ΓΛΩΣΣΑ Ε΄

Η πόλη είναι ένας μεγάλος τόπος όπου ζουν και δραστηριοποιούνται πολλοί άνθρωποι μαζί. Φαντάσου τη σαν ένα ζωντανό παζλ που αποτελείται από σπίτια, πολυκατοικίες, δρόμους, πλατείες, σχολεία, καταστήματα και πάρκα. Στην πόλη, οι άνθρωποι πηγαίνουν στη δουλειά τους, τα παιδιά στο σχολείο, και όλοι μαζί μοιράζονται τους ίδιους χώρους και υπηρεσίες, όπως τα μέσα μεταφοράς, τα νοσοκομεία και τις βιβλιοθήκες. 

💻 Διαδραστικές εφαρμογές κατανόησης κειμένου

Στη δεκαετία του 1950 τα επαγγέλματα ήταν πολύ διαφορετικά απ' ό,τι είναι σήμερα. Τον καιρό εκείνο οι οικονομικές συνθήκες ήταν πολύ δύσκολες, τα αγαθά λιγοστά. Τα σπίτια είχαν αυλές με μάντρες, οι οποίες για να διατηρηθούν χρειάζονταν κάθε τόσο ασβέστωμα.

Έτσι, περνούσε από τις γειτονιές ο ασβεστάς. Τα ψυγεία δεν ήταν ηλεκτρικά, αλλά ξύλινα, και λειτουργούσαν με πάγο. Κάθε μέρα λοιπόν περνούσε ο παγοπώλης που εφοδίαζε με πάγο όλα τα σπίτια. Οι βιομηχανίες γάλακτος δεν υπήρχαν, και ο γαλατάς μοίραζε κάθε πρωί το γάλα, που το έπαιρνε απευθείας από τις αγελάδες.

Όλοι αυτοί οι πλανόδιοι επαγγελματίες γύριζαν τις γειτονιές τα δύσκολα εκείνα χρόνια μετά το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, τότε που ο κόσμος ήταν πολύ λιγότερος από σήμερα και πιο φτωχός, για να μπορέσουν να ζήσουν. Όμως, καθώς περνούσε ο καιρός και ο τόπος μας προόδευε, τα επαγγέλματα αυτά άρχισαν σιγά σιγά να χάνονται. Σήμερα έχουν απομείνει ελάχιστοι από αυτούς τους επαγγελματίες,  ενώ πολλά από τα επαγγέλματα χάθηκαν αφού οι ανάγκες άλλαξαν.

Τι σημαίνει «πολιτιστική ζωή» μιας πόλης

Όταν λέμε ότι μια πόλη έχει «έντονη πολιτιστική ζωή», εννοούμε ότι εκεί οι άνθρωποι έχουν πολλές ευκαιρίες να γνωρίσουν την τέχνη και να συμμετέχουν σε δημιουργικές δραστηριότητες. Η πολιτιστική ζωή μιας πόλης περιλαμβάνει, για παράδειγμα:

• Μουσεία, όπου μπορούμε να δούμε έργα τέχνης, αρχαία αντικείμενα ή αντικείμενα που μας δείχνουν πώς ζούσαν οι άνθρωποι παλιότερα.

• Θέατρα, όπου παρακολουθούμε παραστάσεις, κωμωδίες ή παιδικά έργα.

• Συναυλίες και φεστιβάλ μουσικής, όπου ακούμε ζωντανή μουσική διαφόρων ειδών.

• Βιβλιοθήκες, όπου δανειζόμαστε βιβλία και συμμετέχουμε σε δραστηριότητες ανάγνωσης.

• Πολιτιστικά κέντρα, όπου γίνονται εκθέσεις ζωγραφικής, φωτογραφίας ή χειροτεχνίας.

• Γιορτές και εκδηλώσεις που θυμίζουν την ιστορία και τις παραδόσεις ενός τόπου.

Μια πόλη με πλούσια πολιτιστική ζωή δίνει στους κατοίκους της, και ιδιαίτερα στα παιδιά, την ευκαιρία να μαθαίνουν, να δημιουργούν και να περνούν όμορφα τον ελεύθερο χρόνο τους. Παράλληλα, βοηθά να διατηρείται ζωντανή η ιστορία και η παράδοση ενός τόπου, ώστε να τη γνωρίζουν και οι επόμενες γενιές.

Η μετακίνηση των πολιτών, μέσα στις πόλεις, διασφαλίζεται, από τις αστικές συγκοινωνίες. Στις μεγάλες πόλεις, η μετακίνηση, με τα πόδια, είναι, συχνά, αδύνατη, λόγω μακρινών αποστάσεων. Έτσι, γίνεται απαραίτητη η ύπαρξη υποδομών, η ύπαρξη μέσων μαζικής μεταφοράς των πολιτών, στα διάφορα σημεία των πόλεων.

Θα αναρωτηθεί κάποιος: «και γιατί δε χρησιμοποιούμε το ιδιωτικό μας αυτοκίνητο;» Εάν όλοι χρησιμοποιούσαμε το ιδιωτικό μας αυτοκίνητο, για τις μετακινήσεις μας, μέσα σε μια πόλη, είναι σίγουρο ότι, τελικά, δεν θα φτάνουμε ποτέ ή θα φτάνουμε με πολύωρες καθυστερήσεις. Φανταστείτε, σε μια πόλη 1.000.000 κατοίκων να κυκλοφορούν 500.000 ή και περισσότερα οχήματα. Τι μέγεθος και πόσους δρόμους θα απαιτούσε αυτός ο αριθμός αυτοκινήτων, για να μη δημιουργηθεί κυκλοφοριακό πρόβλημα και χάος;

Επιπλέον, η μεταφορά μας, με τα μέσα μαζικής μεταφοράς, είναι ασφαλέστερη, κοστίζει λιγότερο και μολύνει λιγότερο το περιβάλλον, από τη μετακίνησή μας, με το ιδιωτικό μας αυτοκίνητο. Οι αστικές συγκοινωνίες αποτελούν καθολική υπηρεσία.

Στην Ελλάδα, με τον όρο αστικές συγκοινωνίες εννοούμε τα μέσα μαζικής μεταφοράς που εξυπηρετούν τις μετακινήσεις μέσα σε μια πόλη και στα κοντινά προάστιά της.

Για παράδειγμα, στην Αθήνα οι βασικές αστικές συγκοινωνίες είναι λεωφορεία, τρόλεϊ, Μετρό και Τραμ. Στη Θεσσαλονίκη, λεωφορεία και Μετρό.

Τα ΚΤΕΛ που συνδέουν διαφορετικές πόλεις θεωρούνται κυρίως υπεραστικές συγκοινωνίες και όχι αστικές.

💻 Διαδραστικές εφαρμογές κατανόησης κειμένου

Αριθμητικά είναι λέξεις που φανερώνουν αριθμούς. Χρησιμοποιούμε τα αριθμητικά για να δείξουμε ποσότητα, σειρά, ή για να δηλώσουμε από πόσα μέρη αποτελείται κάτι, πόσες φορές μεγαλύτερο είναι από κάτι άλλο ή για να αναφερθούμε σε μονάδες που αποτελούν ένα σύνολο. Τα αριθμητικά μπορεί να είναι:

• Αριθμητικά επίθετα: τέσσερα πιάτα, τρίτος γύρος

• Αριθμητικά ουσιαστικά: μια δωδεκάδα αυγά, καμιά εικοσαριά άτομα

Τα αριθμητικά ουσιαστικά είναι αφηρημένα ουσιαστικά, σχηματίζονται από τις καταλήξεις των απόλυτων αριθμητικών και ονομάζονται περιληπτικά. Φανερώνουν:

• το περίπου (δεκαριά, εικοσαριά, πενηνταριά κτλ.)

• πλήθος μονάδων που κάνουν ένα σύνολο (δυάδα, τριάδα, τετράδα, πενηντάδα κτλ.)