του ρήματος.
Είδη λόγου / Είδη κειμένων:
Αφηγηματικά
Περιγραφικά
Λογοτεχνικά κείμενα, ενημερωτικά-πληροφοριακά κείμενα
Κείμενα:
Το σπίτι μου (ποίημα)
Το σπίτι του ποιητή Καβάφη (λογοτεχνική περιγραφή)
Μικρές αγγελίες (αγγελία)
Κύριε, μας ενοχλείτε (άρθρο-δημοσιογραφικός σχολιασμός)
Με τι θα ασχοληθούμε:
Πώς περιγράφουμε ένα κτίσμα.
Ποιος είναι ο ρόλος του επιθέτου σε ένα περιγραφικό κείμενο.
Ποιες λέξεις ή φράσεις δηλώνουν τόπο.
Με τις αγγελίες.
Με τις ελλειπτικές προτάσεις.
Με τα αριθμητικά επίθετα/αριθμητικά ουσιαστικά.
Με τις συντομογραφίες και τα αρκτικόλεξα.
Με την κλίση των θηλυκών ουσιαστικών σε -η και -ος.
Είδη λόγου / Είδη κειμένων:
Αφηγηματικά
Περιγραφικά
Λογοτεχνικά κείμενα, πληροφοριακά κείμενα, μικρές αγγελίες, άρθρα-σχόλια
Κείμενα:
Η τελευταία Π.Α. εκατονταετία (ποίημα)
Η μικρή Ελλάδα υψώνει τη φωνή της (θεατρικό)
Ήρθαν (λογοτεχνική αφήγηση)
Κείμενα:
Η πολύ λαίμαργη φάλαινα (ποίημα)
Συνταγές μαγειρικής
Διαφημίσεις
Η χελώνα και ο Ρεβιθάκης (λαϊκό παραμύθι)
Ο μανδαρίνος και ο γάτος (κινέζικος μύθος)
Με τι θα ασχοληθούμε:
Πώς δίνουμε οδηγίες για μια συνταγή.
Πώς σχηματίζουμε την προστακτική των σύνθετων ρημάτων.
Πώς χρησιμοποιούμε τις αποτελεσματικές προτάσεις.
Με τον τρόπο που η διαφήμιση ενημερώνει και προσπαθεί να πείσει τον καταναλωτή για το προϊόν που διαφημίζεται.
Με το σχηματισμό και τη χρήση των παραθετικών επιθέτων και επιρρημάτων.
Με εκφράσεις και συμφράσεις.
Με τα αντώνυμα (αντίθετα) επιθέτων.
Με τις υποθετικές προτάσεις.
Με τα έναρθρα και τα άναρθρα ουσιαστικά.
Με τη χρήση των διαλυτικών.
Με τη σημασία και τη χρήση εκφράσεων.
Είδη λόγου / Είδη κειμένων:
Καθοδηγητικά (κατευθυντικός λόγος)
Λογοτεχνικά κείμενα, οδηγίες, συνταγές, διαφημιστικά κείμενα
Κείμενα:
Οι τρεις μέρες (ποίημα)
Τα γενέθλια (λογοτεχνική αφήγηση)
Αναμνήσεις από αυτόπτες μάρτυρες (μαρτυρίες)
Κείμενα:
Ποιήματα με ζωγραφιές (ποιήματα)
Αυτόχθονες λαοί - Σπίτι μας είναι η γη (πληροφοριακό κείμενο–επιχειρηματολογική επιστολή)
Αιολική γη (λογοτεχνική αφήγηση)
Πορτογαλία (περιγραφή μέσα από πληροφοριακά κείμενα και εγκυκλοπαίδειες)
Με τι θα ασχοληθούμε:
Με ποιον τρόπο προσπαθούμε να πείσουμε κάποιον ότι η άποψη μας είναι σωστή.
Με τις αιτιολογικές προτάσεις.
Με τους τοπικούς προσδιορισμούς.
Πώς δίνουμε πληροφορίες για μια χώρα.
Ποιος είναι ο ρόλος του ενεστώτα σε ένα κείμενο που πληροφορεί/περιγράφει.
Είδη λόγου / Είδη κειμένων:
Επιχειρηματολογικά (κατευθυντικός λόγος)
Λογοτεχνικά κείμενα, πληροφοριακά κείμενα
Κείμενα:
Το σκιάχτρο (ποίημα)
Ολική καταστροφή στις καλλιέργειες (ειδησεογραφική περιγραφή, άρθρο–είδηση)
Τριάντα εννιά καφενεία και ένα κουρείο (λογοτεχνική αφήγηση)
Καλοκαίρι με δρεπάνι, τσουγκράνα και αμίλητο νερό (απόσπασμα από ημερολόγιο)
Με τι θα ασχοληθούμε:
Πώς παρουσιάζουμε πληροφορίες για ένα γεγονός που συνέβη.
Πώς μετατρέπουμε τις ονοματικές σε ρηματικές φράσεις (και αντίστροφα).
Πώς κλίνονται τα επίθετα σε -ης, -ης, -ες.
Πώς χρησιμοποιούνται οι παθητικές μετοχές με λειτουργία επιθέτου.
Πώς περιγράφουμε χώρους που μας κάνουν να νιώθουμε έντονα συναισθήματα.
Πώς μιλάμε κυριολεκτικά ή μεταφορικά για κάτι.
Πώς ξεχωρίζουμε μια απλή από μια επαυξημένη πρόταση.
Πώς περιγράφουμε μια σειρά από πράξεις, π.χ. έθιμα ή κοινωνικά γεγονότα και εκδηλώσεις.
Πώς χρησιμοποιούμε τον ενεστώτα και τον αόριστο.
Πώς κάνουμε μια περίληψη.
Είδη λόγου / Είδη κειμένων:
Αφηγηματικά
Περιγραφικά
Ημερολόγιο, άρθρα-ειδήσεις, λογοτεχνικά κείμενα
Κείμενα:
Κάλαντα (ποιήματα)
Τα Χριστούγεννα του υπολογιστή (λογοτεχνική αφήγηση)
Το φλουρί του φτωχού (λογοτεχνική αφήγηση)
Η ιστορία της βασιλόπιτας (πληροφοριακό κείμενο)
Κείμενα:
Λιλιπούπολη (τραγούδι)
Οδηγίες χρήσης (κείμενο οδηγιών χρήσης οικιακής συσκευής)
Πάμε μια βόλτα στον Γουέμπι; (κείμενο οδηγιών χρήσης του διαδικτύου)
Το μηχάνημα (λογοτεχνική αφήγηση)
Με τι θα ασχοληθούμε:
Πώς δίνουμε οδηγίες.
Πότε χρησιμοποιούμε στις οδηγίες μας προστακτική και πότε υποτακτική.
Πώς γράφονται οι καταλήξεις της προστακτικής.
Πώς δίνουμε πληροφορίες και οδηγίες για να χρησιμοποιήσουμε το διαδίκτυο.
Πότε χρησιμοποιούμε τις εξαρτημένες προτάσεις που εισάγονται με το «να».
Πώς φτιάχνουμε μια αφήγηση.
Ποια πρόσωπα και ποιους χρόνους χρησιμοποιούμε στην αφήγηση.
Είδη λόγου / Είδη κειμένων:
Καθοδηγητικά (κατευθυντικός λόγος)
Λογοτεχνικά κείμενα, κείμενα οδηγιών χρήσης, ενημερωτικά κείμενα
Κείμενα:
Η ιστορία του Ζάχου που χαζεύει (ποίημα)
Με λένε Σόνια (λογοτεχνική αφήγηση)
Δρόμο παίρνω... δρόμο αφήνω! (λογοτεχνική αφήγηση, οδηγίες-κανόνες)
Οικιακές... παγίδες για παιδιά (ειδησεογραφική περιγραφή-άρθρο)
Με τι θα ασχοληθούμε:
Πώς διηγούμαστε κάτι που μας συνέβη.
Πώς βρίσκουμε το υποκείμενο, το ρήμα και τα συμπληρώματά του.
Με την περιγραφή τρόπων συμπεριφοράς που ταιριάζουν σε συγκεκριμένες περιστάσεις (κανόνες).
Με τη χρήση των αντωνυμιών.
Με τα συνώνυμα και τα αντώνυμα (αντίθετα) λέξεων.
Πώς κάνουμε μια έρευνα.
Ποια ρήματα σχηματίζονται όπως στα αρχαία ελληνικά.
Ποιος είναι ο ρόλος των χρονικών και τοπικών προσδιορισμών.
Πότε δύο λέξεις γράφονται σε μία.
Είδη λόγου / Είδη κειμένων:
Καθοδηγητικά (κατευθυντικός λόγος)
Λογοτεχνικά κείμενα, οδηγίες-κανόνες, ενημερωτικά κείμενα, άρθρα
Κείμενα:
Συνάντηση Τηλέμαχου-Οδυσσέα (Ομήρου Οδύσσεια)
Ώρες με τη μητέρα μου (λογοτεχνική αφήγηση)
Πρέπει να φανώ γενναίος (λογοτεχνική αφήγηση)
Μια οικογένεια ανάμεσα στις άλλες (άρθρο)
Με τι θα ασχοληθούμε:
Πώς περιγράφουμε ένα πρόσωπο.
Πώς λειτουργεί η γενική πτώση.
Πώς συνδέονται οι προτάσεις μεταξύ τους (παρατακτική και υποτακτική σύνδεση, ασύνδετο σχήμα).
Ποια είναι τα είδη των εξαρτημένων προτάσεων.
Πώς συνδέονται δύο προτάσεις που έχουν αντίθετο νόημα (εναντιωματικές ή παραχωρητικές προτάσεις.
Είδη λόγου / Είδη κειμένων:
Αφηγηματικά
Περιγραφικά
Λογοτεχνικά κείμενα, άρθρο περιοδικού
Κείμενα:
Κάτω στου Βάλτου τα χωριά (κλέφτικο τραγούδι)
Η πολιορκία και η έξοδος του Μεσολογγίου (θεατρικό)
Ο λόγος του Κολοκοτρώνη στην Πνύκα
Κείμενα:
Χτίστες (ποίημα)
Συνέντευξη με τον κ. Μανόλη, Συνέντευξη με τον Αντώνη
Επιστήμη με άρωμα γυναίκας (άρθρο)
Η ιπτάμενη σκάφη (Φρουτοπία)
Με τι θα ασχοληθούμε:
Πώς παίρνουμε πληροφορίες κάνοντας ερωτήσεις.
Πώς μετατρέπουμε τον ευθύ λόγο σε πλάγιο.
Πώς ενώνονται οι προτάσεις μεταξύ τους.
Mε την περιγραφή μιας προσωπικής εμπειρίας.
Με σχηματισμούς επιθέτων όπως στα αρχαία ελληνικά: σε -ων, -ουσα, -ον και -ύς, -εία, -ύ.
Πώς φτιάχνουμε μια εικονογραφημένη ιστορία.
Είδη λόγου / Είδη κειμένων:
Αφηγηματικά (διαλογικά)
Περιγραφικά
Συνεντεύξεις, προσωπικές μαρτυρίες, εικονογραφημένη ιστορία
Κείμενα:
Ύμνοι και εγκώμια της Μεγάλης Εβδομάδας
Παιδικό Πάσχα (απόσπασμα λογοτεχνικού πεζού)
Το μοιρολόγι της Παναγίας (δημοτικό τραγούδι)
Διπλή γιορτή (απόσπασμα λογοτεχνικού πεζού)
Κείμενα:
Γράμμα στον Τσάρλι Τσάπλιν (ποίημα)
Ποια ταινία να διαλέξουμε;
Μια σχολική παράσταση στο δάσος (λογοτεχνική αφήγηση)
Ανεβάζουμε τη δική μας παράσταση!
Με τι θα ασχοληθούμε:
Πώς παρουσιάζουμε και σχολιάζουμε ένα καλλιτεχνικό θέαμα (ταινία) αναλυτικά και περιληπτικά.
Πώς φτιάχνουμε ενημερωτικά κείμενα για μια εκδήλωση (ανακοίνωση, αφίσα, προσκλήσεις, πρόγραμμα).
Πότε και πώς χρησιμοποιούμε την παρομοίωση και τη μεταφορά.
Ποιος είναι ο ρόλος των χρονικών προσδιορισμών.
Είδη λόγου / Είδη κειμένων:
Αφηγηματικά
Περιγραφικά
Λογοτεχνικά κείμενα, ενημερωτικά κείμενα, άρθρα περιοδικών, παρουσίαση και κριτική θεαμάτων, διαφημιστικά κείμενα
Κείμενα:
Στο μουσείο (ποίημα)
Το άγαλμα που κρύωνε (λογοτεχνική αφήγηση)
Μουσείο αφής (άρθρο)
Ελληνικό Παιδικό Μουσείο
Πάμε... μουσεία;
Με τι θα ασχοληθούμε:
Πώς αφηγούμαστε μια ιστορία.
Πώς ξεχωρίζουμε την ενεργητική και την παθητική σύνταξη.
Ποια ρήματα σχηματίζονται όπως στα αρχαία ελληνικά.
Πώς κάνουμε έναν απολογισμό (για όσα είδαμε, ακούσαμε, μάθαμε και αισθανθήκαμε) μετά από επίσκεψη σε κάποιο χώρο.
Πώς πείθουμε κάποιον, δικαιολογώντας αυτά που λέμε.
Πώς ξεχωρίζουμε τα μεταβατικά από τα αμετάβατα ρήματα, καθώς και τα ρήματα που παίρνουν αντικείμενο από αυτά που παίρνουν κατηγορούμενο.
Πώς επιλέγουμε τις πληροφορίες που χρειαζόμαστε από ενημερωτικά κείμενα.
Είδη λόγου / Είδη κειμένων:
Αφηγηματικά
Περιγραφικά
Επιχειρηματολογικά (κατευθυντικός λόγος)
Λογοτεχνικά κείμενα, ενημερωτικά κείμενα, άρθρα περιοδικών, διαφημιστικά κείμενα, επιστολή
Κείμενα:
Ανατολή θανάτου και Ομορφίτα (ποιήματα)
Σκέψεις ενός παιδιού για τον πόλεμο (λογοτεχνική αφήγηση)
Όαση ειρήνης (άρθρο)
Αφίσα
Με τι θα ασχοληθούμε:
Με ποιον τρόπο προσπαθούμε να πείσουμε κάποιον για την άποψή μας.
Με τα απρόσωπα ρήματα.
Mε τις τελικές και αποτελεσματικές προτάσεις.
Πώς γίνεται μια επαυξημένη πρόταση απλή, και το αντίστροφο.
Πώς μετατρέπονται οι ονοματικές φράσεις σε ρηματικές, και αντίστροφα.
Πώς σχηματίζεται η οριστική αορίστου σε ρήματα με εσωτερική αύξηση.
Είδη λόγου / Είδη κειμένων:
Επιχειρηματολογικά (κατευθυντικός λόγος)
Περιγραφικά
Λογοτεχνικά κείμενα, ενημερωτικά κείμενα, άρθρα, ρεπορτάζ, κείμενα στο διαδίκτυο, αφίσες