ENOTHTA Α
Είμαστε όλοι πολίτες
Σ' αυτήν την ενότητα
Θα συζητήσουμε για τις ομάδες, στις οποίες ανήκουμε, και για τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις που έχουμε ως μέλη τους.
Θα διερευνήσουμε την ιδέα του πολίτη, τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις του.
Θα διαπιστώσουμε πως η ιδέα του ενεργού και υπεύθυνου πολίτη είναι αρκετά παλιά.
Θα μάθουμε τι είναι έθνος, τι είναι κράτος και πώς γινόμαστε πολίτες του Ελληνικού κράτους.
Θα προβληματιστούμε, θα συζητήσουμε και θα εκφράσουμε τις απόψεις μας για τον πολίτη στον κόσμο σήμερα.
Θα αναλύσουμε προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι άνθρωποι στον τόπο μας και αλλού και θα προτείνουμε λύσεις.
Θα αναζητήσουμε τρόπους δικής μας συμμετοχής στην επίλυση αυτών των προβλημάτων.
Όλοι οι άνθρωποι έχουμε ανάγκες, όπως είναι η ανάγκη για επικοινωνία και ψυχαγωγία. Για να τις ικανοποιήσουμε δημιουργούμε ομάδες. Τα μέλη μιας ομάδας έχουν κοινούς στόχους και για να τους επιτύχουν βοηθάει το ένα μέλος το άλλο. Έτσι συμμετέχουν σε κοινές δραστηριότητες. Για παράδειγμα, στην ομάδα ποδηλασίας προπονούμαστε όλοι μαζί και προσπαθούμε να επιτύχουμε καλύτερες επιδόσεις. Τα μέλη μιας ομάδας έχουν δικαιώματα και υποχρεώσεις και οφείλουν να τηρούν τους κανόνες της ομάδας που ανήκουν.
1. Η πρώτη ομάδα, στην οποία ανήκει κάθε άνθρωπος, είναι η οικογένεια.
Διαβάζουμε το κείμενο και συζητάμε.
Η οικογένεια είναι η ομάδα ανθρώπων, στην οποία ανήκεις από τη γέννησή σου.
Η οικογένεια αποτελείται από τη μητέρα, τον πατέρα και από ένα ή περισσότερα παιδιά. Άλλοι άνθρωποι που ανήκουν στην οικογένεια είναι η γιαγιά, ο παππούς, οι θείοι, τα ξαδέλφια...
Τι περιμένεις να κάνει η οικογένειά σου για σένα όταν είσαι στενοχωρημένος; Τι κάνεις εσύ όταν κάποιος είναι άρρωστος στην οικογένειά σου;
Ποιες δραστηριότητες κάνετε όλοι μαζί ως μέλη της οικογένειας;
Ποια δικαιώματα και ποιες υποχρεώσεις έχει το κάθε μέλος της οικογένειάς σου;
Οι παρακάτω κανόνες ισχύουν στη δική σου οικογένεια;
Τα παιδιά ζητούν την άδεια των γονιών τους για κάθε έξοδό τους από το σπίτι.
Όλες οι διαφορές μεταξύ των μελών της οικογένειας λύνονται με διάλογο.
🪶 Απάντηση
Τι περιμένεις να κάνει η οικογένειά σου για σένα όταν είσαι στενοχωρημένος; Τι κάνεις εσύ όταν κάποιος είναι άρρωστος στην οικογένειά σου;
Όταν είμαι στενοχωρημένος, περιμένω από την οικογένειά μου να με ακούσει, να μου μιλήσει με κατανόηση και να με στηρίξει, ώστε να νιώσω ασφάλεια και αγάπη.
Όταν κάποιος στην οικογένειά μου είναι άρρωστος, προσπαθώ να τον βοηθήσω, να του μιλήσω με τρυφερότητα, να τον φροντίσω όσο μπορώ και να κάνω ησυχία για να ξεκουραστεί.
Ποιες δραστηριότητες κάνετε όλοι μαζί ως μέλη της οικογένειας;
Ως μέλη της οικογένειας κάνουμε όλοι μαζί διάφορες δραστηριότητες, όπως:
Τρώμε μαζί και συζητάμε για την ημέρα μας
Πηγαίνουμε βόλτες ή εκδρομές
Παίζουμε επιτραπέζια παιχνίδια
Βλέπουμε ταινίες ή σειρές
Βοηθάμε στις δουλειές του σπιτιού
Αυτές οι δραστηριότητες μας φέρνουν πιο κοντά και δυναμώνουν τους δεσμούς της οικογένειας
Ποια δικαιώματα και ποιες υποχρεώσεις έχει το κάθε μέλος της οικογένειάς σου;
Δικαιώματα
Να νιώθει αγάπη, φροντίδα και ασφάλεια
Να εκφράζει τη γνώμη και τα συναισθήματά του
Να έχει εκπαίδευση, ξεκούραση και χρόνο για παιχνίδι
Να γίνεται σεβαστό από τα άλλα μέλη της οικογένειας
Υποχρεώσεις
Να σέβεται τους άλλους και τους κανόνες του σπιτιού
Να βοηθά στις δουλειές του σπιτιού, ανάλογα με την ηλικία του
Να ακούει και να συνεργάζεται με τα υπόλοιπα μέλη
Να μιλά με ευγένεια και ειλικρίνεια
Όταν όλοι γνωρίζουμε τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις μας, η οικογένεια λειτουργεί καλύτερα και πιο αρμονικά
Γράψε κι εσύ έναν άλλο κανόνα που ισχύει στην οικογένειά σου:
🪶 Απάντηση
Στην οικογένειά μας μιλάμε με ευγένεια και σεβασμό ο ένας στον άλλο.
Όταν τελειώνουμε το φαγητό μας, βοηθάμε όλοι στο μάζεμα του τραπεζιού.
Είναι απλοί κανόνες που κάνουν τη ζωή στην οικογένεια πιο όμορφη και συνεργατική!
Πριν πάμε για ύπνο, μαζεύουμε όλοι τα πράγματά μας και απενεργοποιούμε τις ηλεκτρονικές συσκευές.
Αυτός ο κανόνας σημαίνει ότι έχουμε πρόγραμμα που βοηθάει στην καθημερινότητά μας, διατηρούμε το σπίτι μας καθαρό και ξεκουραζόμαστε καλύτερα, γιατί χωρίς οθόνες ο ύπνος μας είναι καλύτερος.
2. Μια άλλη ευρύτερη ομάδα, στην οποία ανήκεις, είναι το σχολείο.
Διαβάζουμε το κείμενο και συζητάμε.
Στην Ελλάδα ο νόμος ορίζει ότι τα παιδιά πρέπει να παρακολουθήσουν το σχολείο από την ηλικία των 5 έως την ηλικία των 15 χρόνων. Οι περισσότεροι μαθητές συνεχίζουν την εκπαίδευσή τους και στο Λύκειο μέχρι την ηλικία των 18 χρόνων. Στη συνέχεια, πολλοί επιλέγουν να συνεχίσουν τις σπουδές τους σε άλλα εκπαιδευτικά ιδρύματα.
Το σχολείο αποτελείται από πολλές ομάδες, οι οποίες συνεργάζονται μεταξύ τους με στόχο την πρόοδο των μαθητών και την καλή λειτουργία του σχολείου. Οι ομάδες αυτές είναι των μαθητών, των δασκάλων, των γονέων και άλλων εργαζομένων.
Ποιες δραστηριότητες μοιράζονται στο σχολείο οι εκπαιδευτικοί και οι μαθητές;
Ποια δικαιώματα και ποιες υποχρεώσεις έχουν τα παιδιά που φοιτούν στο σχολείο;
Να προτείνεις σημαντικούς κανόνες για τη λειτουργία του σχολείου.
Εσύ κι οι συμμαθητές σου ανήκετε υποχρεωτικά στην ομάδα των μαθητών της Ε’ τάξης. Τι άλλο όμως σας ενώνει και αποτελείτε μια ομάδα;
🪶 Απάντηση
Ποιες δραστηριότητες μοιράζονται στο σχολείο οι εκπαιδευτικοί και οι μαθητές;
Στο σχολείο οι εκπαιδευτικοί και οι μαθητές μοιράζονται πολλές δραστηριότητες, όπως:
Μαθησιακές δραστηριότητες (μάθημα, εργασίες, ομαδικές δραστηριότητες)
Συζητήσεις και ανταλλαγή ιδεών μέσα στην τάξη
Δημιουργικές δραστηριότητες (πειράματα, κατασκευές, ζωγραφική)
Ομαδικές εργασίες και συνεργασία
Σχολικές γιορτές και εκδηλώσεις
Δράσεις για τη σχολική ζωή (κανόνες τάξης, projects, εκδρομές)
Μέσα από αυτές τις δραστηριότητες, εκπαιδευτικοί και μαθητές συνεργάζονται, μαθαίνουν μαζί και δημιουργούν ένα θετικό σχολικό περιβάλλον.
Ποια δικαιώματα και ποιες υποχρεώσεις έχουν τα παιδιά που φοιτούν στο σχολείο;
Δικαιώματα των μαθητών
Να μαθαίνουν σε ένα ασφαλές και ήρεμο σχολικό περιβάλλον
Να εκφράζουν τη γνώμη τους με σεβασμό
Να γίνονται σεβαστοί από εκπαιδευτικούς και συμμαθητές
Να προστατεύονται από κάθε μορφή βίας ή κοροϊδίας
Να συμμετέχουν σε σχολικές δραστηριότητες και παιχνίδι
Υποχρεώσεις των μαθητών
Να πηγαίνουν στο σχολείο και να είναι συνεπείς
Να σέβονται τους εκπαιδευτικούς και τους συμμαθητές τους
Να προσπαθούν στο μάθημα και να κάνουν τις εργασίες τους
Να φροντίζουν το σχολείο και τον εξοπλισμό του
Να τηρούν τους κανόνες του σχολείου και της τάξης
Όταν οι μαθητές τηρούν τις υποχρεώσεις τους, μπορούν να απολαμβάνουν και τα δικαιώματά τους.
Να προτείνεις σημαντικούς κανόνες για τη λειτουργία του σχολείου.
Ερχόμαστε στην ώρα μας και προετοιμασμένοι για το μάθημα.
Σεβόμαστε εκπαιδευτικούς, συμμαθητές και όλο το προσωπικό του σχολείου.
Μιλάμε με ευγένεια και ακούμε όταν κάποιος άλλος έχει τον λόγο.
Φροντίζουμε το σχολικό κτίριο και τον εξοπλισμό του.
Δεν ασκούμε βία και δεν κοροϊδεύουμε κανέναν.
Χρησιμοποιούμε υπεύθυνα τις ηλεκτρονικές συσκευές, σύμφωνα με τους κανόνες του σχολείου.
Συνεργαζόμαστε και βοηθάμε ο ένας τον άλλο.
Οι κανόνες αυτοί βοηθούν ώστε το σχολείο να είναι ένας χώρος μάθησης, ασφάλειας και σεβασμού για όλους.
Εσύ κι οι συμμαθητές σου ανήκετε υποχρεωτικά στην ομάδα των μαθητών της Ε’ τάξης. Τι άλλο όμως σας ενώνει και αποτελείτε μια ομάδα;
Η συνεργασία στο μάθημα και στις ομαδικές εργασίες
Κοινοί στόχοι, να μάθουμε και να προοδεύσουμε
Η φιλία και ο σεβασμός μεταξύ μας
Η επικοινωνία, το να ακούμε και να βοηθάμε ο ένας τον άλλο
Οι κοινές εμπειρίες στο σχολείο (μαθήματα, εκδρομές, γιορτές)
Όλα αυτά μας δένουν και μας κάνουν να λειτουργούμε ως ομάδα μέσα στην τάξη.
3. Οι περισσότεροι άνθρωποι αποτελούν μέλη του συνόλου των πιστών μιας θρησκείας.
Διαβάζουμε το κείμενο και συζητάμε.
Κάθε άνθρωπος έχει το δικαίωμα να επιλέγει το θρήσκευμά του. Σε όλες τις πολιτισμένες κοινωνίες προστατεύεται αυτό το δικαίωμα.
Οι περισσότεροι Έλληνες είναι Χριστιανοί Ορθόδοξοι. Γι' αυτό και στο Σύνταγμα της χώρας μας αναφέρεται ότι «επικρατούσα θρησκεία στην Ελλάδα είναι η θρησκεία της Ανατολικής Ορθόδοξης Εκκλησίας του Χριστού».
Ανάμεσα στους κατοίκους της Ελλάδας υπάρχουν και πιστοί άλλων Εκκλησιών (καθολικοί, προτεστάντες κ.ά.) ή άλλων θρησκειών (Μουσουλμάνοι, Εβραίοι κ.ά.). Υπάρχουν και άνθρωποι οι οποίοι είναι χωρίς θρήσκευμα.
Τι ενώνει τους πιστούς της Ανατολικής Ορθόδοξης Εκκλησίας του Χριστού;
🪶 Απάντηση
Τους πιστούς της Ανατολική Ορθόδοξη Εκκλησία του Χριστού τούς ενώνουν:
Η κοινή πίστη στον Ιησού Χριστό.
Η Αγία Γραφή και η διδασκαλία της Εκκλησίας.
Τα Ιερά Μυστήρια (όπως το Βάπτισμα και η Θεία Ευχαριστία).
Η κοινή προσευχή και λατρεία.
Η αγάπη, η αλληλεγγύη και ο σεβασμός μεταξύ των πιστών.
Όλα αυτά δημιουργούν ένα κοινό πνευματικό δεσμό και τους κάνουν να αισθάνονται μέλη της ίδιας εκκλησιαστικής κοινότητας.
4. Διαβάζουμε το παρακάτω κείμενο και συζητάμε για τον κοινωνικό ρόλο της Εκκλησίας μας.
Ο κοινωνικός ρόλος της Εκκλησίας είναι σε πολλές περιπτώσεις σημαντικός. Η Εκκλησία ενισχύει οικονομικά και στηρίζει πνευματικά τους ανθρώπους, που σε κάποια περίοδο της ζωής τους έχουν ανάγκη. Προσφέρει τροφή και στέγη σε άπορους συμπολίτες μας. Λειτουργεί οικοτροφεία, ορφανοτροφεία, γηροκομεία, νοσοκομεία, παιδικές κατασκηνώσεις. Επίσης, διενεργεί αποστολές βοήθειας σε κράτη που βρίσκονται σε εμπόλεμη κατάσταση, ανεξάρτητα από τις θρησκείες που πιστεύουν οι λαοί αυτών των κρατών. Βοηθάει με πολλούς τρόπους σε διάφορες περιπτώσεις μεγάλων καταστροφών (σεισμοί, πλημμύρες κτλ.) αποστέλλοντας ανθρωπιστική βοήθεια και εθελοντικό προσωπικό.
Επιπλέον, σε πολλές ενορίες λειτουργούν κατηχητικά σχολεία και κέντρα νεότητας με παιδικές χορωδίες, τμήματα όπου τα παιδιά μπορούν να μάθουν μουσικά όργανα, βυζαντινή μουσική, παραδοσιακούς χορούς, αγιογραφία, χρήση υπολογιστών κ.ά.
Να συζητήσετε με τον ιερέα της ενορίας σας για το κοινωνικό έργο της Εκκλησίας στην περιοχή σας. Πώς θα μπορούσαν να συμμετέχουν σε αυτό το έργο τα παιδιά; (σεισμόπληκτοι, άποροι, πυροπαθείς κτλ.)
🪶 Απάντηση
Με τον ιερέα της ενορίας μπορούμε να συζητήσουμε για το κοινωνικό έργο της Εκκλησίας, δηλαδή τη βοήθεια που προσφέρει σε ανθρώπους που έχουν ανάγκη (σεισμόπληκτους, άπορους, πυροπαθείς κτλ.).
Η Ορθόδοξη Εκκλησία δείχνει έμπρακτα την αγάπη της μέσα από τέτοιες δράσεις.
Πώς μπορούν να συμμετέχουν τα παιδιά
Τα παιδιά μπορούν να βοηθήσουν με απλούς αλλά πολύ σημαντικούς τρόπους:
Συλλογή τροφίμων, ρούχων και ειδών πρώτης ανάγκης.
Προσφορά παιχνιδιών ή σχολικών ειδών για παιδιά που τα χρειάζονται.
Ζωγραφιές, κάρτες ή γράμματα συμπαράστασης σε ανθρώπους που δοκιμάζονται.
Συμμετοχή σε εθελοντικές δράσεις της ενορίας μαζί με ενήλικες.
Προσευχή για όσους περνούν δύσκολες στιγμές.
Ενημέρωση και ευαισθητοποίηση συμμαθητών και φίλων.
Με τη συμμετοχή τους, τα παιδιά μαθαίνουν την αξία της αγάπης, της προσφοράς και της αλληλεγγύης και γίνονται ενεργά μέλη της κοινωνίας.
5. Είδαμε μέχρι τώρα ότι μπορεί να ανήκουμε σε ομάδες είτε από τη γέννησή μας είτε υποχρεωτικά είτε επειδή εμείς επιλέγουμε ή δημιουργούμε κάποιες ομάδες.
Μια από τις ομάδες που επιλέγεις να συμμετέχεις μπορεί να είναι κι η παρέα της γειτονιάς σου.
Γιατί η παρέα της γειτονιάς σου αποτελεί ομάδα;
Γιατί συμμετέχεις σ’ αυτήν;
Πώς γίνεται κάποιος μέλος της;
Τι ενώνει τα μέλη της;
🪶 Απάντηση
Γιατί αποτελεί ομάδα;
Γιατί τα παιδιά συναντιόμαστε συχνά, παίζουμε μαζί, συνεργαζόμαστε και ακολουθούμε άγραφους κανόνες, όπως ο σεβασμός και η φιλία.
Γιατί συμμετέχω σ’ αυτήν;
Γιατί περνάω όμορφα, νιώθω ότι ανήκω κάπου, κάνω φίλους και διασκεδάζω παίζοντας και συζητώντας.
Πώς γίνεται κάποιος μέλος της;
Με το να είναι φιλικός, να σέβεται τους άλλους, να παίζει δίκαια και να θέλει να συμμετέχει στις κοινές δραστηριότητες.
Τι ενώνει τα μέλη της;
Η φιλία, το παιχνίδι, οι κοινές εμπειρίες, η καλή διάθεση και η συνεργασία.
6. Τώρα λοιπόν, αφού μάθατε τι είναι ομάδα και πώς δημιουργείται, παρατηρήστε τις παρακάτω εικόνες και ενώστε τα παιδιά που είναι μέλη της ίδιας ομάδας:
🪶 Απάντηση
Τρεις ομάδες:
Ομάδα σχολικού συγκροτήματος
Ομάδα σχολικής εφημερίδας
Ομάδα περιβαλλοντική
Γιατί, κατά την γνώμη σας, έγιναν μέλη σ' αυτήν την ομάδα;
Να επιλέξετε μια από αυτές τις ομάδες και να γράψετε τον σκοπό της, τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των μελών της. Τι ενώνει τα μέλη αυτής της ομάδας;
🪶 Απάντηση
Οι μαθητές έγιναν μέλη σε αυτές τις ομάδες γιατί έχουν κοινά ενδιαφέροντα, στόχους και θέλουν να συμμετέχουν ενεργά στη σχολική ζωή.
Ομάδα σχολικού συγκροτήματος
Οι μαθητές συμμετέχουν γιατί:
αγαπούν τη μουσική
θέλουν να εκφραστούν δημιουργικά
απολαμβάνουν τη συνεργασία και τις εμφανίσεις σε σχολικές εκδηλώσεις
Ομάδα σχολικής εφημερίδας
Οι μαθητές έγιναν μέλη γιατί:
τους αρέσει το γράψιμο και η ενημέρωση
θέλουν να εκφράζουν απόψεις και ιδέες
συνεργάζονται για να παρουσιάσουν τα νέα του σχολείου
Περιβαλλοντική ομάδα
Οι μαθητές συμμετέχουν γιατί:
ενδιαφέρονται για την προστασία του περιβάλλοντος
θέλουν να δράσουν υπεύθυνα και να προσφέρουν
μαθαίνουν μέσα από δράσεις και projects (ανακύκλωση, δενδροφυτεύσεις)
Γενικά, οι μαθητές επιλέγουν να συμμετέχουν σε ομάδες για να νιώθουν ότι ανήκουν, να αναπτύσσουν δεξιότητες και να συμβάλλουν θετικά στο σχολείο και στην κοινωνία.
Ομάδα σχολικής εφημερίδας
Σκοπός: Η επικοινωνία μέσω της εφημερίδας.
Δικαιώματα: Η ελεύθερη έκφραση των ιδεών, η επιλογή των θεμάτων.
Υποχρεώσεις: Η συνέπεια, η συλλογή ενδιαφερόντων θεμάτων, η συγγραφή κειμένων που δεν προσβάλλουν ούτε θίγουν άτομα και ομάδες.
Τα μέλη της ομάδας τα ενώνει η διάθεση για επικοινωνία και έκφραση.
📍Μάθαμε ότι...
Μέλος είναι κάθε άνθρωπος που συμμετέχει σε κάποια ομάδα, δραστηριοποιείται για την επιτυχία των στόχων της και έχει δικαιώματα και υποχρεώσεις που ρυθμίζονται από τους κανόνες της ομάδας. Τα μέλη μιας ομάδας ενώνονται με κοινούς στόχους, αξίες και εμπειρίες.
Κάθε άνθρωπος μπορεί να είναι μέλος σε μία ή περισσότερες ομάδες.
Ανήκουμε σε μια ομάδα, επειδή γεννηθήκαμε σ' αυτήν (οικογένεια), επειδή το ορίζει ο νόμος (σχολείο) ή επειδή το επιλέξαμε (φίλοι).
1. Ας συμπληρώσει ο καθένας μας τα παρακάτω στοιχεία, για να δημιουργήσει την ταυτότητά του. Για όσα δε γνωρίζεις συμβουλέψου τους γονείς σου.
Έχεις σκεφτεί ποτέ:
Από ποιον πήρες το όνομά σου;
Από πού πήρες το επώνυμό σου;
Γιατί έχουμε όλοι όνομα;
🪶 Απάντηση
Από ποιον πήρα το όνομά μου;
Συνήθως το όνομά μας το διαλέγουν οι γονείς μας. Πολλές φορές το παίρνουμε από παππού, γιαγιά, ή από κάποιον άγιο, για να τιμήσουμε ένα αγαπημένο πρόσωπο ή μια παράδοση.
Από πού πήρα το επώνυμό μου;
Το επώνυμό μας το παίρνουμε από την οικογένειά μας, συνήθως από τον πατέρα ή και από τους δύο γονείς, και δείχνει σε ποια οικογένεια ανήκουμε.
Γιατί έχουμε όλοι όνομα;
Έχουμε όνομα για να ξεχωρίζουμε ο ένας από τον άλλο, να μας αναγνωρίζουν και να μπορούμε να επικοινωνούμε.
Το όνομα δείχνει ότι είμαστε μοναδικοί άνθρωποι και μέλη μιας οικογένειας και μιας κοινωνίας.
Το όνομα και το επώνυμό μας είναι σημαντικό κομμάτι της ταυτότητάς μας.
Να σημειώσεις ποια από τις παρακάτω προτάσεις είναι σωστή και ποια λανθασμένη;
🪶 Απάντηση
Ο κάθε άνθρωπος παίρνει το όνομά του από τον Δήμο στον οποίο είναι γραμμένος. [ Λ ]
Όλοι οι άνθρωποι έχουν δικαίωμα σε ένα όνομα και επώνυμο. [ Σ ]
Οι άνθρωποι έχουν όνομα και επώνυμο κι έτσι φαίνεται η καταγωγή τους. [ Λ ]
Το όνομα και το επώνυμό σου, που δηλώνουν την οικογενειακή σου προέλευση, ο τόπος γέννησής σου και ο Δήμος, στον οποίον είσαι γραμμένος, σού δίνουν το δικαίωμα να αποκτήσεις την ιθαγένεια μιας χώρας, δηλαδή να γίνεις πολίτης, αυτής της χώρας.
Αυτό είναι σημαντικό δικαίωμα, γι’ αυτό οι περισσότερες χώρες του κόσμου έχουν συμφωνήσει ότι όλοι οι άνθρωποι πρέπει να έχουν ιθαγένεια, ώστε να έχουν όλα τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις του πολίτη αυτής της χώρας.
Ληξιαρχείο: είναι μια υπηρεσία του Δήμου, η οποία
καταχωρίζει σε ειδικά βιβλία γεγονότα που αφορούν την κατάσταση
των πολιτών, όπως γεννήσεις, βαπτίσεις, γάμους, θανάτους.
2. Αν κάποιος ζει στην Ελλάδα αλλά δεν γεννήθηκε από Έλληνες πολίτες, μπορεί να αποκτήσει την ελληνική ιθαγένεια; Μελετάμε την ιστορία του Χαλίλ και συζητάμε:
Ο Χαλίλ γεννήθηκε στην Αίγυπτο και είχε την αιγυπτιακή ιθαγένεια. Όταν ήταν 18 χρονών ήρθε στην Ελλάδα για να σπουδάσει. Στα χρόνια των σπουδών του έμαθε την ελληνική γλώσσα και γνώρισε τον ελληνικό πολιτισμό.
Επειδή αποφάσισε να ζήσει εδώ μόνιμα, και ήταν ήδη ενήλικος, θέλησε να γίνει Έλληνας πολίτης. Σύμφωνα με τον νόμο, ύστερα από 10 χρόνια μόνιμης παραμονής στην Ελλάδα, είχε το δικαίωμα να κάνει αίτηση στον Δήμο διαμονής του, για να του χορηγηθεί η ελληνική ιθαγένεια. Η αρμόδια Υπηρεσία του Υπουργείου Εσωτερικών εξέτασε την αίτησή του και τον κάλεσε για συνέντευξη.
'Ύστερα από λίγο καιρό, με απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών απέκτησε την ελληνική ιθαγένεια, αφού έδωσε όρκο ότι θα τηρεί το Σύνταγμα και τους νόμους του ελληνικού κράτους και θα εκπληρώνει τα καθήκοντά του ως Έλληνας πολίτης.
Από ποια ηλικία μπορεί κάποιος να ζητήσει την ελληνική ιθαγένεια;
Μπορούσε ο κ. Χαλίλ να ζητήσει την ελληνική ιθαγένεια αμέσως μόλις ήρθε στην Ελλάδα;
Τι ερωτήσεις να του έκαναν άραγε στη συνέντευξη;
🪶 Απάντηση
1️⃣ Από ποια ηλικία μπορεί κάποιος να ζητήσει την ελληνική ιθαγένεια;
Κάποιος μπορεί να ζητήσει την ελληνική ιθαγένεια από την ηλικία των 18 ετών, δηλαδή όταν είναι ενήλικος.
2️⃣ Μπορούσε ο κ. Χαλίλ να ζητήσει την ελληνική ιθαγένεια αμέσως μόλις ήρθε στην Ελλάδα;
Όχι, δεν μπορούσε.
Έπρεπε πρώτα να ζήσει νόμιμα και μόνιμα στην Ελλάδα για αρκετά χρόνια (στην περίπτωσή του 10 χρόνια), ώστε να αποκτήσει το δικαίωμα να κάνει αίτηση.
3️⃣ Τι ερωτήσεις να του έκαναν άραγε στη συνέντευξη;
Πιθανό είναι να τον ρώτησαν:
αν γνωρίζει την ελληνική γλώσσα
αν ξέρει βασικά στοιχεία για την ιστορία και τον πολιτισμό της Ελλάδας
αν σέβεται τους νόμους και το Σύνταγμα
γιατί θέλει να γίνει Έλληνας πολίτης
πώς είναι η ζωή και η εργασία του στην Ελλάδα
Οι ερωτήσεις αυτές βοηθούν το κράτος να διαπιστώσει αν ο υποψήφιος μπορεί να ενταχθεί στην ελληνική κοινωνία ως ενεργός πολίτης
Μερικές φορές οι άνθρωποι φεύγουν από τη χώρα στην οποία γεννήθηκαν και της οποίας είναι πολίτες. Πηγαίνουν και εγκαθίστανται σε άλλες χώρες, για να εργασθούν (μετανάστες) ή αναγκάζονται να εγκαταλείψουν την πατρίδα τους λόγω πολέμου ή άλλων καταστροφών (πρόσφυγες). Αυτοί οι άνθρωποι, επειδή αποτελούν μέλη της κοινωνίας στην οποία πλέον ζουν, πολλές φορές επιθυμούν να γίνουν πολίτες της νέας χώρας στην οποία εγκαταστάθηκαν. Γι’ αυτόν τον λόγο ζητούν να πολιτογραφηθούν, δηλαδή να αποκτήσουν την ιθαγένεια της χώρας όπου ζουν.
3. Ποια είναι η δική σου ιθαγένεια;
Συμπλήρωσε τα παρακάτω στοιχεία για να δεις πώς την απέκτησες.
Εγώ γεννήθηκα ...................................... και είμαι γραμμένος/γραμμένη στον Δήμο .........................................................
Έχω την .................................. ιθαγένεια και την απέκτησα με ......……………………………...........
🪶 Απάντηση
Εγώ γεννήθηκα στο Μαρούσι και είμαι γραμμένος/γραμμένη στον Δήμο Περιστερίου.
Έχω την ελληνική ιθαγένεια και την απέκτησα με τη γέννησή μου από Έλληνες γονείς.
📍Μάθαμε ότι...
Κάθε άνθρωπος από τη γέννησή του έχει το δικαίωμα να ανήκει στον λαό μιας χώρας. Αυτό το δικαίωμα ονομάζεται ιθαγένεια. Είναι πολύ σημαντικό να έχουμε ιθαγένεια, γιατί έτσι γινόμαστε πολίτες με δικαιώματα και με υποχρεώσεις.
Κάθε χώρα με τους νόμους της ορίζει ποιοι είναι πολίτες της.
Την ελληνική ιθαγένεια μπορούμε να την αποκτήσουμε με τους εξής τρόπους:
α) με τη γέννησή μας από Έλληνα ή Ελληνίδα, ή
β) λόγω φοίτησης σε ελληνικό σχολείο ή σε σχολείο που ακολουθεί το υποχρεωτικό ελληνικό
πρόγραμμα εκπαίδευσης και διδασκαλίας, για τα παιδιά που ζουν στην Ελλάδα και οι γονείς τους δεν είναι Έλληνες, ή
γ) με την πολιτογράφηση.
Μια άλλη ευρύτερη ομάδα, στην οποία ανήκει κάθε άνθρωπος, είναι οι κάτοικοι της χώρας που ζει. Είμαστε κάτοικοι της Ελλάδας, αλλά δεν έχουμε όλοι τα ίδια δικαιώματα και τις ίδιες υποχρεώσεις, επειδή δεν είμαστε όλοι Έλληνες πολίτες.
Επίσκεψη στην τάξη
Σήμερα καλέσαμε στην τάξη μας τους γείτονές μας, τον κ. Ηλία και την κ. Νάντια, για να συζητήσουμε ποια δικαιώματα και ποιες υποχρεώσεις έχει ο καθένας μας ως πολίτης ή απλός κάτοικος της χώρας μας.
1. Στις παρακάτω καρτέλες ο κ. Ηλίας, η κ. Νάντια, η Δανάη και ο Αλέξανδρος σας λένε ορισμένα από τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις που έχουν.
Αφού τις διαβάσετε προσεκτικά, να συζητήσετε και να απαντήσετε στις ερωτήσεις που ακολουθούν.
Έχω την ελληνική ιθαγένεια, είμαι πολίτης της Ελλάδας και γι’ αυτό:
Έχω βιβλιάριο υγείας.
Κάθε χρόνο κάνω φορολογική δήλωση.
Ψηφίζω στις ελληνικές δημοτικές και βουλευτικές εκλογές.
Είμαι δημόσιος υπάλληλος.
Γράφω στην τοπική εφημερίδα.
Έχω θρησκευτική ελευθερία.
Οφείλω να σέβομαι τους νόμους της πατρίδας μου.
Έχω την ουκρανική ιθαγένεια, είμαι πολίτης της Ουκρανίας. Εδώ και δέκα χρόνια ζω και εργάζομαι στην Ελλάδα και γι’ αυτό:
Έχω βιβλιάριο υγείας.
Κάθε χρόνο κάνω φορολογική δήλωση.
Ψηφίζω στις βουλευτικές εκλογές της Ουκρανίας.
Εργάζομαι σε μια ιδιωτική εταιρεία.
Γράφω στην τοπική εφημερίδα.
Έχω θρησκευτική ελευθερία.
Οφείλω να σέβομαι τους ελληνικούς νόμους.
Έχουμε την ελληνική ιθαγένεια, είμαστε Έλληνες πολίτες γι’ αυτό:
Έχουμε βιβλιάριο υγείας.
Δεν κάνουμε φορολογική δήλωση, αλλά κάνουν οι γονείς μας.
Όταν γίνουμε 18 χρονών, θα ψηφίζουμε στις δημοτικές και βουλευτικές εκλογές της Ελλάδας.
Δεν εργαζόμαστε ακόμη, αλλά είμαστε μαθητές του σχολείου.
Γράφουμε στην τοπική εφημερίδα τα νέα του σχολείου μας.
Έχουμε θρησκευτική ελευθερία.
Οφείλουμε να σεβόμαστε τους νόμους της πατρίδας μας.
Γνωρίζουμε ήδη ότι ο κ. Ηλίας και η κ. Νάντια είναι κάτοικοι της Ελλάδας.
Μπορείτε να τους συγκρίνετε ως προς τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις που έχουν;
Ποιες ομοιότητες και ποιες διαφορές διαπιστώνετε; Γιατί;
Ποια δικαιώματα και ποιες υποχρεώσεις έχει ο κ. Ηλίας που δεν έχουν η κ. Νάντια και τα παιδιά;
Γιατί;
🪶 Απάντηση
1️⃣ Ομοιότητες του κ. Ηλία, της κ. Νάντιας και των παιδιών
Όλοι, ανεξάρτητα από ιθαγένεια ή ηλικία, έχουν κάποια κοινά δικαιώματα και υποχρεώσεις, επειδή ζουν στην Ελλάδα:
Κοινά δικαιώματα
Έχουν βιβλιάριο υγείας.
Έχουν θρησκευτική ελευθερία.
Μπορούν να γράφουν στην τοπική εφημερίδα.
Κοινές υποχρεώσεις
Οφείλουν να σέβονται τους νόμους της χώρας στην οποία ζουν.
Γιατί;
Γιατί τα βασικά ανθρώπινα δικαιώματα (υγεία, ελευθερία πίστης, ελευθερία έκφρασης) ισχύουν για όλους, ενώ οι νόμοι πρέπει να γίνονται σεβαστοί από κάθε κάτοικο μιας χώρας.
2️⃣ Διαφορές μεταξύ κ. Ηλία και κ. Νάντιας
Ιθαγένεια: Ελληνική - Ουκρανική
Ψήφος: Ψηφίζει στις ελληνικές εκλογές - Ψηφίζει στις ουκρανικές εκλογές
Εργασία: Δημόσιος υπάλληλος - Ιδιωτικός υπάλληλος
Υποχρέωση νόμων: Ελληνικοί νόμοι - Ελληνικοί νόμοι
Γιατί υπάρχουν διαφορές;
Γιατί τα πολιτικά δικαιώματα (όπως η ψήφος) συνδέονται με την ιθαγένεια και όχι απλώς με τον τόπο κατοικίας.
3️⃣ Διαφορές ενηλίκων (κ. Ηλίας – κ. Νάντια) και παιδιών (Δανάη & Αλέξανδρος)
Φορολογική δήλωση: Κάνουν οι ίδιοι - Την κάνουν οι γονείς τους
Ψήφος: Ψηφίζουν - Θα ψηφίσουν στα 18
Εργασία: Εργάζονται - Είναι μαθητές
Γιατί;
Γιατί τα παιδιά δεν έχουν ακόμη πλήρη πολιτικά και οικονομικά δικαιώματα, λόγω ηλικίας.
4️⃣ Δικαιώματα και υποχρεώσεις που έχει ο κ. Ηλίας και δεν έχουν η κ. Νάντια και τα παιδιά
Δικαιώματα του κ. Ηλία
Ψηφίζει στις ελληνικές δημοτικές και βουλευτικές εκλογές
Μπορεί να εργάζεται ως δημόσιος υπάλληλος
Υποχρεώσεις του κ. Ηλία
Έχει πλήρη πολιτική ευθύνη ως Έλληνας πολίτης
Γιατί;
Η κ. Νάντια δεν έχει ελληνική ιθαγένεια
Τα παιδιά δεν έχουν συμπληρώσει το 18ο έτος
2. Η γραμμή του χρόνου…
Γράψε σε ποιες ομάδες μπορείς να συμμετέχεις ανάλογα με την ηλικία σου. Πώς αλλάζει αυτό όσο μεγαλώνεις; Χρησιμοποίησε και τις λέξεις που βρίσκονται στο τέλος της σελίδας.
πολίτης, παρέα, σχολείο, νηπιαγωγείο, φοιτητικός σύλλογος, σύλλογος εργαζομένων
🪶 Απάντηση
📍Μάθαμε ότι...
Οι κάτοικοι μιας χώρας είναι μέλη μιας ευρύτερης ομάδας. Όλοι οι κάτοικοι της Ελλάδας ζουν με ελευθερία, ασφάλεια και δικαιοσύνη και οφείλουν να σέβονται τους νόμους της.
Όσοι από αυτούς έχουν την ελληνική ιθαγένεια, είτε με τη γέννησή τους είτε με πολιτογράφηση, είναι Έλληνες πολίτες και έχουν το δικαίωμα να εκλέγουν, να εκλέγονται και να καταλαμβάνουν δημόσιες θέσεις.
1. Επίσκεψη στους αρχαιολογικούς χώρους της Αθήνας
Περπατάμε στην Αθήνα και ανακαλύπτουμε τη ζωή των Αθηναίων πολιτών στα χρόνια του Περικλή. Τότε μια πόλη μπορούσε να αποτελεί κράτος. Για παράδειγμα, η αρχαία Αθήνα ήταν μια πόλη-κράτος. Χωριζόμαστε σε δυο ομάδες:
Στην Πνύκα συνεδρίαζε η Εκκλησία του Δήμου, που ήταν η συνέλευση των Αθηναίων πολιτών. Συζητούσαν και αποφάσιζαν για σημαντικά θέματα της πόλης, όπως ο πόλεμος και η ειρήνη. Η συμμετοχή στην Εκκλησία του Δήμου ήταν δικαίωμα και υποχρέωση όλων των Αθηναίων πολιτών. Αν κάποιος δεν συμμετείχε, πλήρωνε πρόστιμο.
Οι Αθηναίοι πολίτες πρόσφεραν ένα μέρος της περιουσίας τους σε όφελος της πόλης (φορολογία).
Για παράδειγμα, πλούσιοι Αθηναίοι αναλάμβαναν την εκπαίδευση και την πληρωμή μιας ομάδας δρομέων για τις λαμπαδηδρομίες που τελούνταν στη διάρκεια των Παναθηναίων (γυμνασιαρχία).
Οι Αθηναίοι παρακολουθούσαν πολλές θεατρικές παραστάσεις, επειδή έτσι μορφώνονταν και ψυχαγωγούνταν. Η πόλη της Αθήνας προσέφερε χρήματα στους άπορους πολίτες της, τα λεγόμενα θεωρικά, για να παρακολουθούν κι αυτοί τις παραστάσεις.
2. Στην αρχαία Αθήνα, σύμφωνα με τον νόμο του Περικλή (451 π.Χ.), Αθηναίοι πολίτες ήταν:
Οι άντρες των οποίων και οι δύο γονείς κατάγονταν από τους δήμους της Αθήνας.
Μόνο οι ενήλικοι άντρες (όσοι δηλαδή είχαν συμπληρώσει τα 18 τους χρόνια).
Πιστεύετε ότι ισχύουν σήμερα τα ίδια για τους Έλληνες πολίτες; Μπορείτε να συγκρίνετε τον πολίτη τότε και τώρα και να διατυπώσετε τα συμπεράσματά σας.
🪶 Απάντηση
🔹 Ο πολίτης στην αρχαία Αθήνα
Σύμφωνα με τον νόμο του Περικλή:
Πολίτες ήταν μόνο οι ενήλικοι άνδρες.
Και οι δύο γονείς έπρεπε να είναι Αθηναίοι.
Οι γυναίκες, τα παιδιά, οι δούλοι και οι μέτοικοι δεν είχαν πολιτικά δικαιώματα.
Ο πολίτης συμμετείχε άμεσα στη λήψη αποφάσεων (Εκκλησία του Δήμου).
Η ιδιότητα του πολίτη ήταν περιορισμένη και αποκλειστική
🔹 Ο πολίτης στη σύγχρονη Ελλάδα
Σήμερα:
Πολίτες είναι άνδρες και γυναίκες.
Η ιθαγένεια αποκτάται με γονείς, γέννηση ή νόμιμες διαδικασίες.
Όλοι οι πολίτες είναι ίσοι απέναντι στον νόμο.
Οι πολίτες συμμετέχουν έμμεσα στη διακυβέρνηση, μέσω των εκλογών.
Τα πολιτικά δικαιώματα ασκούνται από τα 18 έτη.
Η ιδιότητα του πολίτη είναι καθολική και δημοκρατική
3. Ποια γνώμη είχαν οι Αθηναίοι για τον πολίτη στην αρχαία Αθήνα;
Διαβάστε το παρακάτω απόσπασμα από τον «Επιτάφιο» του Περικλή. Το φθινόπωρο του 431 π.Χ. ο Περικλής, στρατηγός των Αθηναίων, εκφώνησε σε επίσημη τελετή αυτόν τον λόγο, για να επαινέσει τους πρώτους Αθηναίους νεκρούς του Πελοποννησιακού Πολέμου.
«..Εμείς οι ίδιοι φροντίζουμε και για τις ιδιωτικές μας υποθέσεις και για τα πολιτικά πράγματα (αυτά δηλαδή που αφορούν την πόλη). Κι ενώ ο καθένας μας κοιτάζει τη δουλειά του, δεν ασχολούμαστε λιγότερο με τα πολιτικά. Γιατί είμαστε οι μόνοι που όποιον δεν παίρνει μέρος καθόλου στα πολιτικά δεν τον θεωρούμε έναν ήσυχο άνθρωπο αλλά “άχρηστο”...»
Διασκευή στη μετάφραση του Π. Λεκατσά
Να γράψετε πώς θα χαρακτηρίζατε εσείς τον πολίτη στην αρχαία Αθήνα και να δικαιολογήσετε την άποψή σας.
........................................................................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................................................................
🪶 Απάντηση
Ο πολίτης στην αρχαία Αθήνα ήταν ενεργός, υπεύθυνος και συμμετοχικός.
Σύμφωνα με τον Περικλή, οι Αθηναίοι ασχολούνταν όχι μόνο με τις προσωπικές τους υποθέσεις αλλά και με τα πολιτικά ζητήματα της πόλης. Η συμμετοχή στα κοινά θεωρούνταν υποχρέωση κάθε πολίτη και όποιος δεν συμμετείχε χαρακτηριζόταν «άχρηστος». Αυτό δείχνει ότι ο πολίτης στην αρχαία Αθήνα ένιωθε ευθύνη για το κοινό καλό και συμμετείχε ενεργά στη δημοκρατία.
4. Αν ο Περικλής έφθανε στην Αθήνα σήμερα, πώς θα χαρακτήριζε τον σύγχρονο Έλληνα πολίτη;
Οι φωτογραφίες που ακολουθούν θα σας βοηθήσουν.
Ο Περικλής θα παρατηρούσε ότι ο Έλληνας πολίτης
........................................................................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................................................................
🪶 Απάντηση
Αν ο Περικλής ερχόταν σήμερα στην Αθήνα, θα χαρακτήριζε τον σύγχρονο Έλληνα πολίτη ενεργό, υπεύθυνο και συμμετοχικό, αλλά με διαφορετικό τρόπο από την αρχαιότητα.
Όπως φαίνεται και στην εικόνα, ο σύγχρονος πολίτης:
συμμετέχει στις εκλογές και επιλέγει τους αντιπροσώπους του,
ενημερώνεται για τα πολιτικά και κοινωνικά θέματα,
διεκδικεί τα δικαιώματά του με ειρηνικές κινητοποιήσεις,
συμβάλλει στο κράτος με φόρους και εισφορές.
Συμπέρασμα:
Ο σύγχρονος Έλληνας πολίτης δεν είναι αδιάφορος. Συμμετέχει στα κοινά, ασκεί τα δικαιώματά του και εκπληρώνει τις υποχρεώσεις του. Έτσι, ο Περικλής θα έλεγε ότι και σήμερα ο καλός πολίτης είναι αυτός που ενδιαφέρεται για το κοινό καλό και τη δημοκρατία, έστω κι αν η συμμετοχή του γίνεται με διαφορετικούς τρόπους από ό,τι στην αρχαία Αθήνα.
📍Μάθαμε ότι...
Η έννοια του πολίτη είναι παλιά. Στην αρχαία Αθήνα υπήρχε νόμος που όριζε ποιοι ήταν οι πολίτες της Αθήνας. Δεν ήταν όλοι οι κάτοικοι της πόλης-κράτους, αλλά ορισμένοι από αυτούς. Οι πολίτες συμμετείχαν στα κοινά, προσέφεραν μέρος της περιουσίας τους για το καλό της πόλης, την προστάτευαν από κινδύνους, έλεγαν τη γνώμη τους, έκριναν τους εκπροσώπους τους και τις πράξεις τους.
Ανάλογα, στις μέρες μας πολίτες της Ελλάδας είναι όσοι έχουν τα προσόντα που ορίζει ο νόμος. Οι Έλληνες πολίτες και τώρα συμμετέχουν στα κοινά, συνεισφέρουν οικονομικά, εκφράζουν ελεύθερα τη γνώμη τους και προστατεύουν την πατρίδα. Οι Έλληνες, δηλαδή, ήταν και είναι ενεργοί και υπεύθυνοι πολίτες με δικαιώματα και υποχρεώσεις.
1. Τι γίνεται όμως σήμερα;
Σήμερα γίνεται κάτι ανάλογο. Για να υπάρχει ένα κράτος, πρέπει να υπάρχει ο λαός, η χώρα και η εξουσία. Ας κοιτάξουμε τον χάρτη. Τι μας δείχνει; Πώς χωρίζονται οι χώρες μεταξύ τους;
🪶 Απάντηση
Ο χάρτης μας δείχνει τις χώρες της Βαλκανικής χερσονήσου. Οι χώρες μεταξύ τους χωρίζονται με σύνορα, που αποτυπώνονται στον χάρτη με κόκκινες γραμμές.
Ο λαός μιας χώρας, για να συμβιώσει, χρειάζεται να οργανωθεί και να δημιουργήσει κανόνες-νόμους που να ρυθμίζουν την κοινωνική του ζωή.
Οι πολίτες, με τους αντιπροσώπους που εκλέγουν, θεσπίζουν αυτούς τους νόμους.
Το κράτος είναι λαός εγκατεστημένος μόνιμα σε μια χώρα, οργανωμένος με νόμους και έχει την εξουσία, δηλαδή τη δύναμη:
να θέτει νόμους και να επιβάλλει ποινές σε όποιους δεν τους τηρούν και
να καθορίζει τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των ανθρώπων που κατοικούν στη χώρα.
2. Τι χρειάζεται ένα κράτος για να λειτουργήσει;
Να παρατηρήσετε τις εικόνες και να συζητήσετε τι δείχνουν. Ύστερα να συμπληρώσετε τις λεζάντες κάτω από τις εικόνες.
......................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................
🪶 Απάντηση
1η εικόνα: Ένας άνθρωπος ετοιμάζεται να ψηφίσει.
2η εικόνα: Συνεδρίαση της Βουλής των Ελλήνων.
3η εικόνα: Δικαστές κατά τη διάρκεια μιας δίκης.
4η εικόνα: Δύο τροχονόμοι κάνουν έλεγχο σε έναν οδηγό αυτοκινήτου.
Όλοι αυτοί αποτελούν όργανα του κράτους. Ξέρεις κάποιο άλλο όργανο του κράτους;
.........................................................................................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................................................................................
🪶 Απάντηση
Η Κυβέρνηση (Πρωθυπουργός και Υπουργοί) → κυβερνά τη χώρα και παίρνει αποφάσεις.
Η Αστυνομία → προστατεύει τους πολίτες και φροντίζει για την τήρηση των νόμων.
Η Πυροσβεστική → αντιμετωπίζει πυρκαγιές και βοηθά σε φυσικές καταστροφές.
Το Λιμενικό Σώμα → ελέγχει και προστατεύει τις θάλασσες και τα λιμάνια.
Τα δημόσια σχολεία → οργανώνονται και λειτουργούν από το κράτος για την εκπαίδευση των παιδιών.
3. Τι νομίζετε ότι πρέπει να κάνει το κράτος για τους πολίτες του; Γράψτε κάτω από κάθε εικόνα τη γνώμη σας.
........................................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................................
🪶 Απάντηση
Τι πρέπει να κάνουν οι πολίτες για το κράτος;
........................................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................................
🪶 Απάντηση
Να συμμετέχουν στις εκλογές και να ψηφίζουν υπεύθυνα.
Να τηρούν τους νόμους του κράτους.
Να σέβονται τους άλλους πολίτες και τα δικαιώματά τους.
Να πληρώνουν φόρους, ώστε το κράτος να λειτουργεί (σχολεία, νοσοκομεία κτλ.).
Να φροντίζουν τη δημόσια περιουσία (σχολεία, πάρκα, δρόμους).
Να προστατεύουν το περιβάλλον.
Να βοηθούν την κοινωνία και να δείχνουν αλληλεγγύη.
Με μια φράση για τα παιδιά:
Οι πολίτες βοηθούν το κράτος όταν είναι υπεύθυνοι, ενεργοί και σέβονται τους κανόνες.
4. Οι άνθρωποι που εγκαταστάθηκαν μόνιμα σε έναν τόπο ανέπτυξαν κοινούς στόχους και επιδιώξεις.
Για να επικοινωνήσουν μεταξύ τους δημιούργησαν κοινή γλώσσα, πίστεψαν στον ίδιο θεό, έπλασαν κοινούς μύθους, απέκτησαν κοινές συνήθειες. Δημιούργησαν πολιτισμό που μεταδόθηκε από γενιά σε γενιά. Έτσι απέκτησαν συνείδηση ότι ανήκουν στην ίδια μεγάλη ομάδα ανθρώπων, το έθνος. Υπάρχουν περιπτώσεις που οι άνθρωποι που ανήκουν στο ίδιο έθνος δεν κατοικούν στην ίδια χώρα. Δηλαδή, το έθνος είναι πιο ευρύ από το κράτος. Οι Έλληνες που ζουν στην Ελλάδα, αλλά και σε άλλες χώρες, αποτελούν το ελληνικό έθνος. ‘Ομως, όσοι κατοικούν μόνιμα στην Ελλάδα δεν ανήκουν όλοι στο ελληνικό έθνος.
5. Ένα μουσείο στην τάξη!
Να δημιουργήσετε ένα μουσείο των εθνών.
Μπορείτε να φέρετε εικόνες, χειροποίητα αντικείμενα, συνταγές μαγειρικής, φορεσιές, τραγούδια...
Να παρουσιάσετε και να συζητήσετε για τα εκθέματα. Βρείτε ομοιότητες και διαφορές.
6. Να διαβάσετε το ποίημα που δημιούργησε ο Λουί για το έθνος, στο οποίο ανήκει:
Δημιουργήστε κι εσείς το δικό σας ποίημα για το έθνος, το οποίο ανήκετε:
7. Οι άνθρωποι ανήκουν σε διαφορετικά έθνη, αλλά αυτό δεν τους εμποδίζει να ζουν μαζί, να συνεργάζονται, να δημιουργούν, να αγωνίζονται για κοινούς σκοπούς.
Γνωρίζετε άλλες περιπτώσεις στις οποίες συνεργάζονται άνθρωποι από διαφορετικά έθνη;
🪶 Απάντηση
Ναι, υπάρχουν πολλές περιπτώσεις όπου άνθρωποι από διαφορετικά έθνη συνεργάζονται για κοινούς σκοπούς:
Ανθρωπιστικές αποστολές
Γιατροί, νοσηλευτές και εθελοντές από πολλές χώρες βοηθούν ανθρώπους σε περιοχές που έχουν ανάγκη.
Αθλητικές ομάδες και διοργανώσεις
Αθλητές από διαφορετικές χώρες αγωνίζονται μαζί σε συλλόγους ή συναντιούνται σε διεθνείς αγώνες.
Επιστημονική έρευνα
Επιστήμονες από όλο τον κόσμο συνεργάζονται για νέες ανακαλύψεις (π.χ. στην ιατρική ή στο διάστημα).
Προστασία του περιβάλλοντος
Άνθρωποι από διαφορετικά κράτη συνεργάζονται για να προστατεύσουν τη Γη από τη ρύπανση και την κλιματική αλλαγή.
Τέχνη και πολιτισμός
Μουσικοί, καλλιτέχνες και ηθοποιοί από διαφορετικά έθνη δημιουργούν μαζί ταινίες, μουσική και έργα τέχνης.
Προγράμματα ανταλλαγών μαθητών
Παιδιά από διαφορετικές χώρες γνωρίζονται, μαθαίνουν και συνεργάζονται.
Συμπέρασμα:
Η συνεργασία δεν έχει σύνορα. Όταν οι άνθρωποι ενώνουν τις δυνάμεις τους, μπορούν να πετύχουν πολλά.
📍Μάθαμε ότι...
Kράτος είναι λαός εγκατεστημένος μόνιμα σε μια ορισμένη χώρα, που προσδιορίζεται από συγκεκριμένα σύνορα, οργανώνεται με νόμους - κανόνες και ασκεί εξουσία. Το κράτος έχει την εξουσία να θεσπίζει τους νόμους, να φροντίζει για την τήρησή τους και να καθορίζει τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των ατόμων που ζουν σ’ αυτό.
Έθνος είναι ένα σύνολο ανθρώπων που είναι ενωμένο με στοιχεία κοινού πολιτισμού, κοινού ιστορικού παρελθόντος, έχουν κοινές επιδιώξεις, πολλές φορές μιλούν την ίδια γλώσσα και έχουν την ίδια θρησκεία.
Για παράδειγμα, οι Έλληνες που ζουν μόνιμα στη Γερμανία, την Αγγλία, την Αμερική, την Αυστραλία και αλλού αποτελούν μέρος του ελληνικού έθνους. Ενώ οι Έλληνες που ζουν μόνιμα στην Ελλάδα αποτελούν μέρος και του ελληνικού κράτους και του ελληνικού έθνους.
1. Τι είναι η Ευρωπαϊκή Ένωση;
Η Ευρώπη αποτελείται από πολλά κράτη και λαούς, οι οποίοι μιλούν διαφορετικές γλώσσες, αλλά έχουν και αρκετά κοινά ιστορικά και πολιτισμικά στοιχεία. Γι’ αυτόν τον λόγο πολλοί Ευρωπαίοι οραματίστηκαν από παλιά μια ενωμένη Ευρώπη. Το όραμα αυτό άρχισε να πραγματοποιείται μετά τα τραγικά αποτελέσματα των δύο Παγκόσμιων Πολέμων. Τότε, ορισμένα Ευρωπαϊκά κράτη ίδρυσαν μια κοινότητα οικονομικής συνεργασίας και ανάπτυξης, την Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα (Ε.Ο.Κ.). Η πρώτη αυτή κοινότητα εξελίχθηκε κι έτσι προέκυψε η Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία σήμερα (2008) αριθμεί 27 κράτη-μέλη και διευρύνεται με νέα.
2. Οι πολίτες της Ε.Ε. έχουν δικαιώματα και υποχρεώσεις
Όλοι οι πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Ε.), ανεξάρτητα από εθνικότητα, φύλο, θρησκεία και πεποιθήσεις μπορούν:
να εκλέγουν και να εκλέγονται στις Ευρωεκλογές και στις δημοτικές εκλογές της κοινοτικής χώρας που ζουν, έστω κι αν δεν είναι πολίτες της χώρας αυτής,
να ταξιδεύουν, να ζουν, να σπουδάζουν και να εργάζονται σε κάθε χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
να συμμετέχουν σε προγράμματα της Ε.Ε., ώστε να αποκτήσουν γνώσεις και ικανότητες,
Έχουν την υποχρέωση:
να εφαρμόζουν τους κανονισμούς της Ε.Ε. που γίνονται και νόμοι της χώρας τους.
3. Να απαντήσετε στο ερωτηματολόγιο των μαθητών από την Ισπανία.
🪶 Απάντηση
1. Ποιο πρόβλημα παρουσιάζουν οι φωτογραφίες;
Οι φωτογραφίες δείχνουν δασικές πυρκαγιές, δηλαδή φωτιές που καίνε δάση και φυσικές περιοχές.
2. Ποιες νομίζετε ότι είναι οι αιτίες αυτού του προβλήματος;
Οι πυρκαγιές μπορεί να προκαλούνται:
από υψηλές θερμοκρασίες και ξηρασία,
από ανθρώπινη αμέλεια (π.χ. αναμμένα τσιγάρα, φωτιές στην ύπαιθρο),
από εμπρησμούς,
από κεραυνούς.
3. Επηρεάζει τους ανθρώπους στην Ελλάδα; Με ποιον τρόπο;
Ναι, επηρεάζει και τους ανθρώπους στην Ελλάδα:
ο καπνός μπορεί να φτάσει και σε άλλες χώρες,
η κλιματική αλλαγή κάνει πιο συχνές τις πυρκαγιές και στην Ελλάδα,
καταστρέφεται το φυσικό περιβάλλον που είναι κοινό για όλους.
4. Ποιοι άλλοι άνθρωποι στον κόσμο επηρεάζονται από τις πυρκαγιές στην Ισπανία; Με ποιον τρόπο;
Επηρεάζονται:
άνθρωποι σε γειτονικές χώρες (ρύπανση της ατμόσφαιρας),
αγρότες και εργαζόμενοι που χάνουν τη δουλειά τους,
όλοι οι άνθρωποι, γιατί καταστρέφονται δάση που βοηθούν το κλίμα της Γης.
5. Ποιες λύσεις υπάρχουν για την αντιμετώπιση του προβλήματος των δασικών πυρκαγιών;
Μερικές λύσεις είναι:
πρόληψη και καθαρισμός των δασών,
ενημέρωση των πολιτών,
γρήγορη επέμβαση της πυροσβεστικής,
αναδάσωση μετά τις φωτιές,
συνεργασία των χωρών.
6. Είναι οι λύσεις ίδιες για όλους τους ανθρώπους στον κόσμο;
Όχι πάντα.
Κάποιες λύσεις είναι κοινές, αλλά κάθε χώρα χρειάζεται και διαφορετικές λύσεις, ανάλογα με το κλίμα, τα δάση και τους ανθρώπους της.
7. Τελικά τι διαπιστώσατε;
Όταν δημιουργείται ένα πρόβλημα σε ένα μέρος της Γης, μπορεί να επηρεάσει ανθρώπους σε όλο τον κόσμο.
Γι’ αυτό είναι σημαντικό να συνεργάζονται τα κράτη και οι άνθρωποι.
4. Φυσικοί πόροι είναι το νερό, το έδαφος, τα καύσιμα κ.ά. που βρίσκονται σε διάφορα μέρη της γης. Η ζωή μας εξαρτάται από τους φυσικούς πόρους, επειδή από αυτούς ο άνθρωπος παράγει προϊόντα, όπως είναι τα τρόφιμα.
Σκεφτείτε προϊόντα που χρησιμοποιείτε στην καθημερινή σας ζωή, τα οποία εξαρτώνται από πηγές που βρίσκονται σε άλλα μέρη του κόσμου ή έχουν παραχθεί από ανθρώπους που ζουν σε άλλες περιοχές της γης.
🪶 Απάντηση
🪶 Απάντηση
📍Μάθαμε ότι...
Ο Έλληνας, ως πολίτης της Ευρωπαϊκής ’Ενωσης, έχει δικαίωμα να εκλέγει και να εκλέγεται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Μπορεί να ζει, να εργάζεται, να σπουδάζει και να ταξιδεύει ελεύθερα σ’ όλες τις χώρες της Ε.Ε. και να συμμετέχει στα προγράμματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ως υπεύθυνος πολίτης πρέπει να σέβεται και να τηρεί τους κανονισμούς της Ε.Ε.
Όλοι είμαστε πολίτες ενός κράτους, αλλά και πολίτες του κόσμου. Ο ένας εξαρτάται από τον άλλο, επηρεάζει τη ζωή των άλλων και επηρεάζεται από τους άλλους, όσο μακριά κι αν ζούμε (αλληλεξάρτηση).
Οι πολίτες δεν έχουν μόνο το δικαίωμα και την υποχρέωση να εκλέγουν και να εκλέγονται, αλλά πρέπει να ενδιαφέρονται και να αναλαμβάνουν δράση για την επίλυση προβλημάτων που προκύπτουν στον τόπο τους και σε όλον τον κόσμο.
Να διαβάσετε κι εσείς το απόσπασμα από την εφημερίδα και να απαντήσετε στις παρακάτω ερωτήσεις:
Ποιο είναι το πρόβλημα που αναφέρεται στο άρθρο;
Ποιους αφορούσε;
Ποιες προσπάθειες έγιναν για να λυθεί;
Πέτυχε ο αγώνας τους;
🪶 Απάντηση
1. Ποιο είναι το πρόβλημα που αναφέρεται στο άρθρο;
Το πρόβλημα είναι ότι ήθελαν να κάνουν την αυλή του παλιού σχολείου χώρο στάθμευσης αυτοκινήτων, κόβοντας τα δέντρα και χαλώντας τον χώρο του σχολείου.
2. Ποιους αφορούσε;
Αφορούσε:
τα παιδιά,
τους γονείς,
τους κατοίκους της περιοχής,
τους παλιούς μαθητές του σχολείου.
3. Ποιες προσπάθειες έγιναν για να λυθεί;
Οι κάτοικοι, οι γονείς και τα παιδιά:
αντέδρασαν,
ένωσαν τις δυνάμεις τους,
ζήτησαν να μην γίνει πάρκινγκ η αυλή,
απαίτησαν το σχολείο να παραμείνει σχολείο.
4. Πέτυχε ο αγώνας τους;
Ναι, πέτυχε.
Το σχολείο και η αυλή του χαρακτηρίστηκαν ιστορικό μνημείο και έτσι σώθηκαν.
2. Κάθε μέρα διαβάζουμε στις εφημερίδες ή ακούμε στις ειδήσεις για προβλήματα που απασχολούν πολλούς ή λίγους ανθρώπους.
Η αλλαγή του κλίματος προκαλείται από ανθρώπινες δραστηριότητες, όπως:
Με αυτές τις δραστηριότητες των ανθρώπων εκπέμπονται πάρα πολλοί ρύποι στην ατμόσφαιρα. Αυτοί οι ρύποι εμποδίζουν ένα μεγάλο μέρος της θερμότητας της γης να διαφύγει στο σύμπαν. Και αυτή η θερμότητα ζεσταίνει υπερβολικά τον πλανήτη μας.
Δηλαδή, σιγά σιγά, συμβαίνει αυτό που μας δείχνει η διπλανή εικόνα.
Φαινόμενο θερμοκηπίου
...και οι επιπτώσεις;
Ανεβαίνει ολοένα η θερμοκρασία, λιώνουν οι πάγοι, υποχωρούν οι παγετώνες, ανεβαίνει η στάθμη της θάλασσας. Αυξάνονται οι: ξηρασία, διάβρωση του εδάφους, καταστρεπτικές πυρκαγιές, πλημμύρες. Πολλά ζώα και φυτά εξαφανίζονται.
3. Να διαβάσετε τις απόψεις ορισμένων ανθρώπων για τις κλιματικές αλλαγές. Με ποιους συμφωνείτε; Να αιτιολογήσετε την άποψή σας.
«Η αλλαγή του κλίματος είναι ένα παγκόσμιο πρόβλημα κι όμως ο καθένας από μας έχει τη δύναμη να βοηθήσει, ώστε να βελτιωθεί η κατάσταση».
«Πρόκειται απλώς για μια φυσική αλλαγή του κλίματος».
«Κάποιοι άλλοι φταίνε και θα πρέπει να μειώσουν τις εκπομπές των αερίων ρύπων τους».
🪶 Απάντηση
Συμφωνώ περισσότερο με την άποψη ότι η αλλαγή του κλίματος είναι παγκόσμιο πρόβλημα και ότι ο καθένας από εμάς μπορεί να βοηθήσει.
Πιστεύω ότι, παρόλο που το πρόβλημα είναι μεγάλο, όλοι έχουμε ευθύνη. Μπορούμε να βοηθήσουμε με μικρές καθημερινές πράξεις, όπως να εξοικονομούμε ενέργεια, να χρησιμοποιούμε λιγότερο το αυτοκίνητο και να προστατεύουμε το περιβάλλον.
Δεν συμφωνώ ότι είναι απλώς μια φυσική αλλαγή, γιατί οι ανθρώπινες δραστηριότητες επηρεάζουν το κλίμα. Επίσης, δεν φταίνε μόνο κάποιοι άλλοι· όλοι πρέπει να προσπαθήσουμε, μικροί και μεγάλοι.
Εσύ τι μπορείς να κάνεις για να μην αλλάξει το κλίμα της γης; Τι θα πρότεινες στους γονείς σου; Συμπλήρωσε τον παρακάτω πίνακα με τις δικές σου προτάσεις για τον περιορισμό των κλιματικών αλλαγών.
Να χρησιμοποιούμε περισσότερο τα μέσα μαζικής μεταφοράς και λιγότερο το αυτοκίνητο ιδιωτικής χρήσης.
........................................................................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................................................................
🪶 Απάντηση
Να χρησιμοποιούμε περισσότερο τα μέσα μαζικής μεταφοράς και λιγότερο το αυτοκίνητο ιδιωτικής χρήσης.
Να περπατάμε ή να πηγαίνουμε με ποδήλατο όταν οι αποστάσεις είναι μικρές.
Να σβήνουμε τα φώτα και τις ηλεκτρικές συσκευές όταν δεν τα χρειαζόμαστε.
Να ανακυκλώνουμε χαρτί, πλαστικό, γυαλί και μέταλλο.
Να μην πετάμε σκουπίδια στη φύση και να προστατεύουμε τα δάση.
Να εξοικονομούμε νερό, κλείνοντας τη βρύση όταν δεν τη χρησιμοποιούμε.
Να φυτεύουμε δέντρα και φυτά, γιατί βοηθούν το περιβάλλον.
Να χρησιμοποιούμε λιγότερες πλαστικές σακούλες και περισσότερες επαναχρησιμοποιούμενες.
Οι περισσότεροι άνθρωποι ανησυχούν όταν διαπιστώνουν τέτοιες καταστάσεις και θεωρούν, όπως κι εσύ, ότι είναι και δική τους δουλειά η αντιμετώπισή τους.
Γι’ αυτόν τον λόγο δημιουργούν ή συμμετέχουν σε οργανώσεις, για να προλάβουν ή να επιλύσουν προβλήματα που δυσκολεύουν τη ζωή των ανθρώπων.
Οι οργανώσεις (ή οργανισμοί) μπορεί να είναι εθνικές, δηλαδή να δραστηριοποιούνται σε ένα μόνο κράτος. Για παράδειγμα, στην Ελλάδα υπάρχει η Ε.Κ.ΠΟΙ.ΖΩ (Ένωση για την ποιότητα της ζωής), η οποία έχει ως στόχο την αντιμετώπιση προβλημάτων που αφορούν την ποιότητα της ζωής των πολιτών, καταναλωτικά προβλήματα, προστασία του περιβάλλοντος, κοινωνικά και πολιτιστικά θέματα.
Υπάρχουν όμως και διεθνείς οργανισμοί που η δράση τους επεκτείνεται σε όλες τις χώρες, όπως το W.W.F. (Παγκόσμιο Ταμείο για τη Φύση), που έχει ως σκοπό του την προστασία του περιβάλλοντος.
Ένας άλλος μεγάλος διεθνής οργανισμός είναι ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών (Ο.Η.Ε. ή Η.Ε.). Αποτελείται από κράτη-μέλη, τα οποία συνεργάζονται με σκοπό τη διατήρηση της ειρήνης, της ασφάλειας και τη συνεργασία για την επίλυση των παγκόσμιων προβλημάτων.
4. Σκέψου και συμπλήρωσε τον παρακάτω πίνακα. Πόσο σε ενδιαφέρει κάθε πρόβλημα; Πόσο νομίζεις ότι απασχολεί τους άλλους μαθητές; Βάλε x στο κατάλληλο κουτί:
Συγκεντρώστε τα αποτελέσματα και συζητήστε στην τάξη.
Ποιο από τα παραπάνω προβλήματα ενδιαφέρει τους περισσότερους μαθητές; Γιατί;
Να γράψετε: στον κορμό του δέντρου το πρόβλημα αυτό, στις ρίζες τις αιτίες του, στα κλαριά τις συνέπειες, στα φύλλα τις προτεινόμενες λύσεις και στους καρπούς ποιοι συμμετέχουν στις λύσεις αυτές.
🪶 Απάντηση
📍Μάθαμε ότι...
Οι άνθρωποι αντιμετωπίζουν προβλήματα που δημιουργούνται στη γειτονιά τους, στον τόπο τους ή σε όλον τον κόσμο.
Για να λυθούν αυτά τα προβλήματα, είναι απαραίτητη η συμμετοχή όλων μας.
Γι’ αυτόν τον λόγο οι πολίτες ή τα κράτη δημιουργούν οργανώσεις ή οργανισμούς, στους οποίους έχουν τη δυνατότητα να συμμετέχουν όλοι οι πολίτες, ο καθένας με τον τρόπο που μπορεί, έτσι ώστε να βοηθήσουν στην επίλυση αυτών των προβλημάτων.
📍Μάθαμε ότι...
Όλοι οι άνθρωποι από τη γέννησή τους είναι μέλη σε ομάδες υποχρεωτικά ή ύστερα από επιλογή τους. Ως μέλη των ομάδων έχουν δικαιώματα και υποχρεώσεις και υπακούουν σε κανόνες.
Ευρύτερες ομάδες, στις οποίες ανήκουν, είναι το έθνος και το κράτος.
Σε ένα έθνος ανήκουν οι άνθρωποι που μιλούν την ίδια γλώσσα και μοιράζονται κοινές παραδόσεις και έχουν κοινή ιστορία.
Το κράτος είναι η οργάνωση του λαού μιας χώρας, ώστε να ζει με δικαιοσύνη, ασφάλεια και να ασκεί εξουσία.
Για να θεωρηθεί κάποιος πολίτης ενός κράτους πρέπει να έχει την ιθαγένεια αυτού του κράτους. Την ελληνική ιθαγένεια την αποκτούμε με τη γέννηση από Έλληνα πατέρα ή Ελληνίδα μητέρα, ή με την πολιτογράφηση.
Οι Έλληνες είναι και πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, διότι η χώρα μας είναι μέλος της.
Είναι όμως και πολίτες του κόσμου. Ο ένας εξαρτάται από τον άλλο, επηρεάζει τη ζωή των άλλων, όσο μακριά κι αν ζει και επηρεάζεται από τους άλλους.