Κοινωνική & Πολιτική Αγωγή Ε΄

Σ' αυτήν την ενότητα

• Θα μάθουμε τι είναι δημοκρατία και ποιες διαφορές έχει από τη δικτατορία.

• Θα γνωρίσουμε το πολίτευμα της χώρας μας και τις λειτουργίες του Ελληνικού Κοινοβουλίου.

• Θα διερευνήσουμε και θα προβληματιστούμε για τη δημοκρατία στην καθημερινή μας ζωή, στο σχολείο, στη γειτονιά, στη χώρα μας.

1. Να γράψετε κάτω από κάθε πρόταση σε ποιο πολίτευμα αναφέρεται:

1. Το πολίτευμα της χώρας μας είναι η Προεδρευόμενη Κοινοβουλευτική Δημοκρατία.

Τι σημαίνει αυτό; Οι εικόνες θα σας βοηθήσουν να καταλάβετε το πολίτευμά μας.

Συμπληρώστε τις λέξεις στα κενά: κυβέρνηση, Πρόεδρο της Δημοκρατίας, αντιπροσώπους, λαός.

Πώς εκλέγει ο λαός τους αντιπροσώπους του;

Μόλις προκηρυχθούν οι εκλογές, οι πολίτες παρακολουθούν, ενημερώνονται και διαβάζουν τα προγράμματα των πολιτικών κομμάτων.

2. Εκλογές στην τάξη!!!

Η Βουλή είναι το όργανο της πολιτείας στο οποίο εκφράζονται, μέσω των αντιπροσώπων, οι απόψεις του ελληνικού λαού. Είναι ο χώρος στον οποίο γίνεται ο δημόσιος διάλογος για τα θέματα που αφορούν το ελληνικό κράτος και έθνος.

Στα σύγχρονα κράτη, επειδή οι πολίτες είναι πολλοί, δεν είναι δυνατόν να συγκεντρώνονται όλοι μαζί πολύ συχνά και να αποφασίζουν για όλα τα ζητήματα που τους αφορούν. Γι’ αυτό και οι πολίτες δεν αποφασίζουν πλέον απευθείας οι ίδιοι για όλα τα θέματα, αλλά αναθέτουν την εξουσία αυτή στους εκλεγμένους αντιπροσώπους τους, τους βουλευτές.

Οι κύριες λειτουργίες του Κοινοβουλίου είναι η ψήφιση νόμων (νομοθετικό έργο) και ο έλεγχος των πράξεων της κυβέρνησης (κοινοβουλευτικός έλεγχος).

Το νομοθετικό έργο της Βουλής των Ελλήνων

Η σημαντικότερη αρμοδιότητα της Βουλής των Ελλήνων είναι η νομοθετική, δηλαδή η θέσπιση νόμων. Η κύρια λειτουργία της δηλαδή είναι να συζητά, να επεξεργάζεται και να ψηφίζει τους νόμους.

Ας δούμε με ποιον τρόπο νομοθετεί η Βουλή:

Η Βουλή και οι πολίτες ελέγχουν την Κυβέρνηση

Ας δούμε με ποιον τρόπο:

1. Βουλευτές για μια μέρα!

Τα μέλη της ομάδας σας έχουν εκλεγεί βουλευτές του Ελληνικού Κοινοβουλίου. Η Κυβέρνηση προτείνει στη Βουλή τον προϋπολογισμό, δηλαδή τα έσοδα και τα έξοδα του κράτους, για την επόμενη χρονιά. Εσείς θέλετε να μοιράσετε το ποσό των 100.000.000€ από τον προϋπολογισμό, με διαφορετικό τρόπο από αυτόν που προτείνει η Κυβέρνηση.

Πώς θα μοιράσετε το ποσό αυτό; Να συμπληρώσετε τα ποσά και να δικαιολογήσετε την πρότασή σας. Μετά, να συζητήσετε μεταξύ σας πόσο εύκολο ήταν να καταλήξετε σε μια απόφαση.

Ζούμε μαζί και συναποφασίζουμε

1. Να διαβάσετε τον διάλογο των παιδιών, να συζητήσετε και να απαντήσετε στις ερωτήσεις:

• Ποιες συμπεριφορές των μαθητών, που αναφέρουν ο Αλέξανδρος και η Δανάη, θεωρείτε ότι στηρίζουν τη δημοκρατία στην καθημερινή ζωή στο σχολείο και ποιες όχι; Γιατί;

• Πώς νομίζετε ότι πρέπει να γίνει η συζήτηση στην τάξη, ώστε να διεξαχθεί με δημοκρατικό τρόπο;

• Όσοι από τους μαθητές δεν συμφώνησαν, είναι υποχρεωμένοι να εφαρμόσουν αυτούς τους κανόνες συμπεριφοράς;

2. Παραμένουμε στον χώρο του σχολείου και εξετάζουμε άλλη μια περίπτωση εφαρμογής της δημοκρατίας στην καθημερινή ζωή.

Να διαβάσετε την παρακάτω περίπτωση και να απαντήσετε στις ερωτήσεις:

Σε μια δημοκρατική κοινωνία όλοι έχουμε το δικαίωμα στην πληροφόρηση. Κάθε πολίτης οφείλει να ενημερώνεται για όσα συμβαίνουν στον τόπο του, αλλά και σ’ όλον τον κόσμο. Τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης, δηλαδή οι εφημερίδες, τα περιοδικά, η τηλεόραση, το ραδιόφωνο και οι αφίσες μας ενημερώνουν.

Ζούμε μαζί και σεβόμαστε τα δικαιώματα των άλλων

3. Αφού διαβάσετε κι εσείς το παρακάτω άρθρο, να συζητήσετε και να απαντήσετε στις ερωτήσεις:

Να διαβάσετε την παρακάτω περίπτωση και να απαντήσετε στις ερωτήσεις:

• Ποια είναι η άποψή σας; Πρέπει να απαγορευθεί το κάπνισμα στους δημόσιους χώρους ή όχι;

• Νομίζετε ότι μια τέτοια απαγόρευση ταιριάζει σ’ ένα δημοκρατικό πολίτευμα; Να δικαιολογήσετε την άποψή σας.

Ζούμε μαζί και σεβόμαστε τα δικαιώματα των άλλων

4. Να παρατηρήσετε την αφίσα και να απαντήσετε στις ερωτήσεις:

• Αφού το θέμα είναι τόσο σημαντικό, γιατί το κράτος ζητά να συμμετέχουμε και δεν επιβάλλει νόμους και ποινές;

• Πώς μπορούμε να συμμετέχουμε ενεργά;

• Μπορείτε να υποθέσετε τι επιπτώσεις θα έχει στην καθημερινή μας ζωή, εάν δεν συμμετέχουμε σε αυτήν την κοινή προσπάθεια;