1η ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Το άτομο και η κοινωνία
α. Την οικογένεια
β. Το σχολείο και το εκπαιδευτικό μας σύστημα
γ. Την Εκκλησία
δ. Την οργάνωση της κοινωνικής-πολιτικής ζωής
🔸 Παρατηρούμε τα σκίτσα και σχολιάζουμε τις δραστηριότητες, στις οποίες μπορεί να συμμετέχουν όλα τα μέλη της οικογένειας.
✒️ Απάντηση
1ο Σκίτσο: Οικογενειακό παιχνίδι
Στην πρώτη εικόνα η οικογένεια παίζει ένα επιτραπέζιο παιχνίδι στο πάτωμα. Συμμετέχουν γονείς και παιδιά, ενώ όλοι φαίνονται χαρούμενοι και συνεργάζονται.
➤ Τι παρατηρούμε:
Κοινός ελεύθερος χρόνος.
Συνεργασία και τήρηση κανόνων.
Επικοινωνία και διάλογος.
Σεβασμός στη σειρά και στις αποφάσεις των άλλων.
➤ Τι μαθαίνουν τα μέλη της οικογένειας:
Να συνεργάζονται.
Να αποδέχονται τη νίκη και την ήττα.
Να ακούν ο ένας τον άλλον.
Να επιλύουν διαφωνίες με ήρεμο τρόπο.
📌 Συμπέρασμα: Το παιχνίδι ενισχύει τους δεσμούς της οικογένειας και καλλιεργεί δημοκρατική συμπεριφορά.
2ο Σκίτσο: Οικογενειακό γεύμα
Στη δεύτερη εικόνα η οικογένεια ετοιμάζει και απολαμβάνει το φαγητό μαζί. Άλλος ψήνει, άλλος σερβίρει, άλλοι στρώνουν ή συμμετέχουν στην προετοιμασία.
➤ Τι παρατηρούμε:
Καταμερισμός εργασιών.
Συνεργασία μεταξύ γενεών (παππούδες, γονείς, παιδιά).
Συζήτηση γύρω από το τραπέζι.
Ζεστό και φιλικό κλίμα.
➤ Τι αξίες καλλιεργούνται:
Υπευθυνότητα.
Αλληλεγγύη.
Σεβασμός στους μεγαλύτερους.
Συμμετοχή όλων, χωρίς αποκλεισμούς.
📌 Συμπέρασμα: Το οικογενειακό τραπέζι είναι χώρος επικοινωνίας, ανταλλαγής απόψεων και ενίσχυσης των σχέσεων.
Η οικογένεια είναι μια κοινωνική ομάδα που αποτελείται συνήθως από τους γονείς και το παιδί ή τα παιδιά που ανατρέφουν. Τα άτομα αυτά αποτελούν τα μέλη της οικογένειας και αναπτύσσουν μεταξύ τους σχέσεις αγάπης, φροντίδας και αλληλοβοήθειας. Οι γονείς δεν φροντίζουν να καλύπτουν μόνο τις πρωταρχικές – βιολογικές ανάγκες των παιδιών τους, όπως τα ρούχα, την τροφή και τη στέγη. Φροντίζουν και για τις συναισθηματικές, πνευματικές και κοινωνικές τους ανάγκες. Οι γονείς προσφέρουν αγάπη, προστασία, ασφάλεια στα παιδιά τους, προσπαθούν να τα κατανοήσουν και να τα βοηθήσουν να λύσουν τα προβλήματά τους. Επίσης, μεριμνούν για την εκπαίδευσή τους, τα βοηθούν να ενταχθούν στην κοινωνία και να γίνουν ανεξάρτητα άτομα και χρήσιμοι πολίτες.
Η οικογένεια αποκτά επίσημη μορφή με τον γάμο, θρησκευτικό ή πολιτικό. Η πολιτεία έχει θεσπίσει ένα σύνολο νόμων, το Οικογενειακό Δίκαιο, που αναφέρονται στον γάμο και την οικογένεια.
✔️ Ποιες νομίζεις ότι είναι οι ανάγκες σου;
✔️ Με ποιο τρόπο αυτές ικανοποιούνται μέσα στην οικογένεια;
✒️ Απάντηση
✔️ Ποιες νομίζεις ότι είναι οι ανάγκες σου;
Οι ανάγκες ενός παιδιού (και γενικά κάθε ανθρώπου) μπορεί να είναι:
Βασικές (υλικές) ανάγκες
Τροφή
Στέγη
Ρούχα
Ιατρική φροντίδα
Ξεκούραση
Συναισθηματικές ανάγκες
Αγάπη
Ασφάλεια
Φροντίδα
Αποδοχή
Κατανόηση
Κοινωνικές ανάγκες
Επικοινωνία
Συμμετοχή σε δραστηριότητες
Φιλία
Συνεργασία
Ανάγκη για μάθηση και ανάπτυξη
Εκπαίδευση
Ενθάρρυνση
Στήριξη στα όνειρα και στους στόχους
✔️ Με ποιο τρόπο αυτές ικανοποιούνται μέσα στην οικογένεια;
Η οικογένεια συμβάλλει στην ικανοποίηση αυτών των αναγκών με πολλούς τρόπους:
Κάλυψη βασικών αναγκών
Παρέχει σπίτι, φαγητό και ρούχα.
Φροντίζει για την υγεία και την ασφάλεια.
Κάλυψη συναισθηματικών αναγκών
Δείχνει αγάπη και ενδιαφέρον.
Ακούει τα προβλήματα και τις ανησυχίες.
Προσφέρει στήριξη σε δύσκολες στιγμές.
Κάλυψη κοινωνικών αναγκών
Συζητά και παίρνει αποφάσεις μαζί.
Οργανώνει κοινές δραστηριότητες (παιχνίδι, εκδρομές, γεύματα).
Διδάσκει τον σεβασμό και τη συνεργασία.
Στήριξη στη μάθηση
Βοηθά στο διάβασμα.
Ενθαρρύνει τα ενδιαφέροντα και τα ταλέντα.
Προσφέρει ευκαιρίες για εξέλιξη.
🔸 Δίνουμε παραδείγματα σχέσεων των μελών της οικογένειας:
Τα Χριστούγεννα συγκεντρώνεται η οικογένεια και όλοι μαζί ζουν τις παραδόσεις των ημερών και ανταλλάσσουν ευχές και δώρα.
...................................................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................................................
✒️ Απάντηση
Τα Χριστούγεννα συγκεντρώνεται η οικογένεια και όλοι μαζί ζουν τις παραδόσεις των ημερών και ανταλλάσσουν ευχές και δώρα.
Όταν ένα μέλος της οικογένειας αντιμετωπίζει μια δυσκολία (π.χ. ασθένεια ή πρόβλημα στο σχολείο), όλοι το στηρίζουν, το ενθαρρύνουν και προσπαθούν να βοηθήσουν.
Τα Σαββατοκύριακα η οικογένεια οργανώνει κοινές δραστηριότητες, όπως εκδρομές, παιχνίδια ή οικογενειακό τραπέζι, ώστε να περνούν δημιουργικό χρόνο μαζί.
ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ
Μετά από ένα ατύχημα, ο Αντρέας έσπασε το πόδι του. Πρέπει να μείνει στο κρεβάτι για αρκετό καιρό. Όλοι στο σπίτι τού συμπαραστέκονται.
Η μητέρα βρίσκεται όσο περισσότερο μπορεί κοντά του και τον βοηθάει σε ό,τι χρειάζεται.
Ο πατέρας ................................................................................................................
Ο Ιωάννα, η μεγάλη του αδερφή,................................................................................
Η γιαγιά ήρθε να μείνει μαζί τους για να ....................................................................
🔸 Συμπληρώστε τις προτάσεις.
✒️ Απάντηση
Μετά από ένα ατύχημα, ο Αντρέας έσπασε το πόδι του. Πρέπει να μείνει στο κρεβάτι για αρκετό καιρό. Όλοι στο σπίτι τού συμπαραστέκονται.
Η μητέρα βρίσκεται όσο περισσότερο μπορεί κοντά του και τον βοηθάει σε ό,τι χρειάζεται.
Ο πατέρας φροντίζει να τον πηγαίνει στον γιατρό και αναλαμβάνει περισσότερες δουλειές στο σπίτι, ώστε να ξεκουράζεται η μητέρα.
Η Ιωάννα, η μεγάλη του αδερφή, του κρατάει συντροφιά, τον βοηθάει στα μαθήματά του και παίζουν μαζί για να μην αισθάνεται μόνος.
Η γιαγιά ήρθε να μείνει μαζί τους για να βοηθήσει στις δουλειές του σπιτιού και να φροντίζει τον Αντρέα όταν οι γονείς λείπουν.
Έτσι, όλη η οικογένεια συνεργάζεται και δείχνει αγάπη και αλληλεγγύη.
🔸 Μοιραζόμαστε τους ρόλους και παίζουμε το σενάριο.
🔸 Συζητάμε δικές μας εμπειρίες αναφέροντας περιπτώσεις, όπου η οικογένεια ενωμένη αντιμετώπισε ένα πρόβλημα.
✒️ Απάντηση
Παραδείγματα περιπτώσεων
Μια ασθένεια κάποιου μέλους της οικογένειας.
Μια οικονομική δυσκολία.
Μια μετακόμιση σε νέο σπίτι ή πόλη.
Ένα πρόβλημα στο σχολείο.
Μια φυσική καταστροφή ή μια δύσκολη περίοδος.
Βοηθητικές ερωτήσεις
Ποιο ήταν το πρόβλημα;
Πώς ένιωθαν τα μέλη της οικογένειας;
Ποιος βοήθησε και με ποιον τρόπο;
Πώς λύθηκε το πρόβλημα;
Τι μάθατε από αυτή την εμπειρία;
ΜΕ ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ...
Η οικογένεια είναι η πρώτη και η πιο βασική κοινωνική ομάδα, στην οποία συμμετέχει ο άνθρωπος από τη γέννηση του.
Στο πλαίσιο των οικογενειακών σχέσεων, κάθε άτομο δεν καλύπτει μόνο τις πρωταρχικές του ανάγκες, αλλά μαθαίνει να συνυπάρχει και να συνεργάζεται με τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας και να εντάσσεται ομαλά στην κοινωνία.
Οι γονείς έχουν κυρίως την ευθύνη για την εύρυθμη λειτουργία της οικογένειας.
Τα υπόλοιπα μέλη μπορούν να συμβάλουν κι αυτά με τις ενέργειες τους, στην ομαλή καθημερινή οικογενειακή ζωή.
🔸 Με ποια από τις παραπάνω οικογένειες μοιάζει η δική σου;
🔸Ποια κοινά χαρακτηριστικά και ποιες διαφορές μπορούμε να διακρίνουμε ανάμεσα στις οικογένειες που εικονίζονται;
✒️ Απάντηση
Κοινά χαρακτηριστικά
Σε όλες τις οικογένειες υπάρχουν ένας ή δύο γονείς.
Σε όλες τις οικογένειες υπάρχουν ένα ή περισσότερα παιδιά.
Σε όλες τις οικογένειες τα μέλη φαίνονται δεμένα μεταξύ τους και χαμογελαστά.
Διαφορές
Ο αριθμός των παιδιών.
Ο αριθμός των γονέων.
Στην πολύτεκνη και διευρυμένη ζει και η γιαγιά μαζί.
Α. Η μορφή της οικογένειας
Η οικογένεια αποκτά ιδιαίτερα χαρακτηριστικά ανάλογα με το κοινωνικό περιβάλλον, τις οικονομικές δυνατότητες, την παράδοση, τον πολιτισμό και τον τρόπο ζωής. Το βασικότερο χαρακτηριστικό είναι η μορφή της. Παλαιότερα, η πιο διαδεδομένη μορφή οικογένειας ήταν η διευρυμένη, στην οποία μαζί με τους γονείς και τα παιδιά ζούσαν ο παππούς και η γιαγιά. Στις σύγχρονες κοινωνίες, η πιο συνηθισμένη μορφή οικογένειας είναι η πυρηνική που αποτελείται από τους γονείς και τα παιδιά. Η οικογένεια μπορεί να είναι επίσης πολύτεκνη (με πολλά παιδιά), μονογονεϊκή (τα παιδιά ζουν με τον ένα γονέα).
🔸Είπαμε ότι στην εποχή μας η πιο συνηθισμένη μορφή οικογένειας είναι η πυρηνική. Γιατί νομίζεις ότι συμβαίνει αυτό;
✒️ Απάντηση
1. Αστικοποίηση
Πολλοί άνθρωποι μετακινούνται από τα χωριά στις πόλεις για εργασία. Έτσι, τα νέα ζευγάρια ζουν μόνα τους, μακριά από παππούδες και συγγενείς.
2. Εργασία και οικονομικές συνθήκες
Οι σύγχρονες συνθήκες εργασίας απαιτούν μετακινήσεις και ανεξαρτησία. Συχνά και οι δύο γονείς εργάζονται.
3. Τρόπος ζωής
Οι κατοικίες στις πόλεις είναι μικρότερες και δεν ευνοούν τη συγκατοίκηση πολλών μελών.
4. Αυτονομία του ζευγαριού
Τα ζευγάρια επιθυμούν να οργανώνουν τη ζωή τους πιο ανεξάρτητα, παίρνοντας μόνα τους αποφάσεις.
5. Λιγότερα παιδιά
Σήμερα οι οικογένειες κάνουν συνήθως λιγότερα παιδιά σε σχέση με παλαιότερες εποχές.
Β. Ρόλοι και οργάνωση
Για να λειτουργήσει ομαλά μια οικογένεια, τα μέλη της υιοθετούν και μοιράζονται διαφορετικούς ρόλους και τρόπους συμπεριφοράς. Οι γονείς φροντίζουν τα παιδιά τους και προσπαθούν να καλύψουν τις ανάγκες τους. Τα παιδιά με τη σειρά τους, φέρονται με σεβασμό και αγάπη στους γονείς τους, αναγνωρίζουν τις προσπάθειές τους και τους βοηθούν όσο και όπου μπορούν.
Τα μέλη της οικογένειας έχουν και άλλους ρόλους στη ζωή τους. Οι γονείς μπορεί να είναι ταυτόχρονα και εργαζόμενοι, μέλη συλλόγων κ.ά. Τα παιδιά είναι μαθητές και παράλληλα μπορεί να αποτελούν μέλη αθλητικών ομάδων κ.ά.
✔️ Σε ποια μορφή οικογένειας αναφέρεται ο Δικαιόπολις; Ποιοι είναι οι ρόλοι των μελών στην οικογένεια που μας περιγράφει;
✔️ Νομίζεις ότι ισχύει το ίδιο και σήμερα για τα μέλη της οικογένειας;
✒️ Απάντηση
✔️ Σε ποια μορφή οικογένειας αναφέρεται ο Δικαιόπολις;
Ο Δικαιόπολις αναφέρεται κυρίως σε μια παραδοσιακή πατριαρχική οικογένεια, που συναντούσαμε παλαιότερα, συχνά μέσα σε μια διευρυμένη οικογένεια (όπου ζούσαν μαζί παππούδες, γονείς και παιδιά).
Ποιοι είναι οι ρόλοι των μελών;
Σύμφωνα με την περιγραφή:
Ο μεγαλύτερος άνδρας (παππούς ή πατέρας)
Έχει τον πρώτο λόγο.
Παίρνει τις αποφάσεις για όλα.
Είναι ο «αρχηγός» της οικογένειας.
Οι γυναίκες
Ασχολούνται κυρίως με τις δουλειές του σπιτιού.
Δεν συμμετέχουν ισότιμα στις αποφάσεις.
Τα παιδιά
Υπακούν στους μεγαλύτερους.
Δεν έχουν ενεργό ρόλο στη λήψη αποφάσεων.
✔️ Ισχύει το ίδιο σήμερα;
Σήμερα, στις περισσότερες οικογένειες:
Οι αποφάσεις παίρνονται από κοινού.
Υπάρχει μεγαλύτερη ισότητα ανάμεσα σε άνδρες και γυναίκες.
Και οι δύο γονείς εργάζονται και μοιράζονται τις ευθύνες.
Τα παιδιά συχνά συμμετέχουν στον διάλογο και εκφράζουν τη γνώμη τους.
🔸Στον παρακάτω πίνακα συμπληρώνω τα μέλη της οικογένειάς μου και ορισμένες από τις δραστηριότητες που σχετίζονται με τους ρόλους, τους οποίους μπορεί να έχει ο κάθε ένας. Για παράδειγμα: Εγώ διαβάζω, παρακολουθώ τα μαθήματά μου κτλ., η μητέρα φροντίζει για τις καθημερινές ανάγκες κτλ.
Γ. Δικαιώματα και υποχρεώσεις
🔸 Συζητάμε για τους κανόνες που είναι απαραίτητοι σε μια οικογένεια, ώστε να λειτουργεί αρμονικά.
✒️ Απάντηση
Κανόνες σεβασμού
Μιλάμε ευγενικά.
Ακούμε ο ένας τον άλλον χωρίς να διακόπτουμε.
Σεβόμαστε τη γνώμη των άλλων.
Κανόνες συνεργασίας
Όλοι βοηθούν στις δουλειές του σπιτιού.
Τακτοποιούμε τον χώρο μας.
Συμμετέχουμε στις οικογενειακές αποφάσεις.
Κανόνες καθημερινότητας
Συμφωνημένες ώρες για διάβασμα και ξεκούραση.
Περιορισμένος χρόνος στις οθόνες.
Κοινό οικογενειακό γεύμα όποτε είναι δυνατόν.
Κανόνες φροντίδας
Υποστηρίζουμε όποιον έχει ανάγκη.
Λύνουμε τις διαφωνίες με συζήτηση.
Για να εξασφαλιστεί η ομαλή λειτουργία της οικογένειας, τα μέλη της πρέπει να τηρούν συγκεκριμένους κανόνες συμπεριφοράς. Οι κανόνες ρυθμίζουν συνήθως αυτά που πρέπει να κάνει ή να αποφεύγει το κάθε μέλος της οικογένειας. Μέσα στην οικογένεια, τα μέλη της έχουν δικαιώματα, αλλά παράλληλα και υποχρεώσεις. Για παράδειγμα, πρέπει να κάνω ησυχία, όταν διαβάζει ο αδερφός μου. Είναι υποχρέωση για μένα, αλλά ικανοποιεί και το δικαίωμα του αδερφού μου να διαβάζει με ησυχία.
🔸 Χωριζόμαστε σε ομάδες και καταγράφουμε κάποια από τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις που έχουμε εμείς ως μέλη της οικογένειάς μας.
ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ
Σε μια οικογένεια ζουν ο πατέρας, η μητέρα και τα δυο παιδιά, ο Γιώργος και η Χριστίνα. Οι γονείς έχουν επιστρέψει από τη δουλειά τους και είναι πολύ κουρασμένοι. Τα παιδιά φωνάζουν, μαλώνουν και...
🔸 Συζητάμε και συμπληρώνουμε το σενάριο (τι γίνεται μετά;)
🔸 Πώς μπορούμε να αντιμετωπίσουμε παρόμοιες καταστάσεις;
🔸 Μοιραζόμαστε τους ρόλους και παίζουμε το σενάριο.
✒️ Απάντηση
Συμπληρώνουμε το σενάριο
Σε μια οικογένεια ζουν ο πατέρας, η μητέρα και τα δυο παιδιά, ο Γιώργος και η Χριστίνα. Οι γονείς έχουν επιστρέψει από τη δουλειά τους και είναι πολύ κουρασμένοι. Τα παιδιά φωνάζουν, μαλώνουν και δεν θέλουν να μοιραστούν το ίδιο παιχνίδι.
Η μητέρα προσπαθεί να τους μιλήσει ήρεμα, αλλά εκείνα συνεχίζουν. Ο πατέρας ζητά να σταματήσουν και να εξηγήσουν τι συμβαίνει. Μετά από συζήτηση, τα παιδιά καταλαβαίνουν ότι οι γονείς είναι κουρασμένοι. Αποφασίζουν να ηρεμήσουν, να μοιραστούν το παιχνίδι και να βοηθήσουν να στρωθεί το τραπέζι.
Πώς μπορούμε να αντιμετωπίσουμε παρόμοιες καταστάσεις;
✔️ Με διάλογο
Να μιλάμε ήρεμα και να ακούμε ο ένας τον άλλον.
✔️ Με κατανόηση
Να προσπαθούμε να μπούμε στη θέση του άλλου (οι γονείς είναι κουρασμένοι, τα παιδιά θέλουν προσοχή).
✔️ Με κανόνες
Να υπάρχουν συμφωνημένοι κανόνες για το παιχνίδι, τις φωνές και τη συμπεριφορά.
✔️ Με συνεργασία
Να μοιραζόμαστε τις ευθύνες και να βοηθάμε όταν χρειάζεται.
✔️ Με αυτοέλεγχο
Να μαθαίνουμε να ελέγχουμε τα συναισθήματά μας.
ΜΕ ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ...
Χαρακτηριστικό στοιχείο της οικογένειας είναι η μορφή της. Yπάρχουν διαφορετικές μορφές οικογένειας ανάλογα με τον αριθμό των μελών της, τις κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες, την παράδοση ενός τόπου, τα ήθη και τα έθιμα. Στη σημερινή εποχή, η πιο συνηθισμένη μορφή οικογένειας είναι η πυρηνική.
Απαραίτητο στοιχείο για την ομαλή λειτουργία της οικογένειας είναι η οργάνωσή της. Τα μέλη της αναλαμβάνουν ρόλους, από τους οποίους προκύπτει και η συμπεριφορά τους. Στην ομαλή λειτουργία της οικογένειας συντελούν και οι κανόνες συμπεριφοράς που πρέπει να τηρούν τα μέλη της.
Παρατηρούμε τα σκίτσα και συζητάμε όλοι μαζί:
🔸 Ποιες δυσκολίες μπορεί να έχει μια οικογένεια;
🔸 Πώς μπορούν να αντιμετωπιστούν τέτοιες δυσκολίες;
✒️ Απάντηση
Ποιες δυσκολίες μπορεί να έχει μια οικογένεια;
Μια οικογένεια μπορεί να αντιμετωπίσει:
Συγκρούσεις και διαφωνίες
Καβγάδες μεταξύ γονέων.
Διαφωνίες για οικονομικά ή για αποφάσεις.
Ένταση που επηρεάζει τα παιδιά.
Προβλήματα υγείας
Ασθένεια ενός γονέα ή παιδιού.
Ανάγκη φροντίδας και υποστήριξης.
Οικονομικές δυσκολίες
Ανεργία ή χαμηλό εισόδημα.
Συναισθηματικές δυσκολίες
Άγχος, πίεση από τη δουλειά.
Έλλειψη χρόνου για επικοινωνία.
Πώς μπορούν να αντιμετωπιστούν τέτοιες δυσκολίες;
✔️ Με ήρεμο διάλογο
Να συζητούν τα προβλήματα χωρίς φωνές και προσβολές.
✔️ Με σεβασμό
Να ακούει ο ένας τη γνώμη του άλλου.
✔️ Με συνεργασία
Να μοιράζονται ευθύνες και να βοηθούν ο ένας τον άλλον.
✔️ Με στήριξη
Σε περίπτωση ασθένειας, όλα τα μέλη να δείχνουν φροντίδα και κατανόηση.
✔️ Με αναζήτηση βοήθειας
Όταν χρειάζεται, μπορούν να ζητήσουν βοήθεια από συγγενείς ή ειδικούς.
Συχνά η οικογένεια αντιμετωπίζει δυσκολίες και συγκρούσεις που προκαλούνται από διάφορους παράγοντες είτε εσωτερικούς, όπως η έλλειψη επικοινωνίας μεταξύ των μελών ή κάποιο σοβαρό πρόβλημα υγείας, είτε εξωτερικούς, όπως η ανεργία των γονέων, η αδυναμία ένταξης στην τοπική κοινωνία ή μια ξαφνική καταστροφή.
Οι περισσότερες δυσκολίες μπορούν να αντιμετωπίζονται από την οικογένεια, όταν όλα τα μέλη της είναι ενωμένα, δείχνουν διάθεση για συνεργασία, συζητούν μεταξύ τους, προσπαθούν να κατανοήσουν και να βοηθήσουν ο ένας τον άλλον.
Όταν πρόκειται για προβλήματα που οφείλονται σε εξωτερικούς παράγοντες, όπως η ανεργία ή τα οικονομικά προβλήματα, είναι απαραίτητη η υποστήριξη της οικογένειας από το κράτος με μέτρα πρόνοιας.
🔸Ο Γιάννης είναι 12 ετών. Τελευταία είναι πολύ νευρικός και μιλάει απότομα στους γονείς του. Η οικογένειά του προβληματίζεται και αναρωτιέται τι του συμβαίνει. Συζητάμε και καταγράφουμε δυσκολίες που μπορεί να δημιουργηθούν στις σχέσεις των μελών της οικογένειας εξαιτίας της συμπεριφοράς του.
— Με τη Μαρία την αδερφή του .....................................................
— Με τον Κώστα τον μεγαλύτερό του αδερφό .................................
— Ο μπαμπάς..................................................................................
— Η μαμά........................................................................................
✒️ Απάντηση
Με τη Μαρία, την αδερφή του
Μπορεί να μαλώνουν συχνά, να την ειρωνεύεται ή να μην θέλει να παίζουν μαζί, με αποτέλεσμα να στενοχωριέται.
Με τον Κώστα, τον μεγαλύτερό του αδερφό
Μπορεί να υπάρχει ένταση ή ανταγωνισμός, να συγκρούονται ή να απομακρυνθούν μεταξύ τους.
Ο μπαμπάς
Μπορεί να θυμώνει με τη συμπεριφορά του Γιάννη, να δημιουργούνται καβγάδες ή να δυσκολεύεται να επικοινωνήσει μαζί του.
Η μαμά
Μπορεί να ανησυχεί, να στενοχωριέται ή να προσπαθεί συνεχώς να τον ηρεμήσει, νιώθοντας πίεση.
Πολλές φορές, όμως, οι δυσκολίες μέσα στην οικογένεια είναι σοβαρές και οδηγούν σε συνεχείς καβγάδες μεταξύ των μελών, συγκρούσεις, βία ή και διαζύγιο. Για την αντιμετώπιση αυτών των προβλημάτων και την προστασία των μελών της οικογένειας, υπάρχουν φορείς και υπηρεσίες, όπως είναι οι οικογενειακοί σύμβουλοι ή τα συμβουλευτικά κέντρα στήριξης της οικογένειας. Σε αυτά μπορούν να απευθυνθούν τα μέλη της οικογένειας προκειμένου να βοηθηθούν. Όταν όμως η αντιμετώπιση των εσωτερικών προβλημάτων είναι αδύνατη, τότε αναζητείται λύση με βάση τους νόμους που έχει θεσπίσει η πολιτεία.
ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ
Οι γονείς της Ελένης εργάζονταν σε ένα εργοστάσιο, το οποίο έκλεισε. Εδώ και δύο μήνες ο πατέρας της ψάχνει για δουλειά και η μητέρα της προσπαθεί να βοηθήσει δουλεύοντας περιστασιακά. Η Ελένη έχει κι ένα μεγαλύτερο αδερφό, τον Θανάση, 17 ετών.
✔️ Συζητάμε τρόπους με τους οποίους η οικογένεια της Ελένης μπορεί να αντιμετωπίσει τη συγκεκριμένη κατάσταση.
— Ποιες είναι οι δυσκολίες που θα αντιμετωπίσει η οικογένεια της Ελένης;
— Πού μπορεί να απευθυνθεί για να ζητήσει βοήθεια;
✒️ Απάντηση
Ποιες δυσκολίες μπορεί να αντιμετωπίσει η οικογένεια της Ελένης;
Οικονομικές δυσκολίες
Μείωση εισοδήματος.
Δυσκολία στην κάλυψη βασικών αναγκών (λογαριασμοί, τρόφιμα, ενοίκιο).
Περιορισμός εξόδων (δραστηριότητες, διακοπές).
Συναισθηματικές δυσκολίες
Άγχος και ανασφάλεια για το μέλλον.
Στενοχώρια ή απογοήτευση των γονέων.
Ένταση μέσα στο σπίτι.
Σχέσεις μέσα στην οικογένεια
Πιθανές διαφωνίες λόγω πίεσης.
Ανησυχία των παιδιών για την κατάσταση.
Πώς μπορεί να αντιμετωπίσει την κατάσταση;
✔️ Με συνεργασία
Καλύτερος οικογενειακός προγραμματισμός εξόδων.
Συμμετοχή όλων στην προσπάθεια (π.χ. ο Θανάσης ίσως βοηθήσει με μια μικρή εργασία).
✔️ Με διάλογο
Να μιλούν ανοιχτά για την κατάσταση χωρίς να κατηγορούν ο ένας τον άλλον.
Να στηρίζουν ψυχολογικά ο ένας τον άλλον.
✔️ Με αισιοδοξία και υπομονή
Η ανεργία μπορεί να είναι προσωρινή.
Να συνεχίσουν την αναζήτηση εργασίας με επιμονή.
Πού μπορεί να απευθυνθεί για βοήθεια;
Στον ΟΑΕΔ / ΔΥΠΑ για επίδομα ανεργίας και εύρεση εργασίας.
Στον Δήμο (κοινωνικές υπηρεσίες, κοινωνικό παντοπωλείο).
Σε συγγενείς ή φίλους για προσωρινή υποστήριξη.
Σε κοινωνικούς λειτουργούς ή συμβουλευτικές υπηρεσίες.
Σε δομές αλληλεγγύης της τοπικής κοινότητας.
ΜΕ ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ...
Στην οικογένεια πολλές φορές δημιουργούνται δυσκολίες, που μπορεί να οφείλονται σε εσωτερικούς παράγοντες, όπως η έλλειψη επικοινωνίας των μελών ή σε εξωτερικούς παράγοντες, όπως η ανεργία και τα οικονομικά προβλήματα. Κάποιες εσωτερικές δυσκολίες είναι δυνατόν να ξεπεραστούν με κατανόηση, συζήτηση, αλληλοβοήθεια και συνεργασία των μελών. Σε περιπτώσεις που οι δυσκολίες είναι αδύνατο να επιλυθούν μέσα στην οικογένεια, τα μέλη της μπορούν να απευθυνθούν στις κοινωνικές υπηρεσίες, που υπάρχουν γι’ αυτό τον σκοπό.
Ανακεφαλαίωση
Η οικογένεια είναι η πρώτη και πιο βασική ομάδα, μέσα στην οποία γεννιέται και μεγαλώνει ο άνθρωπος. Μέσα στην οικογένεια τα μέλη της ικανοποιούν τις βασικές τους ανάγκες και συγχρόνως μαθαίνουν να συνυπάρχουν και να συνεργάζονται.
Χαρακτηριστικό της οικογένειας είναι η μορφή της. Στη σημερινή εποχή, η πιο συνηθισμένη μορφή οικογένειας είναι η πυρηνική.
Για την καλύτερη οργάνωση και λειτουργία της οικογένειας, κάθε μέλος της αναλαμβάνει ρόλους και ακολουθεί κανόνες συμπεριφοράς, οι οποίοι ορίζουν τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις του.
Πολλές φορές, η οικογένεια αντιμετωπίζει δυσκολίες, οι οποίες μπορεί να οφείλονται σε εσωτερικούς ή εξωτερικούς παράγοντες. Όταν οι δυσκολίες δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν από την ίδια την οικογένεια, τότε τα μέλη της απευθύνονται στις κοινωνικές υπηρεσίες ή αναζητείται λύση με βάση τους νόμους που έχει θεσπίσει η πολιτεία.
Συζητάμε όλοι μαζί:
🔸 Σε τι μας ωφελεί το σχολείο;
🔸 Γνωρίζουμε παιδιά που δεν πηγαίνουν σχολείο; Αναρωτιόμαστε γιατί δεν πηγαίνουν.
✒️ Απάντηση
🔸 Σε τι μας ωφελεί το σχολείο;
Το σχολείο είναι πολύ σημαντικό γιατί:
Μας προσφέρει γνώσεις
Μαθαίνουμε να διαβάζουμε, να γράφουμε και να υπολογίζουμε.
Γνωρίζουμε την ιστορία, τη γεωγραφία και τις επιστήμες.
Καταλαβαίνουμε καλύτερα τον κόσμο γύρω μας.
Μας μαθαίνει να συνεργαζόμαστε
Δουλεύουμε σε ομάδες.
Σεβόμαστε τη γνώμη των άλλων.
Λύνουμε προβλήματα με συζήτηση.
Μας βοηθά να εξελιχθούμε ως άνθρωποι
Ανακαλύπτουμε τα ταλέντα μας.
Αποκτούμε αυτοπεποίθηση.
Μαθαίνουμε να αναλαμβάνουμε ευθύνες.
Μας προετοιμάζει για τη ζωή στην κοινωνία
Μαθαίνουμε τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις μας.
Κατανοούμε τι σημαίνει δημοκρατία.
Γινόμαστε υπεύθυνοι πολίτες.
🔸 Γνωρίζουμε παιδιά που δεν πηγαίνουν σχολείο; Αναρωτιόμαστε γιατί δεν πηγαίνουν.
Δυστυχώς, σε πολλές χώρες υπάρχουν παιδιά που δεν έχουν τη δυνατότητα να φοιτήσουν στο σχολείο.
Γιατί δεν πηγαίνουν σχολείο;
Φτώχεια – Πρέπει να εργαστούν.
Πόλεμος – Τα σχολεία δεν λειτουργούν ή είναι επικίνδυνο να πάνε.
Προσφυγιά – Αλλάζουν συνεχώς τόπο διαμονής.
Μεγάλες αποστάσεις από το σχολείο.
Διακρίσεις (π.χ. φύλου ή κοινωνικής ομάδας).
Έλλειψη κατάλληλων υποδομών για όλα τα παιδιά.
Η εκπαίδευση είναι ένα εξαιρετικά σημαντικό αγαθό για τον άνθρωπο. Καθώς οι κοινωνίες αλλάζουν, αλλάζει και ο τρόπος με τον οποίο η εκπαίδευση προσφέρεται στους ανθρώπους. Στη σημερινή εποχή, τα κράτη οργανώνουν τα εκπαιδευτικά τους συστήματα προκειμένου να εξασφαλίσουν σε όλα τα παιδιά το δικαίωμα στην εκπαίδευση. Στο σχολείο το παιδί αποκτά με συστηματικό τρόπο γνώσεις, δεξιότητες και αξίες, δηλαδή μόρφωση και παιδεία.
Στη χώρα μας, η οργάνωση της εκπαίδευσης και ο τρόπος λειτουργίας του εκπαιδευτικού συστήματος αποτελούν ευθύνη του Yπουργείου Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων (YΠ.Ε.Π.Θ.).
Σύμφωνα με τον νόμο, η υποχρεωτική φοίτηση διαρκεί έντεκα έτη και περιλαμβάνει το Νηπιαγωγείο, το Δημοτικό και το Γυμνάσιο. Ο μαθητής μπορεί να συνεχίσει στο Λύκειο ή σε κάποια άλλη Σχολή. Όποιος επιθυμεί, μετά το Λύκειο μπορεί να πάει στο Πανεπιστήμιο (Α.Ε.Ι.) ή σε άλλο εκπαιδευτικό ίδρυμα (Α.Τ.Ε.Ι. ή Ι.Ε.Κ.). Η πολιτεία οφείλει να βοηθήσει τα παιδιά να φοιτήσουν στο σχολείο, γι’ αυτό και η εκπαίδευση εκτός από υποχρεωτική είναι και δωρεάν.
Οι βαθμίδες της εκπαίδευσης είναι:
α. Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση, που περιλαμβάνει το Νηπιαγωγείο και το Δημοτικό Σχολείο
β. Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, που περιλαμβάνει το Γυμνάσιο, το Γενικό Λύκειο και το Επαγγελματικό Λύκειο (ΕΠΑ.Λ.) και
γ. Τριτοβάθμια Εκπαίδευση, που περιλαμβάνει το Πανεπιστήμιο – Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα (Α.Ε.Ι.) και τα Ανώτατα Τεχνολογικά Εκπαιδευτικά Ιδρύματα (Α.Τ.Ε.Ι.).
🔸Γιατί νομίζετε ότι η ελληνική πολιτεία καθιέρωσε τη εντεκάχρονη υποχρεωτική εκπαίδευση (4-15 ετών);
✒️ Απάντηση
Η ελληνική πολιτεία καθιέρωσε την εντεκάχρονη υποχρεωτική εκπαίδευση (Νηπιαγωγείο, Δημοτικό και Γυμνάσιο) για σημαντικούς κοινωνικούς και παιδαγωγικούς λόγους.
Για να εξασφαλίσει ίσες ευκαιρίες για όλα τα παιδιά
Όλα τα παιδιά, ανεξάρτητα από:
την οικονομική κατάσταση της οικογένειας,
τον τόπο κατοικίας,
την καταγωγή,
έχουν δικαίωμα στη μόρφωση.
Για τη σωστή ανάπτυξη των παιδιών
Από τα 4 έως τα 15 χρόνια:
Αναπτύσσεται η σκέψη και η προσωπικότητα.
Καλλιεργούνται κοινωνικές δεξιότητες.
Διαμορφώνονται αξίες και στάσεις ζωής.
Για τη διαμόρφωση υπεύθυνων πολιτών
Το σχολείο:
Μαθαίνει στα παιδιά τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις τους.
Ενισχύει τη δημοκρατική συνείδηση.
Καλλιεργεί τον σεβασμό στους νόμους και στους άλλους.
Για την επαγγελματική και κοινωνική προετοιμασία
Η βασική εκπαίδευση:
Δίνει θεμέλια γνώσεων.
Μειώνει τον αναλφαβητισμό.
Αυξάνει τις μελλοντικές επαγγελματικές δυνατότητες.
Για να περιορίσει τις κοινωνικές ανισότητες
Η υποχρεωτική εκπαίδευση:
Προστατεύει τα παιδιά από παιδική εργασία.
Μειώνει τη φτώχεια μακροπρόθεσμα.
Προάγει την κοινωνική συνοχή.
Ρατζήφ από την Ινδία: Στη χώρα μου η εκπαίδευση είναι δωρεάν και υποχρεωτική για οκτώ χρόνια (από τα 6 ως τα 14 χρόνια μας). Χωρίζεται σε πρωτοβάθμια (6–11 ετών) και μέση εκπαίδευση (11–14 ετών). Όμως, πολλά παιδιά στην πατρίδα μου, κυρίως από φτωχές οικογένειες, δεν πηγαίνουν σχολείο, γιατί μόλις μεγαλώσουν λίγο χρειάζεται να δουλέψουν. Μετά την πρωτοβάθμια και τη μέση εκπαίδευση, υπάρχει η δευτεροβάθμια εκπαίδευση και έπειτα μπορούμε να συνεχίσουμε τις σπουδές μας ανάλογα με τα ενδιαφέροντα και τις δυνατότητες που έχουμε.
Μπριγκίτε από τη Γερμανία: Στην πατρίδα μου, η υποχρεωτική εκπαίδευση διαρκεί δώδεκα χρόνια. Το Νηπιαγωγείο είναι προαιρετικό. Στη συνέχεια, φοιτούμε στο δημοτικό υποχρεωτικά για τέσσερα χρόνια. Συνεχίζουμε στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, όπου μπορούμε να εγγραφούμε σε έναν από τους τρεις τύπους σχολείων, Γυμνάσιο (Gymnasium), Πρακτικό Σχολείο (Realschule) ή Γενικό Σχολείο (Hauptschule). Τελειώνοντας έτσι την υποχρεωτική εκπαίδευση, μπορούμε είτε να εκπαιδευτούμε και να ασκηθούμε σε ένα επάγγελμα που μας ενδιαφέρει, είτε να συνεχίσουμε τις σπουδές μας στο πανεπιστήμιο.
Μπιλ από τις Η.Π.Α.: Στις Η.Π.Α., η υποχρεωτική εκπαίδευση είναι δωδεκάχρονη. Το Νηπιαγωγείο δεν είναι υποχρεωτικό, αλλά μπορούμε να γραφτούμε σε αυτό από τα πέντε μας χρόνια. Στη συνέχεια, ακολουθούν έξι χρόνια στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση στο Δημοτικό σχολείο (elementary school) και έξι χρόνια στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση στο Γυμνάσιο (junior high school) και το Λύκειο (senior high school). Τέλος, μπορούμε να πάμε σε κάποιο κολέγιο ή πανεπιστήμιο, για να συνεχίσουμε τις σπουδές μας σε ό,τι μας ενδιαφέρει.
Κώστας από την Ελλάδα: Στη χώρα μου, η υποχρεωτική εκπαίδευση διαρκεί έντεκα χρόνια. Το Νηπιαγωγείο είναι υποχρεωτικό και γραφόμαστε σε αυτό από τα τέσσερά μας χρόνια. Στη συνέχεια φοιτούμε έξι χρόνια στο Δημοτικό και τρία χρόνια στο Γυμνάσιο. Τελειώνοντας την υποχρεωτική μας εκπαίδευση, μπορούμε να φοιτήσουμε τρία χρόνια στο Λύκειο και μετά να δώσουμε εξετάσεις για το Πανεπιστήμιο(Α.Ε.Ι.) ή τα Ανώτατα Τεχνολογικά Εκπαιδευτικά Ιδρύματα (Α.Τ.Ε.Ι.). Yπάρχει επίσης το Επαγγελματικό Λύκειο (ΕΠΑ.Λ.) που λειτουργεί παράλληλα με το Γενικό Λύκειο (ΓΕ.Λ.), από το οποίο οι μαθητές μπορούν να δώσουν πανελλήνιες εξετάσεις προκειμένου να εισαχθούν στο Πανεπιστήμιο (Α.Ε.Ι.) και τα Α.Τ.Ε.Ι. ή να αποκτήσουν πτυχίο που θα τους βοηθήσει να ενταχθούν στην αγορά εργασίας.
🔸 Εντοπίζουμε ομοιότητες και διαφορές στην υποχρεωτική εκπαίδευση των χωρών που αναφέρθηκαν παραπάνω. Με κόκκινο έχουν γραφτεί τα επίπεδα και τα έτη της υποχρεωτικής εκπαίδευσης.
✒️ Απάντηση
Ομοιότητες
Η εκπαίδευση είναι υποχρεωτική.
Υπάρχουν βαθμίδες εκπαίδευσης.
Υπάρχει δυνατότητα συνέχισης σπουδών.
Διαφορές
Διάρκεια υποχρεωτικής εκπαίδευσης.
Το Νηπιαγωγείο δεν είναι υποχρεωτικό σε όλες τις χώρες.
Διαφορετικοί τύποι σχολείων.
Πρόσβαση όλων των παιδιών.
ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ
Η Ειρήνη θέλει να γίνει αρχιτέκτονας, ο Δικαιόπολις θέλει να γίνει γραφίστας, η φίλη τους η Κατερίνα θέλει να γίνει κομμώτρια κι εγώ…
🔸 Χωριζόμαστε σε ομάδες και γράφουμε στον πίνακα την πορεία σπουδών που θα ακολουθήσουν τα παιδιά.
🔸 Στον πίνακα γράφω κι εγώ την πορεία σπουδών που επιθυμώ να ακολουθήσω.
ΜΕ ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ...
Η εκπαίδευση είναι ένα πολύ σημαντικό αγαθό για τον άνθρωπο και την κοινωνία, γι’ αυτό και έχει αναγνωριστεί ως βασικό δικαίωμα για όλα τα παιδιά. Τα κράτη, για να ανταποκριθούν στην ανάγκη να εκπαιδεύσουν όλους τους πολίτες τους, οργάνωσαν τα εκπαιδευτικά συστήματα, δίνοντας ιδιαίτερη βαρύτητα στη δωρεάν υποχρεωτική εκπαίδευση για όλους. Στην Ελλάδα, η πολιτεία προσφέρει υποχρεωτική δεκάχρονη και δωρεάν εκπαίδευση (5–15 ετών).
Συζητάμε όλοι μαζί:
🔸 Ποιες δυσκολίες αντιμετωπίζουν η Μαρία και ο Αλία;
✒️ Απάντηση
Η Μαρία αναφέρει ότι είναι τσιγγάνα και ότι η οικογένειά της μετακινείται συχνά μέσα στον χρόνο.
Δυσκολίες που αντιμετωπίζει:
Συχνές μετακινήσεις (δύο ή και περισσότερες φορές τον χρόνο).
Δεν φοιτά στο ίδιο σχολείο όλη τη χρονιά.
Χάνει μαθήματα και δυσκολεύεται να παρακολουθήσει τη σχολική ύλη.
Δυσκολεύεται να δημιουργήσει σταθερές φιλίες.
Άρα, η βασική της δυσκολία είναι η αστάθεια στη φοίτηση λόγω του τρόπου ζωής της οικογένειάς της.
Ο Αλία έχει έρθει πρόσφατα από την Αλβανία στην Ελλάδα με την οικογένειά του.
Δυσκολίες που αντιμετωπίζει:
Πρόσφατη μετανάστευση σε νέα χώρα.
Δεν γνωρίζει καλά τη γλώσσα.
Δυσκολεύεται να παρακολουθήσει τα μαθήματα.
Προσαρμόζεται δύσκολα στη νέα σχολική και κοινωνική πραγματικότητα.
Η βασική της δυσκολία είναι η γλωσσική και κοινωνική προσαρμογή.
Επειδή το κράτος αναγνωρίζει το δικαίωμα όλων των παιδιών στην εκπαίδευση, έχει θεσπίσει μέτρα προκειμένου να τα βοηθήσει να σπουδάσουν. Ορισμένα από αυτά τα μέτρα είναι να παίρνουν δωρεάν τα βιβλία που χρειάζονται και να μπορούν να ακολουθήσουν όποια πορεία σπουδών επιλέξουν.
Στα σχολεία φοιτούν και μαθητές που έχουν ξεχωριστές ανάγκες, όπως είναι τα κωφά ή βαρήκοα παιδιά, τα τυφλά και τα παιδιά με κινητικά προβλήματα ή τα παιδιά οικονομικών μεταναστών και τσιγγάνων. Όλα τα παιδιά έχουν δικαίωμα στη μόρφωση και την πρόοδο.
🔸 Διαβάζουμε το Άρθρο 16 (παράγραφος 2) του Συντάγματος που αναφέρεται στην εκπαίδευση στην Ελλάδα. Ποια είναι η βασική αποστολή της παιδείας στη χώρα μας;
Άρθρο 16
2. Η παιδεία αποτελεί βασική αποστολή του Κράτους και έχει σκοπό την ηθική, πνευματική, επαγγελματική και φυσική αγωγή των Ελλήνων, την ανάπτυξη της εθνικής και θρησκευτικής συνείδησης και τη διάπλασή τους σε ελεύθερους και υπεύθυνους πολίτες.
✒️ Απάντηση
Η βασική αποστολή της παιδείας είναι:
✅ Η ηθική αγωγή των πολιτών (καλλιέργεια αξιών και σωστής συμπεριφοράς).
✅ Η πνευματική ανάπτυξη (απόκτηση γνώσεων και κριτικής σκέψης).
✅ Η επαγγελματική προετοιμασία (προετοιμασία για την εργασία).
✅ Η φυσική αγωγή (σωματική ανάπτυξη και υγεία).
✅ Η ανάπτυξη της εθνικής και θρησκευτικής συνείδησης.
✅ Η διάπλαση των πολιτών σε ελεύθερους και υπεύθυνους ανθρώπους.
🔸 Αναζητούμε με τη βοήθεια του δασκάλου ή της δασκάλας μας πληροφορίες σχετικά με:
— Τα Τμήματα Ένταξης
— Τις Τάξεις Yποδοχής
— Τα Ειδικά Σχολεία
✒️ Απάντηση
1️⃣ Τμήματα Ένταξης (Τ.Ε.)
Τα Τμήματα Ένταξης λειτουργούν μέσα στα γενικά σχολεία.
🔹 Απευθύνονται σε μαθητές με:
μαθησιακές δυσκολίες
ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες
ήπιες αναπτυξιακές δυσκολίες
🔹 Οι μαθητές:
Παρακολουθούν κανονικά την τάξη τους.
Υποστηρίζονται για κάποιες ώρες την εβδομάδα από ειδικό εκπαιδευτικό.
Στόχος: Η καλύτερη σχολική ένταξη και πρόοδος των μαθητών μέσα στο γενικό σχολείο.
2️⃣ Τάξεις Υποδοχής (Τ.Υ.)
Οι Τάξεις Υποδοχής λειτουργούν σε σχολεία με μαθητές που:
Δεν γνωρίζουν καλά την ελληνική γλώσσα.
Έχουν μεταναστευτικό ή προσφυγικό υπόβαθρο.
🔹 Οι μαθητές:
Παρακολουθούν παράλληλα το κανονικό πρόγραμμα.
Ενισχύονται κυρίως στη διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας.
Στόχος: Η ομαλή γλωσσική και κοινωνική προσαρμογή στο σχολικό περιβάλλον.
3️⃣ Ειδικά Σχολεία
Τα Ειδικά Σχολεία απευθύνονται σε μαθητές με:
σοβαρότερες αναπηρίες
πολλαπλές δυσκολίες
αυξημένες εκπαιδευτικές ανάγκες
🔹 Διαθέτουν:
εξειδικευμένο προσωπικό (ειδικούς παιδαγωγούς, λογοθεραπευτές κ.ά.)
προσαρμοσμένα προγράμματα σπουδών
Στόχος: Η παροχή εξατομικευμένης εκπαίδευσης και υποστήριξης.
ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ
Σημειώνουμε με Χ τη σωστή απάντηση:
ΜΕ ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ...
Το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα έχει ως στόχο την παροχή ίσων ευκαιριών στη μόρφωση, ώστε όλα τα παιδιά να μπορούν να σπουδάσουν και να αναζητήσουν αργότερα μια εργασία. Γι’ αυτό η πολιτεία με νόμους στηρίζει το δικαίωμα όλων των πολιτών στη μόρφωση (υποχρεωτική δεκάχρονη φοίτηση στο σχολείο, παροχή βιβλίων κ.ά.). Συγχρόνως έχει πάρει μέτρα για τη στήριξη ξεχωριστών ομάδων παιδιών, όπως είναι τα παιδιά μεταναστών, παιδιά με κινητικά προβλήματα κ ά.
Ανακεφαλαίωση
Κάθε σύγχρονο και πολιτισμένο κράτος φροντίζει για την εκπαίδευση των πολιτών του, οργανώνοντας το δικό του εκπαιδευτικό σύστημα.
Στην Ελλάδα, η οργάνωση της εκπαίδευσης και ο τρόπος λειτουργίας του εκπαιδευτικού συστήματος αποτελούν ευθύνη του Yπουργείου Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων. Βασικό χαρακτηριστικό του εκπαιδευτικού μας συστήματος είναι η υποχρεωτική δεκάχρονη φοίτηση. Αυτή περιλαμβάνει ένα χρόνο στο Νηπιαγωγείο, έξι χρόνια στο Δημοτικό και τρία χρόνια στο Γυμνάσιο (5-15 ετών). Επίσης, η δημόσια εκπαίδευση είναι δωρεάν σε όλες τις βαθμίδες.
Η πολιτεία συγχρόνως έχει πάρει μέτρα για να στηρίξει και να βοηθήσει την εκπαίδευση ξεχωριστών ομάδων παιδιών που αντιμετωπίζουν διάφορα προβλήματα και δυσκολίες.
Κοιτάζουμε τις εικόνες και συζητάμε κι εμείς για τον ρόλο της εκκλησίας και το έργο που προσφέρει.
Η Εκκλησία της Ελλάδος είναι σημαντικός παράγοντας της σύγχρονης ελληνικής κοινωνίας. Στις ενορίες διδάσκεται ο Λόγος του Θεού με πολλούς τρόπους (λειτουργικές πράξεις, κατηχητικό σχολείο κ.ά.). Επίσης, με τη συνεργασία όλων των πιστών, κληρικών και λαϊκών, η Εκκλησία κάνει πράξη την εντολή του Χριστού «αγαπάτε αλλήλους» και φροντίζει ηλικιωμένους, μικρά παιδιά και οικογένειες, προσφέροντας φάρμακα, περίθαλψη, συσσίτια κ.ά. χωρίς διακρίσεις φύλου, θρησκείας ή εθνικότητας.
Η Ορθόδοξη Ανατολική Εκκλησία του Χριστού είναι η Εκκλησία της χώρας μας, της Ελλάδας. Οι βαθμοί της ιεροσύνης είναι τρεις:
✔️ Ο Διάκονος (κοινώς διάκος)
✔️ Ο Πρεσβύτερος (κοινώς ιερέας ή παπάς)
✔️ Ο Επίσκοπος (κοινώς δεσπότης ή μητροπολίτης)
Η Εκκλησία της Ελλάδος αποτελείται από 80 μητροπόλεις, που είναι μεγάλες γεωγραφικές – διοικητικές περιφέρειες. Την πνευματική και διοικητική ευθύνη κάθε μητρόπολης έχει ο μητροπολίτης. Η μητρόπολη μοιράζεται σε ενορίες, στις οποίες, με ανάθεση του μητροπολίτη, προσφέρουν τις υπηρεσίες τους ένας ή περισσότεροι κληρικοί (ιερείς ή διάκονοι). Κέντρο της ενορίας είναι ο ναός, στον οποίο συγκεντρώνονται οι πιστοί που κατοικούν στη συγκεκριμένη ενορία.
Η Εκκλησία της Ελλάδος διοικείται από τη Διαρκή Ιερά Σύνοδο και από την Ιερά Σύνοδο της Ιεραρχίας. Η Διαρκής Ιερά Σύνοδος είναι ένα «συμβούλιο», στο οποίο μετέχουν δώδεκα μητροπολίτες για ένα έτος. Η Διαρκής Ιερά Σύνοδος αντιμετωπίζει τρέχοντα και επείγοντα ζητήματα της Εκκλησίας και συνεδριάζει αρκετά συχνά. Την Ιερά Σύνοδο της Ιεραρχίας αποτελούν όλοι οι μητροπολίτες της Εκκλησίας της Ελλάδος. Αυτή συνεδριάζει ορισμένες φορές τον χρόνο και ασχολείται με πολύ σοβαρά θέματα της Εκκλησίας, όπως είναι η εκλογή νέων επισκόπων, προβλήματα πίστης κ.ά. Και στις δύο Συνόδους πρόεδρος είναι ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος.
ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ
1. Λύνω το σταυρόλεξο:
ΟΡΙΖΟΝΤΙΑ:
1. Η ..................... της Ελλάδος έχει μια σημαντική θέση στους θεσμούς του Κράτους.
2. Πρόεδρος της Ιεράς Συνόδου.
3. Μικρή περιοχή, τμήμα μιας μητρόπολης.
4. Η Ιερά ..................... αποτελείται από όλους τους μητροπολίτες της Ελλάδος.
ΚΑΘΕΤΑ:
1. Βαθμός της ιεροσύνης.
2. Λέγεται κι έτσι ο ιερωμένος.
3. Ο Επίσκοπος διοικεί τη .....................
4. Η ..................... Σύνοδος αποφασίζει για τα θέματα της Εκκλησίας.
5. Τοποθετείται πάνω από το διάκονο στην ιεραρχία.
2. Συζητάμε και καταγράφουμε πώς θα μπορούσαμε και εμείς να βοηθήσουμε στο έργο της εκκλησίας:
🔸 ......................................................................................................................................................
🔸 ......................................................................................................................................................
✒️ Απάντηση
Μπορούμε και εμείς να βοηθήσουμε στο έργο της Εκκλησίας με απλούς αλλά ουσιαστικούς τρόπους:
Να δείχνουμε αγάπη και σεβασμό στους συνανθρώπους μας.
Να βοηθάμε όσους έχουν ανάγκη, π.χ. προσφέροντας τρόφιμα ή ρούχα.
Να συμμετέχουμε σε φιλανθρωπικές δράσεις της ενορίας μας.
Να είμαστε εθελοντές σε δραστηριότητες που οργανώνει η Εκκλησία.
Να στηρίζουμε με καλές πράξεις το σχολείο και τη γειτονιά μας.
3. Επισκεπτόμαστε τον ναό της περιοχής μας και συζητάμε με τον ιερέα για τις δραστηριότητες της ενορίας μας.
🔸 Δημοσιεύουμε τη συνέντευξη του ιερέα στην εφημερίδα της τάξης ή του σχολείου.
ΜΕ ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ...
Η Εκκλησία αποτελεί το σύνολο των πιστών (λαϊκών και κληρικών). Η Εκκλησία της Ελλάδος έχει ως βασικό της σκοπό να συνδέει τους ανθρώπους με τον Θεό, να διδάσκει με ακρίβεια τον λόγο του και να εκφράζει στην πράξη με γνήσιο τρόπο την Ορθόδοξη χριστιανική πίστη και ζωή. Επιπλέον, επιτελεί κοινωνικό και ανθρωπιστικό έργο, με το οποίο αγκαλιάζει όλους τους ανθρώπους που κατοικούν στη χώρα μας. Για την αποτελεσματική λειτουργία της και την επιτυχή πραγματοποίηση του έργου της είναι οργανωμένη σε ενορίες και σε μητροπόλεις. Το ανώτατο όργανο διοίκησης της Εκκλησίας της Ελλάδος είναι η Ιερά Σύνοδος της Ιεραρχίας, στην οποία συμμετέχουν οι Μητροπολίτες, ενώ πρόεδρός της είναι ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος.
🔸 Συζητάμε για άλλες θρησκείες που γνωρίζουμε και δίνουμε διάφορα χαρακτηριστικά τους.
✒️ Απάντηση
Στον κόσμο υπάρχουν πολλές θρησκείες. Μερικές από αυτές είναι:
Χριστιανισμός: Πιστεύει στον Ιησού Χριστό και έχει ως ιερό βιβλίο την Αγία Γραφή.
Ισλάμ: Πιστεύει στον Αλλάχ και έχει ιερό βιβλίο το Κοράνι.
Ιουδαϊσμός: Είναι μία από τις αρχαιότερες θρησκείες και ιερό βιβλίο έχει την Τορά.
Βουδισμός: Βασίζεται στις διδασκαλίες του Βούδα και δίνει έμφαση στην εσωτερική γαλήνη.
Σύμφωνα με το Σύνταγμα, στη χώρα μας η Ανατολική Ορθόδοξη Εκκλησία θεωρείται ως επικρατούσα, επειδή εκφράζει την πλειονότητα του ελληνικού λαού και αποτελεί σημαντικό στοιχείο της ταυτότητάς του.
Ωστόσο, στο ελληνικό κράτος κάθε πολίτης έχει το δικαίωμα να πιστεύει σε όποια θρησκεία εκείνος επιθυμεί και να εκδηλώνει ελεύθερα την πίστη του σ’ αυτήν. Το δικαίωμα αυτό, που προβλέπεται από το Σύνταγμα της χώρας μας, διατυπώνεται ως αρχή της ανεξιθρησκίας. Ορισμένοι κάτοικοι της χώρας μας πιστεύουν σε άλλα χριστιανικά δόγματα, όπως στον Ρωμαιοκαθολικισμό και τον Προτεσταντισμό. Κάποιοι άλλοι, Έλληνες ή ξένοι μετανάστες, ακολουθούν άλλες θρησκείες, όπως είναι ο μουσουλμανισμός, ο ιουδαϊσμός, ο βουδισμός, ο ινδουισμός. Κάθε θρησκεία έχει τους δικούς της πιστούς, τις δικές της αρχές και παραδόσεις, τους δικούς της τόπους και τρόπους λατρείας.
🔸 Θυμόμαστε από την Ιστορία της Ε΄ τάξης:
Η θρησκευτική ελευθερία ως ανθρώπινο δικαίωμα κατακτήθηκε για πρώτη φορά το 313 μ.Χ. Το Διάταγμα περί ανεξιθρησκίας που υπέγραψαν οι τότε αυτοκράτορες του Ρωμαϊκού κράτους Κωνσταντίνος και Λικίνιος στα Μεδιόλανα (Μιλάνο) της Ιταλίας αναγνώρισε τη χριστιανική πίστη ως ίση και οι χριστιανοί αφέθηκαν ελεύθεροι να λατρεύουν τον Θεό τους χωρίς αυτή η πράξη να αποτελεί αδίκημα. Ο όρος «ανεξιθρησκία» καθιερώθηκε από τον μεγάλο δάσκαλο του Γένους Ευγένιο Βούλγαρη το έτος 1768. Σήμερα, αυτή η αρχή ισχύει και γίνεται σεβαστή σε όλες τις δημοκρατικές χώρες.
🔸 Συζητάμε για τη σημασία της θρησκευτικής ελευθερίας την εποχή του Μεγάλου Κωνσταντίνου και για την αξία της σήμερα.
✒️ Απάντηση
Την εποχή του Μεγάλος Κωνσταντίνος οι Χριστιανοί συχνά διώκονταν και δεν μπορούσαν να εκφράζουν ελεύθερα την πίστη τους. Με το Διάταγμα των Μεδιολάνων (313 μ.Χ.) δόθηκε θρησκευτική ελευθερία και οι άνθρωποι μπορούσαν να πιστεύουν χωρίς φόβο.
Σήμερα, η θρησκευτική ελευθερία είναι βασικό ανθρώπινο δικαίωμα. Ο καθένας μπορεί να επιλέγει τη θρησκεία του ή να μην πιστεύει, και όλοι πρέπει να σεβόμαστε αυτή την επιλογή. Έτσι ζούμε μαζί με ειρήνη, σεβασμό και δημοκρατία.
ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ
Συζητάμε και καταγράφουμε τα κοινά και τα διαφορετικά χαρακτηριστικά στοιχεία των θρησκειών.
ΜΕ ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ...
Οι περισσότεροι Έλληνες ανήκουν στην Ορθόδοξη Χριστιανική Εκκλησία. Yπάρχουν και Έλληνες χριστιανοί, οι οποίοι ανήκουν σε άλλη Εκκλησία, στη Ρωμαιοκαθολική ή στην Προτεσταντική. Ακόμη, υπάρχουν και Έλληνες οι οποίοι είναι μουσουλμάνοι, ιουδαίοι ή κάτι άλλο. Τα τελευταία χρόνια ζουν και εργάζονται στη χώρα μας μετανάστες, οι οποίοι είναι μουσουλμάνοι, ινδουιστές, βουδιστές ή κάτι άλλο.
Η πίστη όλων αυτών γίνεται σεβαστή από το Κράτος και ο καθένας μπορεί ελεύθερα και ανεμπόδιστα να λατρεύει τον Θεό, στον οποίο πιστεύει, σύμφωνα με την αρχή της ανεξιθρησκίας, η οποία περιγράφεται ξεκάθαρα στο ελληνικό Σύνταγμα.
Ανακεφαλαίωση
Η Ορθόδοξη Εκκλησία της Ελλάδος έχει σκοπό τη διδασκαλία του λόγου του Θεού και τον σύνδεσμο των πιστών μαζί του. Με την ενεργό συμμετοχή όλων των μελών της επιτελεί πνευματικό, κοινωνικό και ανθρωπιστικό έργο ανάλογο με τις δυνατότητές της (πνευματικά κέντρα, φιλόπτωχα ταμεία, κατηχητικά σχολεία, ενοριακές νεανικές εστίες, καθημερινή διανομή φαγητού σε άπορους και άστεγους συνανθρώπους μας). Η Εκκλησία της Ελλάδος έχει δική της εσωτερική οργάνωση με ανώτατα διοικητικά όργανα τη Διαρκή Ιερά Σύνοδο και την Ιερά Σύνοδο της Ιεραρχίας, πρόεδρος των οποίων είναι ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος.
Το ελληνικό Σύνταγμα αναγνωρίζει ως επικρατούσα θρησκεία την Ορθόδοξη Χριστιανική. Ταυτόχρονα, όμως, σέβεται το δικαίωμα κάθε πολίτη της χώρας να ακολουθεί όποια θρησκεία επιθυμεί, χωρίς κανένα περιορισμό στην έκφραση της πίστης του. Εφαρμόζει, δηλαδή, στην πράξη την αρχή της ανεξιθρησκίας.
Συζητάμε όλοι μαζί:
🔸Πώς λέγεται ο Δήμος στον οποίο ζούμε;
🔸 Εντοπίζουμε στον χάρτη κάποιους Δήμους της Περιφερειακής Ενότητας που ανήκουμε (πρώην Νομός) και τους καταγράφουμε.
Ας διαβάσουμε το παρακάτω κείμενο, για να κατανοήσουμε πώς προέκυψαν οι Δήμοι και οι Κοινότητες στη χώρα μας.
Το κράτος χωρίζει τη χώρα σε μικρότερα μέρη, για να μπορέσει να την οργανώσει και να τη διοικήσει καλύτερα. Αυτό το σχέδιο οργάνωσης ονομάζεται «Τρόπος Διοίκησης του Κράτους».
Στην Ελλάδα, ο τρόπος διοίκησης του κράτους ονομάζεται «Καλλικράτης» και τέθηκε σε λειτουργία από το 2011. Το όνομά του το έλαβε από τον περίφημο αρχιτέκτονα του Παρθενώνα, Καλλικράτη.
Σε επίπεδο κεντρικής διοίκησης, η χώρα χωρίζεται σε επτά αποκεντρωμένες διοικήσεις, οι οποίες ασχολούνται με κρατικά θέματα και υποθέσεις όπως είναι, για παράδειγμα, τα δάση. Οι διοικητές δεν εκλέγονται από τον λαό, αλλά ορίζονται από το κράτος.
Σε επίπεδο περιφέρειας, δηλαδή σε επίπεδο Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης δευτέρου βαθμού, η χώρα χωρίστηκε σε 13 περιφέρειες που διοικούνται από αιρετούς Περιφερειάρχες, δηλαδή από Περιφερειάρχες που τους εκλέγει ο λαός. Στις περιφέρειες ανατίθενται αρμοδιότητες όπως ο σχεδιασμός για την οικονομική ανάπτυξη της περιφέρειας, η δημόσια υγεία, η κατασκευή μεγάλων περιφερειακών έργων κτλ.
Σε επίπεδο δήμου, δηλαδή σε επίπεδο Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης πρώτου βαθμού, έγιναν 325 δήμοι σε όλη τη χώρα που έχουν σημαντικές αρμοδιότητες σχετικές με τοπικά ζητήματα. Τέτοια ζητήματα είναι η έκδοση οικοδομικών και επαγγελματικών αδειών, η ανέγερση σχολικών κτιρίων, η κοινωνική προστασία και η εξυπηρέτηση αγροτών. Στους δήμους, οι πολίτες εξυπηρετούνται άμεσα για ζητήματα που αφορούν την καθημερινότητά τους όπως φωτισμός, καθαριότητα, επισκευή πεζοδρομίων, κ.ά. Όλοι οι δήμοι της Ελλάδας ανήκουν στην Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας. Οι δήμοι επίσης φροντίζουν να λύνουν προβλήματα της καθημερινής ζωής των ανθρώπων, όπως είναι η ύδρευση, η επισκευή πεζοδρομίων, ο φωτισμός της πόλης, η καθαριότητα κ.ά.
Πηγή: Yπουργείο Εσωτερικών www.ypes.gr
ΜΕ ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ...
Η Ελλάδα αποτελείται από 74 Περιφερειακές Ενότητες. Κάθε Περιφερειακή Ενότητα είναι χωρισμένη σε δήμους, για να διοικείται καλύτερα και για να μπορούν οι κάτοικοί της να εξυπηρετούνται πιο εύκολα. Με το πρόγραμμα «Καλλικράτης» η Ελλάδα από 1-1-2011 αποτελείται από 325 δήμους. Το πρόγραμμα «Καλλικράτης» βρίσκεται σε εξέλιξη.
Ο Δικαιόπολις και η Ειρήνη παρακολούθησαν μία συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου του δήμου, στον οποίο ανήκουν.
Συζητάμε για:
🔸 Θέματα ή προβλήματα, που μπορεί να απασχολούν τα μέλη του Δημοτικού Συμβουλίου.
🔸 Τον ρόλο του δημάρχου και των δημοτικών συμβούλων.
✒️ Απάντηση
Στο Δημοτικό Συμβούλιο συζητούνται θέματα που αφορούν την πόλη και την καθημερινή μας ζωή, όπως:
🔸 η καθαριότητα και η ανακύκλωση
🔸 η κατάσταση των δρόμων και των πεζοδρομίων
🔸 οι παιδικές χαρές και τα πάρκα
🔸 τα σχολικά κτίρια
🔸 ο φωτισμός και η ασφάλεια της γειτονιάς
Ο δήμαρχος είναι ο υπεύθυνος για τη διοίκηση του δήμου και φροντίζει να εφαρμόζονται οι αποφάσεις. Οι δημοτικοί σύμβουλοι συζητούν τα προβλήματα, προτείνουν λύσεις και παίρνουν αποφάσεις για το καλό όλων των κατοίκων.
Οι δήμοι διοικούνται από τον Δήμαρχο και το Δημοτικό Συμβούλιο. Όλοι αυτοί (Δήμαρχος και Δημοτικό Συμβούλιο) συγκεντρώνονται συχνά και συζητούν για τα προβλήματα της περιοχής τους. Προτείνουν λύσεις και αποφασίζουν όλοι μαζί, για την αντιμετώπισή τους και για την πρόοδο του τόπου τους.
ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ
Φανταζόμαστε ότι το σχολείο έχει έναν μεγάλο προαύλιο χώρο. Θέλουμε να διαμορφώσουμε αυτόν τον χώρο όσο μπορούμε καλύτερα, ώστε να χρησιμοποιείται δημιουργικά για παιχνίδια και μάθηση από τους μαθητές.
🔸Χωριζόμαστε σε ομάδες και μοιραζόμαστε τους ρόλους. Μια ομάδα αναλαμβάνει τον ρόλο του δημάρχου και των δημοτικών συμβούλων. Μια άλλη τον ρόλο των εκπαιδευτικών του σχολείου. Μια τρίτη ομάδα αναλαμβάνει τον ρόλο των γονέων και μια τέταρτη ομάδα, τον ρόλο των μαθητών.
🔸 Κάθε ομάδα καταγράφει τις προτάσεις της σχετικά με το τι θεωρεί ότι πρέπει να περιλαμβάνει η αυλή του σχολείου.
🔸 Στη συνέχεια γνωστοποιεί και αιτιολογεί στις άλλες ομάδες τις προτάσεις της.
🔸 Τέλος, συζητούν όλοι μαζί για το θέμα και επιλέγουν τις καλύτερες προτάσεις.
ΜΕ ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ...
Οι δήμοι είναι Πρωτοβάθμιοι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης και διοικούνται από τον Δήμαρχο και τον Πρόεδρο αντίστοιχα που είναι επικεφαλής του Δημοτικού ή Κοινοτικού Συμβουλίου.
Στις συνεδριάσεις των συμβουλίων αυτών συζητούνται θέματα που απασχολούν την τοπική κοινωνία, προτείνονται λύσεις και λαμβάνονται αποφάσεις για την επίλυσή τους.
Συζητάμε για τις δημοτικές εκλογές που γίνονται στον τόπο μας. Ας πάρουμε για παράδειγμα τις εκλογές στην τάξη.
🔸Από ποια μέλη μπορεί να αποτελείται το προεδρείο μιας τάξης;
🔸Γιατί εκλέγουμε έναν πρόεδρο;
🔸Κάθε πότε κάνουμε εκλογές;
🔸Ποιοι μπορούν να είναι υποψήφιοι;
🔸Ποιοι μπορούν να ψηφίζουν;
🔸Με ποια θέματα θα ασχολείται ο πρόεδρος και το προεδρείο;
🔸Αν δεν είμαστε ευχαριστημένοι με το προεδρείο, τι μπορούμε να κάνουμε;
✒️ Απάντηση
Ας δούμε τις εκλογές στην τάξη μας, όπως γίνονται και στις δημοτικές εκλογές:
🔸 Από ποια μέλη αποτελείται το προεδρείο;
Συνήθως από τον πρόεδρο, τον αντιπρόεδρο, τον γραμματέα και τον ταμία.
🔸 Γιατί εκλέγουμε πρόεδρο;
Για να εκπροσωπεί την τάξη, να μεταφέρει τα αιτήματά μας στον δάσκαλο και να βοηθά στην οργάνωση της τάξης.
🔸 Κάθε πότε κάνουμε εκλογές;
Συνήθως μία φορά τον χρόνο, στην αρχή της σχολικής χρονιάς.
🔸 Ποιοι μπορούν να είναι υποψήφιοι;
Όλοι οι μαθητές της τάξης που θέλουν και είναι υπεύθυνοι.
🔸 Ποιοι μπορούν να ψηφίζουν;
Όλοι οι μαθητές της τάξης.
🔸 Με ποια θέματα ασχολείται το προεδρείο;
Με θέματα της τάξης, όπως εκδρομές, δράσεις, προβλήματα συνεργασίας και προτάσεις για βελτίωση του σχολικού περιβάλλοντος.
🔸 Αν δεν είμαστε ευχαριστημένοι;
Μπορούμε να συζητήσουμε το θέμα δημοκρατικά και, αν χρειαστεί, να ζητήσουμε νέες εκλογές.
Συγκρίνουμε τις εκλογές στην τάξη με τις δημοτικές εκλογές. Σε τι μοιάζουν και σε τι διαφέρουν μεταξύ τους;
✒️ Απάντηση
🔹 Ομοιότητες
Και στις δύο περιπτώσεις ψηφίζουμε για να επιλέξουμε εκπροσώπους.
Υπάρχουν υποψήφιοι που παρουσιάζουν τις ιδέες τους.
Η διαδικασία γίνεται με μυστική ψηφοφορία.
Στόχος είναι το καλό της ομάδας (τάξη ή πόλη).
🔹 Διαφορές
Στην τάξη ψηφίζουν μόνο οι μαθητές, ενώ στις δημοτικές εκλογές ψηφίζουν οι ενήλικοι πολίτες του δήμου.
Στην τάξη εκλέγουμε πρόεδρο και προεδρείο, ενώ στις δημοτικές εκλογές εκλέγουμε δήμαρχο και δημοτικούς συμβούλους.
Οι αποφάσεις της τάξης αφορούν το σχολείο, ενώ του δήμου αφορούν ολόκληρη την πόλη.
Οι δημοτικές εκλογές γίνονται κάθε λίγα χρόνια, ενώ στην τάξη συνήθως κάθε χρόνο.
Οι δημοτικές εκλογές γίνονται κάθε πέντε χρόνια. Όσοι από τους πολίτες ενδιαφέρονται και μπορούν να προσφέρουν τις υπηρεσίες τους ως δήμαρχοι ή μέλη δημοτικών συμβουλίων συμμετέχουν ως υποψήφιοι και καλούν όλους τους πολίτες να τους ψηφίσουν. Στις δημοτικές εκλογές ψηφίζουν και οι Ευρωπαίοι πολίτες που ζουν μόνιμα στην Ελλάδα.
Σε κάθε δήμο θέτουν υποψηφιότητα συνήθως δύο, τρεις ή και περισσότερες ομάδες πολιτών, που ονομάζονται συνδυασμοί. Ο επικεφαλής του συνδυασμού είναι ο υποψήφιος δήμαρχος. Στο ίδιο ψηφοδέλτιο περιλαμβάνονται οι υποψήφιοι δημοτικοί σύμβουλοι, καθώς και οι υποψήφιοι για τα συμβούλια των Δημοτικών Κοινοτήτων. Πριν από τις εκλογές, όλοι οι υποψήφιοι με ομιλίες, εκδηλώσεις, έντυπο και ηλεκτρονικό υλικό, ενημερώνουν τους συμπολίτες τους για το πρόγραμμά τους. Στο πλαίσιο του προεκλογικού τους αγώνα προσπαθούν να πείσουν τους ψηφοφόρους (εκλογείς) να τους ψηφίσουν.
Οι εκλογείς έχουν δικαίωμα να επιλέξουν και να ψηφίσουν τον συνδυασμό που θεωρούν ως πιο ικανό να διοικήσει τον δήμο τους, συμμετέχοντας έτσι έμμεσα στη διοίκηση του τόπου τους.
Μαζί με τον Δήμαρχο και το Δημοτικό Συμβούλιο, εκλέγονται και τα όργανα των Δημοτικών Κοινοτήτων (Πρόεδρος ή Συμβούλιο), που φροντίζουν για τα καθημερινά προβλήματα κάθε γειτονιάς ή χωριού.
ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ
Φανταζόμαστε ότι είμαστε ενήλικες. Κάποιοι από εμάς αποφασίζουν να είναι υποψήφιοι στις επόμενες δημοτικές εκλογές. Χωριζόμαστε σε ομάδες και προτείνουμε υποψήφιο. Μοιραζόμαστε τους ρόλους και παίζουμε το σενάριο.
🔸 Ο κάθε υποψήφιος παρουσιάζει το πρόγραμμά του.
Πρώτος υποψήφιος: Όταν γίνω δήμαρχος, θα φτιάξω ένα καινούριο σχολείο που θα χωράει περισσότερους μαθητές και θα έχει κλειστό γυμναστήριο και εργαστήριο πειραμάτων ..............................................
Δεύτερη υποψήφια: Όταν εκλεγώ δήμαρχος, ............................................................
Τρίτος υποψήφιος: Ως δήμαρχος θα φροντίσω...........................................................
🔸 Οι υπόλοιποι παρακολουθούν προσεκτικά τα προγράμματα των υποψηφίων και επιλέγουν αυτόν που κρίνουν ως καταλληλότερο υποψήφιο, δικαιολογώντας την άποψή τους.
🔸 Συζητάμε όλοι μαζί σχετικά με το θέμα.
ΜΕ ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ...
Ο Δήμαρχος και τα μέλη του Δημοτικού Συμβουλίου είναι οι αντιπρόσωποι των πολιτών στη διοίκηση του τόπου. ψηφίζονται από τους εκλογείς (ψηφοφόρους) με δημοκρατικές διαδικασίες (εκλογές) κάθε πέντε χρόνια. Αν οι εκλογείς δεν μείνουν ικανοποιημένοι από το έργο του Δημάρχου και του Δημοτικού Συμβουλίου, μπορούν να ψηφίσουν άλλους υποψήφιους στις επόμενες εκλογές.
🔸Τα παιδιά παρατηρούν και συγκρίνουν τις φωτογραφίες που έφερε ο Δικαιόπολις στην τάξη. Συζητούν για τις αλλαγές που έγιναν στον τόπο που απεικονίζεται.
✒️ Απάντηση
Συγκρίνοντας τις δύο εικόνες, διακρίνουμε αρκετές αλλαγές στον τόπο:
🔹 Περισσότερα κτίρια: Στη σύγχρονη εικόνα υπάρχουν περισσότερα και μεγαλύτερα κτίρια (ξενοδοχεία, καταστήματα).
🔹 Ανάπτυξη του τουρισμού: Βλέπουμε πολλές βάρκες και πιο οργανωμένο λιμάνι. Ο τόπος φαίνεται πιο τουριστικός.
🔹 Βελτίωση υποδομών: Υπάρχουν καλύτεροι δρόμοι, πλακόστρωτα και περισσότερες εγκαταστάσεις.
🔹 Αλλαγές στο φυσικό τοπίο: Το περιβάλλον έχει δομηθεί περισσότερο σε σχέση με το παρελθόν.
🔹 Περισσότερη κίνηση και ζωή: Η σύγχρονη εικόνα δείχνει πιο ζωντανή και πολυσύχναστη περιοχή.
Καταλαβαίνουμε ότι ο τόπος αναπτύχθηκε με τα χρόνια, κυρίως λόγω του τουρισμού και της αύξησης του πληθυσμού.
🔸Συζητάμε κι εμείς για τα έργα που έγιναν και άλλαξαν τον δικό μας δήμο ή κοινότητα.
🔸Στο πρόγραμμα των καλοκαιρινών εκδηλώσεων του δήμου συμπληρώνουμε τις μορφές των εκδηλώσεων:
ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΝΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΤΟY ΔΗΜΟY ΜΑΣ
Εργαστήριο Καλλιτεχνικών «Η ΣΒΟYΡΑ», Δημιουργική Απασχόληση Παιδιών
30 Ιουνίου, ώρα 7:30 μ.μ., Πλατεία Ελευθερίας
Όλα τα παιδιά μπορούν να ζωγραφίσουν με τη βοήθεια καλλιτεχνών
που έχει καλέσει ο Δήμος μας.
6 Ιουλίου, Δημοτικό Πάρκο (αντίστοιχα)
.................................................................................................
.................................................................................................
14 Ιουλίου, Πνευματικό Κέντρο
.................................................................................................
.................................................................................................
23 Ιουλίου, Δημοτικό Θέατρο
.................................................................................................
.................................................................................................
Σε κάθε τόπο υπάρχουν Συνεταιρισμοί, δηλαδή ομάδες ανθρώπων που εργάζονται μαζί, για να προωθήσουν κοινά τους συμφέροντα. Έτσι, ο Γεωργικός Συνεταιρισμός για παράδειγμα, είναι μια ομάδα ανθρώπων που παράγουν γεωργικά προϊόντα και φροντίζουν για την πώλησή τους. Τέτοιες οργανωμένες ομάδες που συνεργάζονται για έναν σκοπό υπάρχουν πολλές, όπως ο Πτηνοτροφικός Συνεταιρισμός Ιωαννίνων, ο Μεταφορικός Συνεταιρισμός Αυτοκινητιστών Θεσσαλονίκης κ.ά. Οι συνεταιρισμοί είναι σημαντικοί και για τους δήμους, επειδή με τη δραστηριότητά τους συμβάλλουν στα έσοδα του δήμου.
ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ
1. Παρατηρώντας τον λογαριασμό της Δ.Ε.Η. προσπαθούμε να απαντήσουμε στο ερώτημα:
«Πόσα χρήματα θα πληρώσει ο «κ. Χ» όλο τον χρόνο, για τον δήμο, μέσα από τους λογαριασμούς της Δ.Ε.Η.;»
.........................................................................................
.........................................................................................
.........................................................................................
.........................................................................................
✒️ Απάντηση
Στον λογαριασμό βλέπουμε την ένδειξη «Χρεώσεις ΔΗΜΟΥ: 23,93 €».
Ο λογαριασμός αφορά περίπου ένα τετράμηνο.
Άρα σε έναν χρόνο (3 τετράμηνα περίπου): 23,93 € × 3 = 71,79 €
Επομένως, ο «κ. Χ» θα πληρώσει περίπου 72 ευρώ τον χρόνο για τον δήμο μέσω των λογαριασμών της Δ.Ε.Η.
2. Το Δημοτικό Συμβούλιο της πόλης μας αποφασίζει την ίδρυση ενός συνεταιρισμού για την αυθεντική τέχνη της ύφανσης και του κεντήματος. Πώς νομίζετε ότι ο συνεταιρισμός αυτός θα επηρεάσει την πόλη μας;
✔️ Θα γίνουν γνωστές οι παραδοσιακές στολές της περιοχής αλλά και άλλων περιοχών της Ελλάδας.
✔️ Θα αυξηθούν οι θέσεις εργασίας.
✔️ ...................................................................................................................................
✔️ ...................................................................................................................................
✔️ ...................................................................................................................................
✔️ ...................................................................................................................................
✔️ ...................................................................................................................................
✒️ Απάντηση
Ο συνεταιρισμός αυτός μπορεί να επηρεάσει θετικά την πόλη μας:
✔ Θα γίνουν γνωστές οι παραδοσιακές στολές της περιοχής αλλά και άλλων περιοχών της Ελλάδας.
✔ Θα αυξηθούν οι θέσεις εργασίας.
✔ Θα ενισχυθεί η τοπική οικονομία.
✔ Θα προσελκύσει περισσότερους επισκέπτες και τουρίστες.
✔ Θα διατηρηθεί και θα μεταδοθεί η παράδοση στις νεότερες γενιές.
✔ Θα αναπτυχθεί η συνεργασία και η ομαδικότητα μεταξύ των κατοίκων.
ΜΕ ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ...
Ο κάθε δήμος έχει έσοδα και έξοδα. Στα έσοδα του δήμου συμβάλλουν το κράτος με χρηματικά ποσά (κρατική επιχορήγηση), οι δημότες με τα δημοτικά τέλη και οι διάφορες επιχειρηματικές δραστηριότητες (δημοτικοί συνεταιρισμοί, δημοτικό θέατρο, δημοτικό αναψυκτήριο κ.ά.). Ο δήμος πραγματοποιεί έργα για τη βελτίωση των συνθηκών ζωής των πολιτών, όπως κατασκευή πλατειών, έργων οδοποιίας, ίδρυση βρεφονηπιακών σταθμών, διαχείριση απορριμμάτων. Φροντίζει, επίσης, για την οργάνωση πολιτιστικών και πνευματικών εκδηλώσεων.
🔸 Παρουσιάζουμε τις δραστηριότητες και τις εργασίες που απαιτήθηκαν προκειμένου να οργανωθεί έκθεση βιβλίου στο σχολείο μας:
Η Μαρία, η Ειρήνη και ο Δικαιόπολις τακτοποίησαν τα ράφια.
Ο Γιώργος προσέφερε βιβλία από το βιβλιοπωλείο του πατέρα του.
Η Ιωάννα, ο Γρηγόρης και η Χαρά ........................................................................
Ο δάσκαλος / η δασκάλα ......................................................................................
Η μητέρα της Ελένης ...........................................................................................
Ο Διευθυντής / η Διευθύντρια ..............................................................................
Ο Σύλλογος Γονέων και Κηδεμόνων ....................................................................
✒️ Απάντηση
Παρουσιάζουμε τις δραστηριότητες και τις εργασίες που απαιτήθηκαν προκειμένου να οργανωθεί έκθεση βιβλίου στο σχολείο μας:
Η Μαρία, η Ειρήνη και ο Δικαιόπολις τακτοποίησαν τα ράφια.
Ο Γιώργος προσέφερε βιβλία από το βιβλιοπωλείο του πατέρα του.
Η Ιωάννα, ο Γρηγόρης και η Χαρά ετοίμασαν τις αφίσες και διακόσμησαν τον χώρο της έκθεσης.
Ο δάσκαλος / η δασκάλα οργάνωσε τις ομάδες, συντόνισε τις εργασίες και ενημέρωσε τους μαθητές.
Η μητέρα της Ελένης βοήθησε στο ταμείο και στην τακτοποίηση των βιβλίων.
Ο Διευθυντής / η Διευθύντρια έδωσε την άδεια και φρόντισε για τη σωστή λειτουργία της έκθεσης.
Ο Σύλλογος Γονέων και Κηδεμόνων στήριξε οικονομικά τη δράση και βοήθησε στην οργάνωση.
Πολλοί άνθρωποι μαζί, όταν προσπαθούν να επιτύχουν έναν κοινό στόχο, αποτελούν μια ομάδα. Πολλές ομάδες οργανώνονται και αποτελούν συλλόγους ή οργανώσεις τοπικές, εθνικές ή διεθνείς. Όλες οι οργανώσεις λειτουργούν με δικό τους εσωτερικό κανονισμό (κανόνες). Οι διάφορες οργανώσεις ασχολούνται με θέματα, όπως η προστασία του περιβάλλοντος, ο πολιτισμός και η υγεία και δραστηριοποιούνται σε τοπικό, εθνικό ή παγκόσμιο επίπεδο. Έτσι έχουμε:
Τοπικές Οργανώσεις ➞ π.χ. Πολιτιστικός Σύλλογος Ποντίων Λαγκαδά
Εθνικές ➞ π.χ. Πανελλήνια Ένωση Εθελοντών Αιμοδοτών
Διεθνείς ➞ π.χ. Ερυθρός Σταυρός, Unicef
Κάθε άτομο, που συμμετέχει ως μέλος σε έναν σύλλογο, προσφέρει σ’ αυτόν ανάλογα με τις δυνατότητές του και τον χρόνο του. Με τη συνεργασία των μελών του, ο σύλλογος λειτουργεί ως ενιαίο σύνολο και μπορεί πιο εύκολα να πραγματοποιήσει τους στόχους του
Yπάρχουν και μεγάλες ομάδες ανθρώπων που ζουν σε διαφορετικά μέρη του κόσμου και ασχολούνται με θέματα που αφορούν όλη την ανθρωπότητα, όπως την υγεία, την προστασία των μνημείων και του πολιτισμού, την προστασία του περιβάλλοντος, τα ανθρώπινα δικαιώματα. Αυτές οι μεγάλες ομάδες είναι διεθνείς οργανώσεις που δρουν σε όλο τον κόσμο.
🔸 Γνωρίζουμε συλλόγους που υπάρχουν στην περιοχή μας; Συζητάμε και καταγράφουμε τους στόχους και τις δραστηριότητές τους.
✒️ Απάντηση
🔹 Πολιτιστικοί σύλλογοι
Στόχοι: Διατήρηση της παράδοσης, των χορών και των εθίμων.
Δραστηριότητες: Μαθήματα παραδοσιακών χορών, θεατρικές παραστάσεις, εκδηλώσεις και γιορτές.
🔹 Αθλητικοί σύλλογοι
Στόχοι: Προώθηση του αθλητισμού και της υγιεινής ζωής.
Δραστηριότητες: Προπονήσεις, αγώνες ποδοσφαίρου, μπάσκετ, βόλεϊ, στίβου κ.ά.
🔹 Περιβαλλοντικοί σύλλογοι
Στόχοι: Προστασία του περιβάλλοντος.
Δραστηριότητες: Δενδροφυτεύσεις, καθαρισμοί πάρκων, δράσεις ανακύκλωσης.
🔹 Φιλανθρωπικοί σύλλογοι
Στόχοι: Στήριξη ανθρώπων που έχουν ανάγκη.
Δραστηριότητες: Συλλογή τροφίμων, ρούχων και φαρμάκων.
Οι σύλλογοι βοηθούν την τοπική κοινωνία, ενώνουν τους ανθρώπους και βελτιώνουν την ποιότητα ζωής στην πόλη μας.
ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ
1. Ο Κώστας είναι μέλος του συλλόγου για την προστασία της θαλάσσιας χελώνας.
Η Ελένη συμμετέχει στον πολιτιστικό σύλλογο του δήμου.
Ο πατέρας του Γρηγόρη είναι εθελοντής αιμοδότης.
Η μαμά της Ιωάννας είναι μέλος του Συλλόγου Γονέων του σχολείου.
🔸 Χωριζόμαστε σε ομάδες και συζητάμε για την προσφορά του κάθε μέλους στον σύλλογο που ανήκει.
✒️ Απάντηση
🔹 Ο Κώστας προσφέρει χρόνο και βοήθεια για την προστασία της θαλάσσιας χελώνας. Συμμετέχει σε καθαρισμούς παραλιών, ενημερώνει τον κόσμο και βοηθά στην προστασία των φωλιών.
🔹 Η Ελένη συμβάλλει στη διατήρηση της παράδοσης και του πολιτισμού. Παίρνει μέρος σε εκδηλώσεις, χορούς και πολιτιστικές δράσεις του δήμου.
🔹 Ο πατέρας του Γρηγόρη βοηθά συνανθρώπους που έχουν ανάγκη από αίμα. Με την εθελοντική αιμοδοσία σώζει ζωές και δείχνει αλληλεγγύη.
🔹 Η μαμά της Ιωάννας συνεργάζεται με το σχολείο, στηρίζει δράσεις και βοηθά στη βελτίωση της σχολικής ζωής μέσα από τον Σύλλογο Γονέων.
Όλοι προσφέρουν στην κοινωνία με διαφορετικούς τρόπους και δείχνουν τι σημαίνει ενεργός πολίτης.
2. Να αναφέρετε κάποια ομάδα ή σύλλογο, στον οποίο θα θέλατε να ανήκετε και να δικαιολογήσετε την επιλογή σας.
✒️ Απάντηση
Θα ήθελα να ανήκω σε έναν περιβαλλοντικό σύλλογο.
Τον επιλέγω γιατί θέλω να βοηθώ στην προστασία της φύσης, να συμμετέχω σε δενδροφυτεύσεις και καθαρισμούς και να μαθαίνω πώς μπορούμε να φροντίζουμε το περιβάλλον. Έτσι θα προσφέρω κάτι καλό στην πόλη μου και στον πλανήτη μας.
Με αυτόν τον τρόπο θα είμαι ένας ενεργός και υπεύθυνος πολίτης.
ΜΕ ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ...
Οι άνθρωποι οργανώνονται σε ομάδες και συλλόγους που δραστηριοποιούνται σε τοπικό, εθνικό και διεθνές επίπεδο. Όταν συνεργάζονται πολλοί άνθρωποι για έναν κοινό σκοπό, επιτυγχάνουν καλύτερα αποτελέσματα.
Η προσφορά των ομάδων, μικρών και μεγάλων, είναι πολύ σημαντική τόσο για τα άτομα που συμμετέχουν, όσο και για την ίδια την κοινωνία. Μέσα από τη συμμετοχή τους σε ομάδες, οι άνθρωποι δραστηριοποιούνται, εκτιμούν την αξία της συνεργασίας και παράλληλα προσφέρουν στην κοινωνία.
Ανακεφαλαίωση
Η Ελλάδα το 1998 με το πρόγραμμα «Καποδίστριας» ήταν οργανωμένη σε 900 δήμους και 133 κοινότητες. Μετά τις μεγάλες διοικητικές αλλαγές (προγράμματα «Καλλικράτης» και «Κλεισθένης»), είναι πλέον οργανωμένη σε 332 Δήμους. Κάθε Δήμος αποτελείται από μικρότερες ενότητες, τις Δημοτικές Κοινότητες.
Οι Δήμοι διοικούνται από τον Δήμαρχο και το Δημοτικό Συμβούλιο, ενώ οι Δημοτικές Κοινότητες έχουν τον δικό τους Πρόεδρο ή Συμβούλιο για να φροντίζουν τα τοπικά ζητήματα κάθε χωριού ή γειτονιάς.
Τα άτομα που διοικούν τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης επιλέγονται κάθε πέντε χρόνια με δημοκρατικές διαδικασίες (εκλογές), από τους πολίτες που είναι οι εκλογείς (ψηφοφόροι).
Οι δήμοι και οι κοινότητες, με τα έσοδά τους, φροντίζουν για την επίλυση των προβλημάτων της περιοχής τους και συμβάλλουν στην ανάπτυξη και την πρόοδο του τόπου τους.
Σε κάθε κοινωνία οι άνθρωποι οργανώνονται σε ομάδες και συλλόγους και συνεργάζονται για να πετύχουν κοινούς σκοπούς. Η δραστηριοποίηση των ομάδων και των συλλόγων στοχεύει στην ικανοποίηση των αναγκών τους, στην αντιμετώπιση των προβλημάτων τους και στην προσφορά τους σε παγκόσμια προβλήματα και ανάγκες.