Κοινωνική & Πολιτική Αγωγή ΣΤ΄

🔸 Παρατηρούμε τα σκίτσα και σχολιάζουμε τις δραστηριότητες, στις οποίες μπορεί να συμμετέχουν όλα τα μέλη της οικογένειας.

Η οικογένεια είναι μια κοινωνική ομάδα που αποτελείται συνήθως από τους γονείς και το παιδί ή τα παιδιά που ανατρέφουν. Τα άτομα αυτά αποτελούν τα μέλη της οικογένειας και αναπτύσσουν μεταξύ τους σχέσεις αγάπης, φροντίδας και αλληλοβοήθειας. Οι γονείς δεν φροντίζουν να καλύπτουν μόνο τις πρωταρχικές – βιολογικές ανάγκες των παιδιών τους, όπως τα ρούχα, την τροφή και τη στέγη. Φροντίζουν και για τις συναισθηματικές, πνευματικές και κοινωνικές τους ανάγκες. Οι γονείς προσφέρουν αγάπη, προστασία, ασφάλεια στα παιδιά τους, προσπαθούν να τα κατανοήσουν και να τα βοηθήσουν να λύσουν τα προβλήματά τους. Επίσης, μεριμνούν για την εκπαίδευσή τους, τα βοηθούν να ενταχθούν στην κοινωνία και να γίνουν ανεξάρτητα άτομα και χρήσιμοι πολίτες.

Η οικογένεια αποκτά επίσημη μορφή με τον γάμο, θρησκευτικό ή πολιτικό. Η πολιτεία έχει θεσπίσει ένα σύνολο νόμων, το Οικογενειακό Δίκαιο, που αναφέρονται στον γάμο και την οικογένεια.

✔️ Ποιες νομίζεις ότι είναι οι ανάγκες σου;

✔️ Με ποιο τρόπο αυτές ικανοποιούνται μέσα στην οικογένεια;

🔸 Δίνουμε παραδείγματα σχέσεων των μελών της οικογένειας:

1. Τα Χριστούγεννα συγκεντρώνεται η οικογένεια και όλοι μαζί ζουν τις παραδόσεις των ημερών και ανταλλάσσουν ευχές και δώρα.

2. ...................................................................................................................................................................................

3. ...................................................................................................................................................................................

Μετά από ένα ατύχημα, ο Αντρέας έσπασε το πόδι του. Πρέπει να μείνει στο κρεβάτι για αρκετό καιρό. Όλοι στο σπίτι τού συμπαραστέκονται.

Η μητέρα βρίσκεται όσο περισσότερο μπορεί κοντά του και τον βοηθάει σε ό,τι χρειάζεται.

Ο πατέρας ................................................................................................................

Ο Ιωάννα, η μεγάλη του αδερφή,................................................................................

Η γιαγιά ήρθε να μείνει μαζί τους για να ....................................................................

🔸 Συμπληρώστε τις προτάσεις.

🔸 Μοιραζόμαστε τους ρόλους και παίζουμε το σενάριο.

🔸 Συζητάμε δικές μας εμπειρίες αναφέροντας περιπτώσεις, όπου η οικογένεια ενωμένη αντιμετώπισε ένα πρόβλημα.

🔸 Με ποια από τις παραπάνω οικογένειες μοιάζει η δική σου;

🔸Ποια κοινά χαρακτηριστικά και ποιες διαφορές μπορούμε να διακρίνουμε ανάμεσα στις οικογένειες που εικονίζονται;

Α. Η μορφή της οικογένειας

Η οικογένεια αποκτά ιδιαίτερα χαρακτηριστικά ανάλογα με το κοινωνικό περιβάλλον, τις οικονομικές δυνατότητες, την παράδοση, τον πολιτισμό και τον τρόπο ζωής. Το βασικότερο χαρακτηριστικό είναι η μορφή της. Παλαιότερα, η πιο διαδεδομένη μορφή οικογένειας ήταν η διευρυμένη, στην οποία μαζί με τους γονείς και τα παιδιά ζούσαν ο παππούς και η γιαγιά. Στις σύγχρονες κοινωνίες, η πιο συνηθισμένη μορφή οικογένειας είναι η πυρηνική που αποτελείται από τους γονείς και τα παιδιά. Η οικογένεια μπορεί να είναι επίσης πολύτεκνη (με πολλά παιδιά), μονογονεϊκή (τα παιδιά ζουν με τον ένα γονέα).

🔸Είπαμε ότι στην εποχή μας η πιο συνηθισμένη μορφή οικογένειας είναι η πυρηνική. Γιατί νομίζεις ότι συμβαίνει αυτό;

Β. Ρόλοι και οργάνωση

✔️ Σε ποια μορφή οικογένειας αναφέρεται ο Δικαιόπολις; Ποιοι είναι οι ρόλοι των μελών στην οικογένεια που μας περιγράφει;

✔️ Νομίζεις ότι ισχύει το ίδιο και σήμερα για τα μέλη της οικογένειας;

🔸Στον παρακάτω πίνακα συμπληρώνω τα μέλη της οικογένειάς μου και ορισμένες από τις δραστηριότητες που σχετίζονται με τους ρόλους, τους οποίους μπορεί να έχει ο κάθε ένας. Για παράδειγμα: Εγώ διαβάζω, παρακολουθώ τα μαθήματά μου κτλ., η μητέρα φροντίζει για τις καθημερινές ανάγκες κτλ.

Γ. Δικαιώματα και υποχρεώσεις

🔸 Συζητάμε για τους κανόνες που είναι απαραίτητοι σε μια οικογένεια, ώστε να λειτουργεί αρμονικά.

Για να εξασφαλιστεί η ομαλή λειτουργία της οικογένειας, τα μέλη της πρέπει να τηρούν συγκεκριμένους κανόνες συμπεριφοράς. Οι κανόνες ρυθμίζουν συνήθως αυτά που πρέπει να κάνει ή να αποφεύγει το κάθε μέλος της οικογένειας. Μέσα στην οικογένεια, τα μέλη της έχουν δικαιώματα, αλλά παράλληλα και υποχρεώσεις. Για παράδειγμα, πρέπει να κάνω ησυχία, όταν διαβάζει ο αδερφός μου. Είναι υποχρέωση για μένα, αλλά ικανοποιεί και το δικαίωμα του αδερφού μου να διαβάζει με ησυχία.

🔸 Χωριζόμαστε σε ομάδες και καταγράφουμε κάποια από τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις που έχουμε εμείς ως μέλη της οικογένειάς μας.

Σε μια οικογένεια ζουν ο πατέρας, η μητέρα και τα δυο παιδιά, ο Γιώργος και η Χριστίνα. Οι γονείς έχουν επιστρέψει από τη δουλειά τους και είναι πολύ κουρασμένοι. Τα παιδιά φωνάζουν, μαλώνουν και...

🔸 Συζητάμε και συμπληρώνουμε το σενάριο (τι γίνεται μετά;)

🔸 Πώς μπορούμε να αντιμετωπίσουμε παρόμοιες καταστάσεις;

🔸 Μοιραζόμαστε τους ρόλους και παίζουμε το σενάριο.

Παρατηρούμε τα σκίτσα και συζητάμε όλοι μαζί:

🔸 Ποιες δυσκολίες μπορεί να έχει μια οικογένεια;

🔸 Πώς μπορούν να αντιμετωπιστούν τέτοιες δυσκολίες;

Συχνά η οικογένεια αντιμετωπίζει δυσκολίες και συγκρούσεις που προκαλούνται από διάφορους παράγοντες είτε εσωτερικούς, όπως η έλλειψη επικοινωνίας μεταξύ των μελών ή κάποιο σοβαρό πρόβλημα υγείας, είτε εξωτερικούς, όπως η ανεργία των γονέων, η αδυναμία ένταξης στην τοπική κοινωνία ή μια ξαφνική καταστροφή.

Οι περισσότερες δυσκολίες μπορούν να αντιμετωπίζονται από την οικογένεια, όταν όλα τα μέλη της είναι ενωμένα, δείχνουν διάθεση για συνεργασία, συζητούν μεταξύ τους, προσπαθούν να κατανοήσουν και να βοηθήσουν ο ένας τον άλλον.

Όταν πρόκειται για προβλήματα που οφείλονται σε εξωτερικούς παράγοντες, όπως η ανεργία ή τα οικονομικά προβλήματα, είναι απαραίτητη η υποστήριξη της οικογένειας από το κράτος με μέτρα πρόνοιας.

🔸Ο Γιάννης είναι 12 ετών. Τελευταία είναι πολύ νευρικός και μιλάει απότομα στους γονείς του. Η οικογένειά του προβληματίζεται και αναρωτιέται τι του συμβαίνει. Συζητάμε και καταγράφουμε δυσκολίες που μπορεί να δημιουργηθούν στις σχέσεις των μελών της οικογένειας εξαιτίας της συμπεριφοράς του.

— Με τη Μαρία την αδερφή του .....................................................

— Με τον Κώστα τον μεγαλύτερό του αδερφό .................................

— Ο μπαμπάς..................................................................................

— Η μαμά........................................................................................

Πολλές φορές, όμως, οι δυσκολίες μέσα στην οικογένεια είναι σοβαρές και οδηγούν σε συνεχείς καβγάδες μεταξύ των μελών, συγκρούσεις, βία ή και διαζύγιο. Για την αντιμετώπιση αυτών των προβλημάτων και την προστασία των μελών της οικογένειας, υπάρχουν φορείς και υπηρεσίες, όπως είναι οι οικογενειακοί σύμβουλοι ή τα συμβουλευτικά κέντρα στήριξης της οικογένειας. Σε αυτά μπορούν να απευθυνθούν τα μέλη της οικογένειας προκειμένου να βοηθηθούν. Όταν όμως η αντιμετώπιση των εσωτερικών προβλημάτων είναι αδύνατη, τότε αναζητείται λύση με βάση τους νόμους που έχει θεσπίσει η πολιτεία.

Οι γονείς της Ελένης εργάζονταν σε ένα εργοστάσιο, το οποίο έκλεισε. Εδώ και δύο μήνες ο πατέρας της ψάχνει για δουλειά και η μητέρα της προσπαθεί να βοηθήσει δουλεύοντας περιστασιακά. Η Ελένη έχει κι ένα μεγαλύτερο αδερφό, τον Θανάση, 17 ετών.

✔️ Συζητάμε τρόπους με τους οποίους η οικογένεια της Ελένης μπορεί να αντιμετωπίσει τη συγκεκριμένη κατάσταση.

— Ποιες είναι οι δυσκολίες που θα αντιμετωπίσει η οικογένεια της Ελένης;

— Πού μπορεί να απευθυνθεί για να ζητήσει βοήθεια;

Συζητάμε όλοι μαζί:

🔸 Σε τι μας ωφελεί το σχολείο;

🔸 Γνωρίζουμε παιδιά που δεν πηγαίνουν σχολείο; Αναρωτιόμαστε γιατί δεν πηγαίνουν.

Η εκπαίδευση είναι ένα εξαιρετικά σημαντικό αγαθό για τον άνθρωπο. Καθώς οι κοινωνίες αλλάζουν, αλλάζει και ο τρόπος με τον οποίο η εκπαίδευση προσφέρεται στους ανθρώπους. Στη σημερινή εποχή, τα κράτη οργανώνουν τα εκπαιδευτικά τους συστήματα προκειμένου να εξασφαλίσουν σε όλα τα παιδιά το δικαίωμα στην εκπαίδευση. Στο σχολείο το παιδί αποκτά με συστηματικό τρόπο γνώσεις, δεξιότητες και αξίες, δηλαδή μόρφωση και παιδεία.

Στη χώρα μας, η οργάνωση της εκπαίδευσης και ο τρόπος λειτουργίας του εκπαιδευτικού συστήματος αποτελούν ευθύνη του Yπουργείου Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων (YΠ.Ε.Π.Θ.).

Σύμφωνα με τον νόμο, η υποχρεωτική φοίτηση διαρκεί έντεκα έτη και περιλαμβάνει το Νηπιαγωγείο, το Δημοτικό και το Γυμνάσιο. Ο μαθητής μπορεί να συνεχίσει στο Λύκειο ή σε κάποια άλλη Σχολή. Όποιος επιθυμεί, μετά το Λύκειο μπορεί να πάει στο Πανεπιστήμιο (Α.Ε.Ι.) ή σε άλλο εκπαιδευτικό ίδρυμα (Α.Τ.Ε.Ι. ή Ι.Ε.Κ.). Η πολιτεία οφείλει να βοηθήσει τα παιδιά να φοιτήσουν στο σχολείο, γι’ αυτό και η εκπαίδευση εκτός από υποχρεωτική είναι και δωρεάν.

🔸Γιατί νομίζετε ότι η ελληνική πολιτεία καθιέρωσε τη εντεκάχρονη υποχρεωτική εκπαίδευση (4-15 ετών);

🔸 Εντοπίζουμε ομοιότητες και διαφορές στην υποχρεωτική εκπαίδευση των χωρών που αναφέρθηκαν παραπάνω. Με κόκκινο έχουν γραφτεί τα επίπεδα και τα έτη της υποχρεωτικής εκπαίδευσης.

Η Ειρήνη θέλει να γίνει αρχιτέκτονας, ο Δικαιόπολις θέλει να γίνει γραφίστας, η φίλη τους η Κατερίνα θέλει να γίνει κομμώτρια κι εγώ…

🔸 Χωριζόμαστε σε ομάδες και γράφουμε στον πίνακα την πορεία σπουδών που θα ακολουθήσουν τα παιδιά.

🔸 Στον πίνακα γράφω κι εγώ την πορεία σπουδών που επιθυμώ να ακολουθήσω.

Συζητάμε όλοι μαζί:

🔸 Ποιες δυσκολίες αντιμετωπίζουν η Μαρία και ο Αλία;

Επειδή το κράτος αναγνωρίζει το δικαίωμα όλων των παιδιών στην εκπαίδευση, έχει θεσπίσει μέτρα προκειμένου να τα βοηθήσει να σπουδάσουν. Ορισμένα από αυτά τα μέτρα είναι να παίρνουν δωρεάν τα βιβλία που χρειάζονται και να μπορούν να ακολουθήσουν όποια πορεία σπουδών επιλέξουν.

Στα σχολεία φοιτούν και μαθητές που έχουν ξεχωριστές ανάγκες, όπως είναι τα κωφά ή βαρήκοα παιδιά, τα τυφλά και τα παιδιά με κινητικά προβλήματα ή τα παιδιά οικονομικών μεταναστών και τσιγγάνων. Όλα τα παιδιά έχουν δικαίωμα στη μόρφωση και την πρόοδο.

🔸 Διαβάζουμε το Άρθρο 16 (παράγραφος 2) του Συντάγματος που αναφέρεται στην εκπαίδευση στην Ελλάδα. Ποια είναι η βασική αποστολή της παιδείας στη χώρα μας;

🔸 Αναζητούμε με τη βοήθεια του δασκάλου ή της δασκάλας μας πληροφορίες σχετικά με:

— Τα Τμήματα Ένταξης

— Τις Τάξεις Yποδοχής

— Τα Ειδικά Σχολεία

Σημειώνουμε με Χ τη σωστή απάντηση:

Κοιτάζουμε τις εικόνες και συζητάμε κι εμείς για τον ρόλο της εκκλησίας και το έργο που προσφέρει.

Η Εκκλησία της Ελλάδος είναι σημαντικός παράγοντας της σύγχρονης ελληνικής κοινωνίας. Στις ενορίες διδάσκεται ο Λόγος του Θεού με πολλούς τρόπους (λειτουργικές πράξεις, κατηχητικό σχολείο κ.ά.). Επίσης, με τη συνεργασία όλων των πιστών, κληρικών και λαϊκών, η Εκκλησία κάνει πράξη την εντολή του Χριστού «αγαπάτε αλλήλους» και φροντίζει ηλικιωμένους, μικρά παιδιά και οικογένειες, προσφέροντας φάρμακα, περίθαλψη, συσσίτια κ.ά. χωρίς διακρίσεις φύλου, θρησκείας ή εθνικότητας.

Η Ορθόδοξη Ανατολική Εκκλησία του Χριστού είναι η Εκκλησία της χώρας μας, της Ελλάδας. Οι βαθμοί της ιεροσύνης είναι τρεις:

✔️ Ο Διάκονος (κοινώς διάκος)

✔️ Ο Πρεσβύτερος (κοινώς ιερέας ή παπάς)

✔️ Ο Επίσκοπος (κοινώς δεσπότης ή μητροπολίτης)

1. Λύνω το σταυρόλεξο:

ΟΡΙΖΟΝΤΙΑ:

1. Η ..................... της Ελλάδος έχει μια σημαντική θέση στους θεσμούς του Κράτους.

2. Πρόεδρος της Ιεράς Συνόδου.

3. Μικρή περιοχή, τμήμα μιας μητρόπολης.

4. Η Ιερά ..................... αποτελείται από όλους τους μητροπολίτες της Ελλάδος.

ΚΑΘΕΤΑ:

1. Βαθμός της ιεροσύνης.

2. Λέγεται κι έτσι ο ιερωμένος.

3. Ο Επίσκοπος διοικεί τη .....................

4. Η ..................... Σύνοδος αποφασίζει για τα θέματα της Εκκλησίας.

5. Τοποθετείται πάνω από το διάκονο στην ιεραρχία.

2. Συζητάμε και καταγράφουμε πώς θα μπορούσαμε και εμείς να βοηθήσουμε στο έργο της εκκλησίας:

🔸 ......................................................................................................................................................

🔸 ......................................................................................................................................................

3. Επισκεπτόμαστε τον ναό της περιοχής μας και συζητάμε με τον ιερέα για τις δραστηριότητες της ενορίας μας.

🔸 Δημοσιεύουμε τη συνέντευξη του ιερέα στην εφημερίδα της τάξης ή του σχολείου.

🔸 Συζητάμε για άλλες θρησκείες που γνωρίζουμε και δίνουμε διάφορα χαρακτηριστικά τους.

Σύμφωνα με το Σύνταγμα, στη χώρα μας η Ανατολική Ορθόδοξη Εκκλησία θεωρείται ως επικρατούσα, επειδή εκφράζει την πλειονότητα του ελληνικού λαού και αποτελεί σημαντικό στοιχείο της ταυτότητάς του.

Ωστόσο, στο ελληνικό κράτος κάθε πολίτης έχει το δικαίωμα να πιστεύει σε όποια θρησκεία εκείνος επιθυμεί και να εκδηλώνει ελεύθερα την πίστη του σ’ αυτήν. Το δικαίωμα αυτό, που προβλέπεται από το Σύνταγμα της χώρας μας, διατυπώνεται ως αρχή της ανεξιθρησκίας. Ορισμένοι κάτοικοι της χώρας μας πιστεύουν σε άλλα χριστιανικά δόγματα, όπως στο Ρωμαιοκαθολικισμό και τον Προτεσταντισμό. Κάποιοι άλλοι, Έλληνες ή ξένοι μετανάστες, ακολουθούν άλλες θρησκείες, όπως είναι ο μουσουλμανισμός, ο ιουδαϊσμός, ο βουδισμός, ο ινδουισμός. Κάθε θρησκεία έχει τους δικούς της πιστούς, τις δικές της αρχές και παραδόσεις, τους δικούς της τόπους και τρόπους λατρείας.

🔸 Θυμόμαστε από την Ιστορία της Ε΄ τάξης:

🔸 Συζητάμε για τη σημασία της θρησκευτικής ελευθερίας την εποχή του Μεγάλου Κωνσταντίνου και για την αξία της σήμερα.

Συζητάμε και καταγράφουμε τα κοινά και τα διαφορετικά χαρακτηριστικά στοιχεία των θρησκειών.

Συζητάμε όλοι μαζί:

🔸Πώς λέγεται ο Δήμος ή η Κοινότητα στην οποία ζούμε;

🔸 Εντοπίζουμε στον χάρτη κάποιες Κοινότητες και Δήμους του Νομού μας και τους καταγράφουμε.

Ας διαβάσουμε το παρακάτω κείμενο, για να κατανοήσουμε πώς προέκυψαν οι Δήμοι και οι Κοινότητες στη χώρα μας.

Το σχέδιο, με το οποίο η Ελλάδα χωρίστηκε σε δήμους και κοινότητες, όπως είναι σήμερα, ονομάζεται «Σχέδιο Καποδίστριας» προς τιμήν του πρώτου Κυβερνήτη της Ελλάδας Ιωάννη Καποδίστρια, ο οποίος το 1828 διαίρεσε την Ελλάδα σε 13 διοικητικά τμήματα. Σύμφωνα με το «Σχέδιο Καποδίστριας», που ισχύει από το έτος 1998, η Ελλάδα περιλαμβάνει 900 δήμους και 133 κοινότητες. Οι περισσότεροι δήμοι (747) προήλθαν από τη συνένωση άλλων δήμων και κοινοτήτων.

Ο διαχωρισμός έγινε με βάση ορισμένα κριτήρια, σημαντικότερο από τα οποία είναι ο πληθυσμός. Άλλα κριτήρια είναι επίσης η έκταση, η μορφολογία του εδάφους, η ύπαρξη φυσικών πόρων και η θέση σε σχέση με τα μεγάλα αστικά κέντρα. Έτσι, σύμφωνα με το παραπάνω σχέδιο, υπάρχουν δήμοι αστικοί, ημιαστικοί, αγροτικοί, δήμοι Νησιά, δήμοι Πολεοδομικά Συγκροτήματα, και δήμοι Τμήματα μητροπολιτικών περιοχών.

Πηγή: Yπουργείο Εσωτερικών www.ypes.gr

Οι άνθρωποι που ζουν σε μια περιοχή αποτελούν μια τοπική κοινωνία, που είναι οργανωμένη σε δήμους και κοινότητες. Πολλές γειτονικές κοινότητες συνενώθηκαν και αποτέλεσαν όλες μαζί έναν δήμο με σκοπό να διοικούνται καλύτερα και οι κάτοικοί τους να εξυπηρετούνται πιο εύκολα. Δήμοι και κοινότητες αποτελούν τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.). Οι δήμοι και οι κοινότητες κάθε νομού υπάγονται στην Τοπική Ένωση Δήμων και Κοινοτήτων (Τ.Ε.Δ.Κ.). Όλοι οι δήμοι και οι κοινότητες της Ελλάδας ανήκουν στην Κεντρική Ένωση Δήμων και Κοινοτήτων Ελλάδας (Κ.Ε.Δ.Κ.Ε.). Ορισμένες, όμως, κοινότητες, για λόγους ιστορικούς, ιδιαίτερου φυσικού κάλλους και παράδοσης κτλ. δεν εντάχθηκαν σε κανέναν δήμο. Οι δήμοι και οι κοινότητες φροντίζουν να λύνουν προβλήματα της καθημερινής ζωής των ανθρώπων, όπως είναι η ύδρευση, η επισκευή πεζοδρομίων, ο φωτισμός της πόλης, η καθαριότητα κ.ά.

Πηγή: Yπουργείο Εσωτερικών www.ypes.gr

 🔸Yπάρχουν κοινότητες που δεν έχουν ενταχθεί σε δήμους όπως είναι για παράδειγμα η Κοινότητα Σουλίου στον Νομό Θεσπρωτίας και η Κοινότητα Νυμφαίου στο Νομό Φλώρινας. Συζητάμε τους λόγους για τους οποίους παρέμειναν ξεχωριστές κοινότητες.

Αναζητούμε άλλες κοινότητες που δεν εντάχθηκαν στο πρόγραμμα «Καποδίστριας» και συζητάμε τους λόγους που παρέμειναν ξεχωριστές κοινότητες.

Ο Δικαιόπολις και η Ειρήνη παρακολούθησαν μία συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου του δήμου, στον οποίο ανήκουν.

Συζητάμε για:

🔸 Θέματα ή προβλήματα, που μπορεί να απασχολούν τα μέλη του Δημοτικού Συμβουλίου.

🔸 Τον ρόλο του δημάρχου και των δημοτικών συμβούλων.

Οι δήμοι διοικούνται από τον Δήμαρχο και το Δημοτικό Συμβούλιο. Οι κοινότητες διοικούνται από τον Πρόεδρο της Κοινότητας και το Κοινοτικό Συμβούλιο. Όλοι αυτοί (Δήμαρχος και Δημοτικό Συμβούλιο, Πρόεδρος της Κοινότητας και Κοινοτικό Συμβούλιο) συγκεντρώνονται συχνά και συζητούν για τα προβλήματα της περιοχής τους. Προτείνουν λύσεις και αποφασίζουν όλοι μαζί, για την αντιμετώπισή τους και για την πρόοδο του τόπου τους.

Τι άλλαξε στην ουσία με τα προγράμματα «Καλλικράτης» 2010 και «Κλεισθένης» 2018:

Η έννοια του Ο.Τ.Α.: Παλιά λέγαμε «οι Δήμοι και οι Κοινότητες είναι Ο.Τ.Α.». Σήμερα, ο Οργανισμός (το νομικό πρόσωπο) είναι ένας: ο Δήμος. Η Κοινότητα είναι απλώς μια υποδιαίρεσή του.

Η ιεραρχία: Ο Πρόεδρος της Κοινότητας δεν είναι πλέον «ισότιμος» με τον Δήμαρχο σε επίπεδο εξουσίας. Ο Δήμαρχος είναι ο επικεφαλής όλης της περιοχής.

Ο ρόλος των αποφάσεων: Το Δημοτικό Συμβούλιο έχει τη δύναμη να παίρνει αποφάσεις που γίνονται νόμος για την περιοχή. Το Συμβούλιο της Κοινότητας έχει κυρίως εισηγητικό ρόλο (εντοπίζει το πρόβλημα και «πιέζει» τον Δήμο να το λύσει).

Φανταζόμαστε ότι το σχολείο έχει έναν μεγάλο προαύλιο χώρο. Θέλουμε να διαμορφώσουμε αυτόν τον χώρο όσο μπορούμε καλύτερα, ώστε να χρησιμοποιείται δημιουργικά για παιχνίδια και μάθηση από τους μαθητές.

🔸Χωριζόμαστε σε ομάδες και μοιραζόμαστε τους ρόλους. Μια ομάδα αναλαμβάνει τον ρόλο του δημάρχου και των δημοτικών συμβούλων. Μια άλλη τον ρόλο των εκπαιδευτικών του σχολείου. Μια τρίτη ομάδα αναλαμβάνει τον ρόλο των γονέων και μια τέταρτη ομάδα, τον ρόλο των μαθητών.

🔸 Κάθε ομάδα καταγράφει τις προτάσεις της σχετικά με το τι θεωρεί ότι πρέπει να περιλαμβάνει η αυλή του σχολείου.

🔸  Στη συνέχεια γνωστοποιεί και αιτιολογεί στις άλλες ομάδες τις προτάσεις της.

🔸 Τέλος, συζητούν όλοι μαζί για το θέμα και επιλέγουν τις καλύτερες προτάσεις.

Συζητάμε για τις δημοτικές εκλογές που γίνονται στον τόπο μας. Ας πάρουμε για παράδειγμα τις εκλογές στην τάξη.

🔸Από ποια μέλη μπορεί να αποτελείται το προεδρείο μιας τάξης;

🔸Γιατί εκλέγουμε έναν πρόεδρο;

🔸Κάθε πότε κάνουμε εκλογές;

🔸Ποιοι μπορούν να είναι υποψήφιοι;

🔸Ποιοι μπορούν να ψηφίζουν;

🔸Με ποια θέματα θα ασχολείται ο πρόεδρος και το προεδρείο;

🔸Αν δεν είμαστε ευχαριστημένοι με το προεδρείο, τι μπορούμε να κάνουμε;

Συγκρίνουμε τις εκλογές στην τάξη με τις δημοτικές εκλογές. Σε τι μοιάζουν και σε τι διαφέρουν μεταξύ τους;

Οι δημοτικές εκλογές γίνονται κάθε πέντε χρόνια. Όσοι από τους πολίτες ενδιαφέρονται και μπορούν να προσφέρουν τις υπηρεσίες τους ως δήμαρχοι ή μέλη δημοτικών συμβουλίων συμμετέχουν ως υποψήφιοι και καλούν όλους τους πολίτες να τους ψηφίσουν. Στις δημοτικές εκλογές ψηφίζουν και οι Ευρωπαίοι πολίτες που ζουν μόνιμα στην Ελλάδα.

Σε κάθε δήμο θέτουν υποψηφιότητα συνήθως δύο, τρεις ή και περισσότερες ομάδες πολιτών, που ονομάζονται συνδυασμοί. Ο επικεφαλής του συνδυασμού είναι ο υποψήφιος δήμαρχος. Στο ίδιο ψηφοδέλτιο περιλαμβάνονται οι υποψήφιοι δημοτικοί σύμβουλοι, καθώς και οι υποψήφιοι για τα συμβούλια των Δημοτικών Κοινοτήτων. Πριν από τις εκλογές, όλοι οι υποψήφιοι με ομιλίες, εκδηλώσεις, έντυπο και ηλεκτρονικό υλικό, ενημερώνουν τους συμπολίτες τους για το πρόγραμμά τους. Στο πλαίσιο του προεκλογικού τους αγώνα προσπαθούν να πείσουν τους ψηφοφόρους (εκλογείς) να τους ψηφίσουν.

Οι εκλογείς έχουν δικαίωμα να επιλέξουν και να ψηφίσουν τον συνδυασμό που θεωρούν ως πιο ικανό να διοικήσει τον δήμο τους, συμμετέχοντας έτσι έμμεσα στη διοίκηση του τόπου τους.

Μαζί με τον Δήμαρχο και το Δημοτικό Συμβούλιο, εκλέγονται και τα όργανα των Δημοτικών Κοινοτήτων (Πρόεδρος ή Συμβούλιο), που φροντίζουν για τα καθημερινά προβλήματα κάθε γειτονιάς ή χωριού.

Φανταζόμαστε ότι είμαστε ενήλικες. Κάποιοι από εμάς αποφασίζουν να είναι υποψήφιοι στις επόμενες δημοτικές εκλογές. Χωριζόμαστε σε ομάδες και προτείνουμε υποψήφιο. Μοιραζόμαστε τους ρόλους και παίζουμε το σενάριο.

🔸 Ο κάθε υποψήφιος παρουσιάζει το πρόγραμμά του.

Πρώτος υποψήφιος: Όταν γίνω δήμαρχος, θα φτιάξω ένα καινούριο σχολείο που θα χωράει περισσότερους μαθητές και θα έχει κλειστό γυμναστήριο και εργαστήριο πειραμάτων ..............................................

Δεύτερη υποψήφια: Όταν εκλεγώ δήμαρχος, ............................................................

Τρίτος υποψήφιος: Ως δήμαρχος θα φροντίσω...........................................................

🔸 Οι υπόλοιποι παρακολουθούν προσεκτικά τα προγράμματα των υποψηφίων και επιλέγουν αυτόν που κρίνουν ως καταλληλότερο υποψήφιο, δικαιολογώντας την άποψή τους.

🔸 Συζητάμε όλοι μαζί σχετικά με το θέμα.

🔸Τα παιδιά παρατηρούν και συγκρίνουν τις φωτογραφίες που έφερε ο Δικαιόπολις στην τάξη. Συζητούν για τις αλλαγές που έγιναν στον τόπο που απεικονίζεται. 

🔸Συζητάμε κι εμείς για τα έργα που έγιναν και άλλαξαν τον δικό μας δήμο ή κοινότητα.

🔸Στο πρόγραμμα των καλοκαιρινών εκδηλώσεων του δήμου συμπληρώνουμε τις μορφές των εκδηλώσεων:

ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΝΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΤΟY ΔΗΜΟY ΜΑΣ

Εργαστήριο Καλλιτεχνικών «Η ΣΒΟYΡΑ», Δημιουργική Απασχόληση Παιδιών

30 Ιουνίου, ώρα 7:30 μ.μ., Πλατεία Ελευθερίας

Όλα τα παιδιά μπορούν να ζωγραφίσουν με τη βοήθεια καλλιτεχνών

που έχει καλέσει ο Δήμος μας.

6 Ιουλίου, Δημοτικό Πάρκο (αντίστοιχα)

.................................................................................................

.................................................................................................

14 Ιουλίου, Πνευματικό Κέντρο

.................................................................................................

.................................................................................................

23 Ιουλίου, Δημοτικό Θέατρο

.................................................................................................

.................................................................................................

Σε κάθε τόπο υπάρχουν Συνεταιρισμοί, δηλαδή ομάδες ανθρώπων που εργάζονται μαζί, για να προωθήσουν κοινά τους συμφέροντα. Έτσι, ο Γεωργικός Συνεταιρισμός για παράδειγμα, είναι μια ομάδα ανθρώπων που παράγουν γεωργικά προϊόντα και φροντίζουν για την πώλησή τους. Τέτοιες οργανωμένες ομάδες που συνεργάζονται για έναν σκοπό υπάρχουν πολλές, όπως ο Πτηνοτροφικός Συνεταιρισμός Ιωαννίνων, ο Μεταφορικός Συνεταιρισμός Αυτοκινητιστών Θεσσαλονίκης κ.ά. Οι συνεταιρισμοί είναι σημαντικοί και για τους δήμους, επειδή με τη δραστηριότητά τους συμβάλλουν στα έσοδα του δήμου.

2. Το Δημοτικό Συμβούλιο της πόλης μας αποφασίζει την ίδρυση ενός συνεταιρισμού για την αυθεντική τέχνη της ύφανσης και του κεντήματος. Πώς νομίζετε ότι ο συνεταιρισμός αυτός θα επηρεάσει την πόλη μας;

ΕικόναΘα γίνουν γνωστές οι παραδοσιακές στολές της περιοχής αλλά και άλλων περιοχών της Ελλάδας.

✔️  Θα αυξηθούν οι θέσεις εργασίας.

✔️  ...................................................................................................................................

✔️  ...................................................................................................................................

✔️  ...................................................................................................................................

✔️  ...................................................................................................................................

✔️  ...................................................................................................................................

🔸 Παρουσιάζουμε τις δραστηριότητες και τις εργασίες που απαιτήθηκαν προκειμένου να οργανωθεί έκθεση βιβλίου στο σχολείο μας:

• Η Μαρία, η Ειρήνη και ο Δικαιόπολις τακτοποίησαν τα ράφια.

• Ο Γιώργος προσέφερε βιβλία από το βιβλιοπωλείο του πατέρα του.

• Η Ιωάννα, ο Γρηγόρης και η Χαρά ........................................................................

• Ο δάσκαλος / η δασκάλα ......................................................................................

• Η μητέρα της Ελένης ...........................................................................................

• Ο Διευθυντής / η Διευθύντρια ..............................................................................

• Ο Σύλλογος Γονέων και Κηδεμόνων ....................................................................

Πολλοί άνθρωποι μαζί, όταν προσπαθούν να επιτύχουν έναν κοινό στόχο, αποτελούν μια ομάδα. Πολλές ομάδες οργανώνονται και αποτελούν συλλόγους ή οργανώσεις τοπικές, εθνικές ή διεθνείς. Όλες οι οργανώσεις λειτουργούν με δικό τους εσωτερικό κανονισμό (κανόνες). Οι διάφορες οργανώσεις ασχολούνται με θέματα, όπως η προστασία του περιβάλλοντος, ο πολιτισμός και η υγεία και δραστηριοποιούνται σε τοπικό, εθνικό ή παγκόσμιο επίπεδο. Έτσι έχουμε:

Τοπικές Οργανώσεις    ➞   π.χ. Πολιτιστικός Σύλλογος Ποντίων Λαγκαδά

Εθνικές                           ➞   π.χ. Πανελλήνια Ένωση Εθελοντών Αιμοδοτών

Διεθνείς                         ➞   π.χ. Ερυθρός Σταυρός, Unicef

Κάθε άτομο, που συμμετέχει ως μέλος σε έναν σύλλογο, προσφέρει σ’ αυτόν ανάλογα με τις δυνατότητές του και τον χρόνο του. Με τη συνεργασία των μελών του, ο σύλλογος λειτουργεί ως ενιαίο σύνολο και μπορεί πιο εύκολα να πραγματοποιήσει τους στόχους του

Yπάρχουν και μεγάλες ομάδες ανθρώπων που ζουν σε διαφορετικά μέρη του κόσμου και ασχολούνται με θέματα που αφορούν όλη την ανθρωπότητα, όπως την υγεία, την προστασία των μνημείων και του πολιτισμού, την προστασία του περιβάλλοντος, τα ανθρώπινα δικαιώματα. Αυτές οι μεγάλες ομάδες είναι διεθνείς οργανώσεις που δρουν σε όλο τον κόσμο.

🔸 Γνωρίζουμε συλλόγους που υπάρχουν στην περιοχή μας; Συζητάμε και καταγράφουμε τους στόχους και τις δραστηριότητές τους.

1. Ο Κώστας είναι μέλος του συλλόγου για την προστασία της θαλάσσιας χελώνας.

Η Ελένη συμμετέχει στον πολιτιστικό σύλλογο του δήμου.

Ο πατέρας του Γρηγόρη είναι εθελοντής αιμοδότης.

Η μαμά της Ιωάννας είναι μέλος του Συλλόγου Γονέων του σχολείου.

🔸 Χωριζόμαστε σε ομάδες και συζητάμε για την προσφορά του κάθε μέλους στον σύλλογο που ανήκει.

2. Να αναφέρετε κάποια ομάδα ή σύλλογο, στον οποίο θα θέλατε να ανήκετε και να δικαιολογήσετε την επιλογή σας.