ΓΛΩΣΣΑ Ε΄
Ενότητα 1 - Ο φίλος μας το περιβάλλον
Ενότητα 1 - Ο φίλος μας το περιβάλλον
Περιεχόμενα
Γλώσσα Ε΄ Δημοτικού - 1η ενότητα
Βιβλίο μαθητή & Τετράδιο εργασιών με δυνατότητα επεξεργασίας των κειμένων και προσθήκης των απαντήσεων μέσα σε πλαίσια.
Στόχοι
Αφηγούμαστε ιστορίες.
Περιγράφουμε γεγονότα.
Χρησιμοποιούμε σωστά τους χρόνους των ρημάτων.
Χρησιμοποιούμε επιρρήματα, προθέσεις, προτάσεις που φανερώνουν χρόνο.
Το δάσος είναι ένα σύνολο φυτών (δένδρα, θάμνοι, φρύγανα, πόες, λουλούδια, κ.ά.), με κυρίαρχα τα δένδρα, τα οποία σε συνάρτηση με τα διάφορα ζώα, το έδαφος και το κλίμα της περιοχής, αποτελούν το δασικό οικοσύστημα. Ο άνθρωπος έχει συνδεθεί πολύ στενά με το δάσος, καθώς ιστορικά του εξασφαλίζει τροφή, στέγη, ψυχαγωγία και εργασία. Πέραν όλων αυτών όμως, πολύ σημαντική είναι και η οικολογική του αξία.
💻 Διαδραστικές δραστηριότητες κατανόησης κειμένου
Ο χρόνος
Για να δείξουμε στον προφορικό ή το γραπτό λόγο πότε γίνεται κάτι ή πόσο διαρκεί κάτι, χρησιμοποιούμε διάφορους τρόπους:
τους χρόνους των ρημάτων
χρονικά επιρρήματα
φράσεις με προθέσεις που δηλώνουν χρόνο (εμπρόθετοι προσδιορισμοί του χρόνου)
χρονικές προτάσεις.
🔸Οι χρόνοι των ρημάτων
Ρήματα είναι οι λέξεις που φανερώνουν ότι κάτι κάνω ή κάτι παθαίνω ή βρίσκομαι σε μία κατάσταση.
Τα ρήματα έχουν διάφορους τύπους που φανερώνουν πότε γίνεται αυτό που σημαίνει το ρήμα, δηλαδή αν γίνεται στο παρόν, στο παρελθόν ή στο μέλλον. Οι διάφοροι αυτοί τύποι λέγονται χρόνοι του ρήματος.
Π.χ.
Τα παιδιά ζωγραφίζουν.
Τα παιδιά ζωγράφισαν.
Τα παιδιά θα ζωγραφίσουν.
Το ρήμα «ζωγραφίζουν» φανερώνει ότι κάτι γίνεται τώρα, δηλαδή στο παρόν. Το ρήμα «ζωγράφισαν» φανερώνει κάτι που γινόταν ή που έγινε πριν, δηλαδή στο παρελθόν. Το ρήμα «θα ζωγραφίσουν» φανερώνει κάτι που θα γίνει αργότερα, δηλαδή στο μέλλον.
Οι χρόνοι του ρήματος είναι τριών ειδών:
α) παροντικοί
β) παρελθοντικοί και
γ) μελλοντικοί.
🔸Παροντικοί χρόνοι
Οι χρόνοι του ρήματος που φανερώνουν ότι κάτι γίνεται τώρα, δηλαδή στο παρόν, λέγονται παροντικοί και είναι ο ενεστώτας και ο παρακείμενος.
1) Ο ενεστώτας φανερώνει κάτι που γίνεται τώρα, εξακολουθητικά ή επαναλαμβάνεται.
Π.χ.
Τα παιδιά παίζουν.
Κάθε Κυριακή η μητέρα πηγαίνει στην εκκλησία.
2) Ο παρακείμενος φανερώνει κάτι που έχει γίνει στο παρελθόν και τώρα είναι τελειωμένο.
Π.χ.
Τα παιδιά έχουν παίξει.
Η μητέρα έχει πάει στην εκκλησία.
🔸Παρελθοντικοί χρόνοι
Οι χρόνοι του ρήματος που φανερώνουν ότι κάτι έχει γίνει στο παρελθόν λέγονται παρελθοντικοί και είναι ο παρατατικός, ο αόριστος και ο υπερσυντέλικος.
1) Ο παρατατικός φανερώνει κάτι που γινόταν στο παρελθόν εξακολουθητικά ή με επαναλήψεις.
Π.χ.
Τα παιδιά έπαιζαν όλο το απόγευμα.
Παλιά η μητέρα πήγαινε συχνά στην εκκλησία.
2) Ο αόριστος φανερώνει κάτι που έγινε στο παρελθόν και φαίνεται σαν να έγινε σε μια στιγμή.
Π.χ.
Χθες τα παιδιά έπαιξαν ποδόσφαιρο.
Η μητέρα πήγε στην εκκλησία.
3) Ο υπερσυντέλικος φανερώνει κάτι που έγινε στο παρελθόν και είχε τελειώσει πριν γίνει κάτι άλλο.
Π.χ.
Τα παιδιά είχαν τελειώσει πριν χτυπήσει το κουδούνι.
Όταν χτύπησε το τηλέφωνο, η μητέρα ήδη είχε φύγει.
🔸Μελλοντικοί χρόνοι
Οι χρόνοι του ρήματος που φανερώνουν ότι κάτι θα γίνει στο μέλλον λέγονται μελλοντικοί και είναι ο εξακολουθητικός μέλλοντας, ο στιγμιαίος μέλλοντας και ο συντελεσμένος μέλλοντας.
1) Ο εξακολουθητικός μέλλοντας φανερώνει κάτι που θα γίνεται στο μέλλον εξακολουθητικά ή με επαναλήψεις.
Π.χ.
Θα είμαι στο σπίτι όλο το βράδυ.
Κάθε καλοκαίρι θα έρχονται για διακοπές στην Ελλάδα.
2) Ο συνοπτικός μέλλοντας φανερώνει κάτι που θα γίνει στο μέλλον και φαίνεται σαν να πρόκειται να γίνει σε μια στιγμή.
Π.χ.
Θα παίξεις μόνο όταν τελειώσεις τα μαθήματά σου.
Ο αγώνας θ’ αρχίσει στις 9 μ.μ.
3) Ο συντελεσμένος μέλλοντας φανερώνει κάτι που θα έχει τελειώσει στο μέλλον πριν αρχίσει κάτι άλλο.
Π.χ.
Το βράδυ θα έχω τελειώσει την εργασία.
Μέχρι να έρθεις, θα τα έχω μαζέψει.
🔸Χρονικά επιρρήματα
Τα χρονικά επιρρήματα φανερώνουν χρόνο και απαντούν στην ερώτηση πότε; Τέτοια είναι τα εξής:
ύστερα, έπειτα, κατόπιν, πρώτα, τώρα, αμέσως, πριν, μετά, χτες, αύριο, μεθαύριο, σήμερα,
πάντα, ποτέ, πέρσι, συχνά, σπάνια, πότε πότε, κάπου κάπου, ξανά, αργότερα, τότε, νωρίς, αργά κ.ά.
Π.χ.
Δεν πρόκειται να τον ξεχάσει ποτέ!
Κοιμήθηκα νωρίς γιατί ήμουν κουρασμένη.
Έχει αρχίσει ήδη να βρέχει.
❗Παρατήρηση
Εκτός από τα «καθαρά» χρονικά επιρρήματα (τις άκλιτες λέξεις που δηλώνουν χρόνο), με τον ίδιο τρόπο, δηλαδή ως επιρρηματικοί προσδιορισμοί του χρόνου, χρησιμοποιούνται συχνά και κάποια ουσιαστικά ή φράσεις με ουσιαστικά, συνήθως σε πτώση αιτιατική (αιτιατική του
χρόνου) και πιο σπάνια σε γενική (γενική του χρόνου).
Π.χ.
Θα γυρίσω το βράδυ.
Έλα την Κυριακή να φάμε.
Τον Σεπτέμβρη θα τρυγήσουμε τ’ αμπέλια.
Θα ξανάρθουμε του χρόνου.
🔸Φράσεις με προθέσεις
Οι προθέσεις είναι οι μικρές εκείνες άκλιτες λέξεις (με, σε, για, παρά, μετά, κατά, αντί, από κτλ.) που μπαίνουν μπροστά από ονόματα ή επιρρήματα για να φανερώσουν μαζί τους, όπως και τα απλά επιρρήματα, τόπο, χρόνο, αιτία, τρόπο, ποσό κτλ.
Έτσι, υπάρχουν στη γλώσσα μας αρκετές φράσεις με προθέσεις που δηλώνουν χρόνο, όπως αυτές που σχηματίζονται ως εξής:
με την πρόθεση από + επίρρημα ή όνομα (ουσιαστικό ή επίθετο) (σε αιτιατική πτώση)·
π.χ.: Τα καταστήματα θα είναι ανοιχτά από νωρίς.
Το ξέρει από καιρό / από πολύ καιρό.
με την πρόθεση για + επίρρημα ή όνομα (σε αιτιατική πτώση)·
π.χ.: Έφυγε για πάντα.
Δεν κάνει τίποτα για την ώρα.
με την πρόθεση ίσαμε + επίρρημα ή όνομα (σε αιτιατική πτώση)·
π.χ.: Θα έχει φύγει ίσαμε αύριο / ίσαμε το βράδυ.
με την πρόθεση κατά + όνομα (σε αιτιατική πτώση)·
π.χ.: Θα έρθει κατά το βραδάκι.
με την πρόθεση με + όνομα (σε αιτιατική πτώση)·
π.χ.: Ήρθαν πρωί πρωί, με την αυγούλα.
Ο γιατρός δέχεται έξι με οχτώ το απόγευμα.
με την πρόθεση μετά + όνομα (σε αιτιατική πτώση)·
π.χ.: Θα έρθει μετά το μεσημέρι.
Υπάρχουν επίσης κάποιες σύνθετες εκφράσεις με προθέσεις που δηλώνουν χρόνο, όπως οι:
μετά από + αντωνυμία (σε αιτιατική πτώση)·
π.χ.: Ήρθε στη γιορτή μετά από εμένα.
ύστερα / έπειτα από + επίρρημα ή όνομα (σε αιτιατική πτώση)·
π.χ.: Θα έρθει ύστερα από λίγο / ύστερα από λίγες μέρες.
Η παραγγελία θα είναι έτοιμη έπειτα από δύο εβδομάδες.
πριν από + επίρρημα ή όνομα (σε αιτιατική πτώση)·
π.χ.: Ήρθε πριν από λίγο.
Ήρθε στην Ελλάδα πριν από ένα χρόνο.
🔸Χρονικές προτάσεις
Χρονικές προτάσεις ονομάζονται οι εξαρτημένες (ή δευτερεύουσες) προτάσεις που φανερώνουν χρόνο, προσδιορίζουν δηλαδή χρονικά μια άλλη πρόταση (συνήθως [ανεξάρτητη ή κύρια]).
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
🖋️ Σημείωση
Στον προφορικό ή τον γραπτό λόγο χρησιμοποιούμε προτάσεις που ως προς τη σχέση τους με τις άλλες προτάσεις χωρίζονται σε ανεξάρτητες
(ή κύριες) και εξαρτημένες (ή δευτερεύουσες):
Ανεξάρτητες (ή κύριες) ονομάζονται οι προτάσεις εκείνες που έχουν ένα ολοκληρωμένο νόημα και μπορούν να σταθούν μόνες τους στον λόγο, χωρίς να εξαρτώνται από άλλες·
π.χ.: Αύριο θα πάμε εκδρομή.
Κάνε λίγη ησυχία.
Εξαρτημένες (ή δευτερεύουσες) ονομάζονται οι προτάσεις εκείνες που δεν έχουν ένα ολοκληρωμένο νόημα και γι’ αυτό δεν μπορούν να σταθούν μόνες τους στο λόγο. Οι προτάσεις αυτές χρησιμεύουν για να συμπληρώνουν ή να προσδιορίζουν μια άλλη πρόταση ή έναν όρο της (μια λέξη της)·
π.χ.: Έφυγε γρήγορα, γιατί βιαζόταν.
Δεν ήξερα ότι θα ερχόσουν κι εσύ.
Αυτός είναι ο μόνος που μας καταλαβαίνει.
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Οι χρονικές προτάσεις εισάγονται (αρχίζουν) με:
τους χρονικούς συνδέσμους όταν, σαν, ενώ, καθώς, αφού, αφότου, πριν (πριν να), μόλις, προτού, ώσπου, ωσότου, όσο που, όποτε, άμα·
π.χ.: Θα έχει φύγει πριν έρθετε.
Όταν έμαθε τα νέα, έβαλε τα κλάματα.
Μόλις την είδε, έτρεξε αμέσως κοντά της.
Σαν (= όταν / μόλις) μας είδε, έφυγε.
λέξεις ή φράσεις που έχουν χρονική σημασία, όπως οι όσο (να), όσο που να, εκεί που, έως ότου (να), κάθε που, κάθε φορά που, μέχρι να κ.ά.·
π.χ.: Όσο να ’ρθεις, θα έχω γυρίσει.
Μέχρι να αρχίσει η βροχή, είχα φτάσει στο σπίτι.
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
🖋️ Σημείωση
Οι χρονικές προτάσεις συνήθως χωρίζονται με κόμμα (,) από την πρόταση που προσδιορίζουν, εκτός αν είναι πολύ μικρές (σύντομες)·
π.χ.: Όταν δεν έχει πολλή δουλειά, πηγαίνει στο εξοχικό του.
αλλά Τηλεφώνησέ μου αμέσως μόλις φτάσεις.
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Το λούνα παρκ της γλώσσας - Ρήματα (Εκπαιδευτική Τηλεόραση)
Το λούνα παρκ της γλώσσας - Προθέσεις (Εκπαιδευτική Τηλεόραση)
Α φ ή γ η σ η μιας ιστορίας έχουμε όταν παρουσιάζουμε γεγονότα με μια ορισμένη σειρά.
Τα γεγονότα µπορεί να είναι πραγµατικά ή φανταστικά. Η αφήγηση µπορεί να είναι προφορική ή γραπτή. Όταν η αφήγηση είναι γραπτή, την ονοµάζουµε αφήγηµα. Το αφήγηµα µπορεί να είναι πεζό κείµενο ή έµµετρο κείµενο (ποίηµα, τραγούδι).
Θάλασσα ονομάζεται το σύνολο του αλμυρού νερού που καλύπτει την επιφάνεια της Γης. Στο κεφάλαιο αυτό παρουσιάζονται δύο άρθρα (ένα από εφημερίδα και το άλλο από το διαδίκτυο), που μας δίνουν βασικές πληροφορίες για τη μεγάλη οικολογική καταστροφή που προκάλεσε τον Νοέμβριο του 2002 η βύθιση του δεξαμενόπλοιου «Πρεστίζ» στη θαλάσσια περιοχή βορειοδυτικά της Ισπανίας. Οι πετρελαιoκnλίδες που προκλήθηκαν μετά τη βύθιση του πλοίου ρύπαναν χιλιόμετρα ακτών και οδήγησαν στον θάνατο χιλιάδες θαλάσσιους οργανισμούς.
💻 Διαδραστικές δραστηριότητες κατανόησης κειμένου
Η βύθιση του δεξαμενόπλοιου «Πρεστίζ» στις ακτές της Ισπανίας, που μετέφερε πετρέλαιο, προκάλεσε τεράστια οικολογική καταστροφή στην ευρύτερη περιοχή. Τεράστιες προσπάθειες καταβλήθηκαν από τις αρχές των γειτονικών χωρών και τις οικολογικές οργανώσεις για τον περιορισμό της οικολογικής καταστροφής.
Σύνθετες λέγονται οι λέξεις που γίνονται, όταν ενωθούν δύο απλές λέξεις. Κάθε λέξη που δεν είναι σύνθετη λέγεται απλή. Παράδειγμα: νερό, λουλούδι, κίτρινο.
Όταν ο άνεμος έβαζε τους μύλους σε κίνηση
Πριν από πολλά χρόνια, όταν δεν υπήρχαν ηλεκτρικές μηχανές, οι άνθρωποι έμαθαν να χρησιμοποιούν μια δύναμη που η φύση τούς πρόσφερε δωρεάν: τον άνεμο. Έτσι κατασκεύασαν τους ανεμόμυλους, κτίσματα που μπορούσαν να μετατρέπουν τη δύναμη του ανέμου σε κίνηση.
Οι ανεμόμυλοι χτίζονταν συνήθως σε ψηλά και ανοιχτά σημεία, όπου ο άνεμος φυσούσε δυνατά και χωρίς εμπόδια. Σε πολλά ελληνικά νησιά ήταν κυκλικοί, με χοντρούς πέτρινους τοίχους και μικρά παράθυρα. Στην κορυφή τους υπήρχε η μεγάλη φτερωτή με τα πανιά της.
Όταν φυσούσε ο άνεμος, τα πανιά γέμιζαν αέρα και η φτερωτή άρχιζε να γυρίζει. Η κίνησή της μεταφερόταν με έναν μηχανισμό στο εσωτερικό του μύλου και έκανε τις βαριές μυλόπετρες να περιστρέφονται. Ανάμεσα στις μυλόπετρες έριχναν σιτάρι, κριθάρι ή άλλα δημητριακά και έτσι παραγόταν το πολύτιμο αλεύρι.
Δεν χρησιμοποιούνταν όμως όλοι οι ανεμόμυλοι μόνο για το άλεσμα. Σε ορισμένες περιοχές η δύναμη του ανέμου βοηθούσε και στην άντληση νερού από πηγάδια, ώστε να ποτίζονται τα χωράφια.
Σήμερα οι περισσότεροι παραδοσιακοί ανεμόμυλοι έχουν σταματήσει να λειτουργούν. Πολλοί έχουν διατηρηθεί ως μνημεία και μας θυμίζουν τον τρόπο ζωής των ανθρώπων μιας άλλης εποχής. Ο άνεμος, όμως, εξακολουθεί να είναι πολύτιμος. Οι σύγχρονες ανεμογεννήτριες χρησιμοποιούν τη δύναμή του για να παράγουν ηλεκτρική ενέργεια χωρίς να χρειάζονται καύσιμα.
Έτσι, από τον παλιό ανεμόμυλο μέχρι τη σύγχρονη ανεμογεννήτρια, ο άνθρωπος συνεχίζει να αξιοποιεί μια από τις πιο σημαντικές δυνάμεις της φύσης.
Διασκευή και προσαρμογή για εκπαιδευτική χρήση, βασισμένη στη θεματική έκθεση «Ο Ανεμόμυλος – Μνημείο μιας προβιομηχανικής εποχής», Αντώνιος Αχουλιάς, SearchCulture.gr – Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης (ΕΚΤ).
💻 Διαδραστικές δραστηριότητες κατανόησης κειμένου
Όταν θέλουμε να περιγράψουμε ένα σπίτι, ένα σχολείο, μια εκκλησία, ένα μουσείο, ένα κάστρο ή οποιοδήποτε άλλο κτίσμα, προσπαθούμε με τις λέξεις μας να βοηθήσουμε τον αναγνώστη να σχηματίσει μια ολοκληρωμένη εικόνα του.
Πώς περιγράφουμε ένα κτίσμα;
1. Παρουσιάζουμε το κτίσμα
Στην αρχή δίνουμε τις βασικές πληροφορίες:
Πώς ονομάζεται;
Πού βρίσκεται; Σε ποια πόλη, περιοχή ή γειτονιά;
Πότε χτίστηκε;
Ποια είναι η ιστορία του; Για ποιον λόγο κατασκευάστηκε;
2. Περιγράφουμε την εξωτερική του εμφάνιση
Παρατηρούμε το κτίσμα από έξω προς τα μέσα.
Μπορούμε να αναφέρουμε:
το μέγεθος και το σχήμα του,
τα χρώματά του,
τα υλικά με τα οποία είναι κατασκευασμένο,
τις πόρτες, τα παράθυρα, τα μπαλκόνια ή τη στέγη,
τον χώρο που υπάρχει γύρω του,
κάποιο ιδιαίτερο χαρακτηριστικό που το κάνει να ξεχωρίζει.
3. Περνάμε στο εσωτερικό
Στη συνέχεια περιγράφουμε τους χώρους που υπάρχουν μέσα στο κτίσμα.
Αναφέρουμε:
ποια δωμάτια ή αίθουσες διαθέτει,
τα έπιπλα και τα αντικείμενα που υπάρχουν,
τη διακόσμησή του,
πώς είναι οργανωμένοι οι χώροι.
Η περιγραφή γίνεται πιο κατανοητή όταν ακολουθούμε μια σταθερή πορεία, για παράδειγμα από έξω προς τα μέσα ή από αριστερά προς τα δεξιά.
4. Εξηγούμε τη χρήση του
Αναφέρουμε:
Σε τι χρησιμεύει σήμερα;
Ποιοι άνθρωποι το χρησιμοποιούν;
Έχει την ίδια χρήση που είχε παλιότερα ή έχει αλλάξει με το πέρασμα του χρόνου;
5. Προσθέτουμε τη δική μας σχέση με το κτίσμα
Αν πρόκειται για ένα κτίσμα που γνωρίζουμε προσωπικά, μπορούμε να κάνουμε την περιγραφή μας πιο ζωντανή.
Γράφουμε:
πότε και πώς το γνωρίσαμε,
κάποιο περιστατικό ή μια ανάμνηση που συνδέεται με αυτό,
τις σκέψεις και τα συναισθήματα που μας προκαλεί.
Μικρά μυστικά για μια όμορφη περιγραφή
🔹 Χρησιμοποιούμε επίθετα που δίνουν περισσότερες λεπτομέρειες:
μεγάλο, επιβλητικό, παλιό, πέτρινο, φωτεινό, γραφικό, εντυπωσιακό…
🔹 Χρησιμοποιούμε λέξεις και φράσεις που δείχνουν τόπο:
μπροστά, πίσω, δίπλα, απέναντι, στο κέντρο, δεξιά, αριστερά, στο βάθος, στο εσωτερικό…
🔹 Στην κύρια περιγραφή χρησιμοποιούμε συνήθως ρήματα στον ενεστώτα:
βρίσκεται, έχει, αποτελείται, περιβάλλεται, ξεχωρίζει…
🔹 Χωρίζουμε το κείμενό μας σε παραγράφους, ώστε κάθε παράγραφος να παρουσιάζει και ένα διαφορετικό στοιχείο.
Να θυμάμαι...
Μια καλή περιγραφή δεν είναι απλώς ένας κατάλογος χαρακτηριστικών. Με τις κατάλληλες λέξεις προσπαθούμε να κάνουμε τον αναγνώστη να «δει» το κτίσμα μέσα από τα μάτια μας.
Πάμε για ένα φανταστικό πάρτι σε υγροβιότοπους; Το οργανώνει ο Σύλλογος Μεταναστευτικών Πουλιών και ο Σύλλογος «Υγρός Κόσμος»!
Οι οικοδεσπότες είχαν οργανώσει το πάρτι τέλεια. Πρώτα πήραμε ένα μεζεδάκι στο δέλτα του Έβρου, μετά με παρέλαβε ένας σταχτοτσικνιάς, που με πήγε στη λίμνη Βιστονίδα. Εκεί μου πρόσφεραν νοστιμότατα ψαρικά, σερβιρισμένα σε πιατέλες-νούφαρα.
Ύστερα ο δεντροβάτραχος με έβαλε να σκαρφαλώσω σ’ ένα δέντρο και ο φίλος του ο βάτραχος επέμενε να με μάθει πώς να βυθίζομαι στο νερό και να αφήνω μόνο τα μάτια μου απ’ έξω. Τον απογοήτευσα μάλλον, αλλά τα πράγματα ήταν χειρότερα κατόπιν με τις λιβελούλες. Εννοούσαν να με κάνουν να πετάξω από φυλλαράκι σε φυλλαράκι στα φυτά της λίμνης χωρίς να πέσω στο νερό! Αδύνατον να καταλάβουν ότι δεν είμαι ιπτάμενος χορευτής όπως αυτές! Τι γλίστρες έφαγα δεν λέγεται!
Μετά από λίγο ο καλαμοκανάς μού πρότεινε περίπατο στη λιμνοθάλασσα. Καταλαβαίνετε τι έπαθα. Εκείνος έχει αυτά τα ωραία ψηλά και λεπτά πόδια που τον βοηθάνε να προχωράει στο νερό. Εγώ τσαλαβουτούσα άχαρα και εκείνος με κόπο συγκρατούσε τα γέλια του.
Στο τέλος, συνάντησα τον αργυροπελεκάνο στην Κερκίνη. Έβγαλε πέντε ψαράκια από τη σακούλα που κρέμεται κάτω από το σαγόνι του και με κέρασε.
Περιοδικό «Eρευνητές», Η Καθημερινή, 6/2/00 (διασκευή)